มหากาพย์หวย 30 ล้าน สังคมไทยได้อะไร

โดย...ทีมข่าวในประเทศโพสต์ทูเดย์

มหากาพย์ "หวย" รางวัลที่ 1 กับเลข 533726 จำนวน 5 ใบ มูลค่า 30 ล้านบาท ซึ่งถูกอ้างกรรมสิทธิ์ถูกรางวัลระหว่าง ปรีชา ใคร่ครวญ ครูชำนาญการโรงเรียนแห่งหนึ่ง กับ ร.ต.ท.จรูญ วิมูล ตำรวจเกษียณราชการ น่าจะได้คำตอบว่าใครคือเจ้าของตัวจริงในวันที่ 28 กพ.นี้ เมื่อ พล.ต.อ.จักรทิพย์ ชัยจินดาผบ.ตร.จะเปิดแถลงข่าวเรื่องทั้งหมดและอาจมีหมายจับผู้ร้ายในคดีนี้

สิ่งที่ต้องย้อนกลับมามองเรื่องหวย 30 ล้านบาท ที่ต่อสู้กันต่างฝ่ายต่างขึ้นโรงพักแจ้งความกันเป็นว่าเล่น และนำไปสู่การสั่งย้ายตำรวจระดับผู้บังคับการจังหวัด ผู้กำกับการในพื้นที่ สะท้อนให้เห็นภาพว่า "หวย" เป็นของคู่กับคนไทย อย่างแท้จริง

บทเรียนของคดีนี้ที่ใกล้ถึงจุดจบ ลากยาวเป็นข่าวหน้า 1 มาเกือบ 4 เดือน นับตั้งแต่วันที่ 1 พ.ย. 2560 ถึงปัจจุบัน ทำให้เห็นภาพในหลายมิติของสังคม แม้แต่ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ยอมรับว่า กรณีนี้ไม่ใช่บทเรียนของรัฐบาล แต่เป็นของทุกคน โดยเฉพาะการต้องไม่ไปทุจริตหรือโกงใคร ยึดความซื่อสัตย์ ถ้าทำได้ตามนี้สังคมก็จะไม่ปั่นป่วนแบบวันนี้

อย่างไรก็ตาม ข้อคิดที่ได้จากคดีนี้ น่าจะประมวลได้ 6 ประเด็นหลัก

1.เรื่องหวยใกล้ตัวคนไทย คนไทยอยู่คู่กับการเสี่ยงดวงมาช้านาน และทุกวันที่ 1 และ 16 ของเดือนจะเป็นวันที่สร้างความตื่นเต้นและลุ้นระทึกว่าลอตเตอรี่ หรือหวยที่ซื้อมากันนั้นจะถูกรางวัลใหญ่เพื่อเปลี่ยนชีวิตได้บ้างหรือไม่ และกรณีหวย 30 ล้านบาทย่อมเป็นที่จับจ้องของคนทั้งประเทศ เพราะแค่ว่าใครถูกหวยรางวัลที่ 1 ก็ได้ขึ้นหน้าหนึ่งหนังสือพิมพ์ และกรณีแย่งหวยที่รางวัลสูงถึง 30 ล้านบาท คนทั้งประเทศจึงตามด้วยความระทึกว่าใครเป็นเจ้าของหวยที่แท้จริง และใครต้องติดคุก

2.สื่อแย่งชิงการนำเสนอ สืบเนื่องจากข้อแรกเพราะหวยใกล้ตัว คนไทย สื่อมวลชนจึงเร่งแข่งขันกันนำเสนอข่าวเพื่อตอบสนองกับคนไทยที่ติดตามกันทั้งประเทศ บางครั้งก็ถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจตำหนิเนื่องจากเสนอข่าวเกินขอบเขตและเกินจริง ทำให้การสอบสวนเพื่อหาเจ้าของหวยที่แท้จริงเป็นไปอย่างลำบาก เพราะข้อมูลจากสื่อทำให้ตำรวจต้องเปลี่ยนทิศทางการสืบสวนบ่อยครั้ง

3.ตำรวจทำงานคนละมาตรฐาน เป็นเรื่องที่น่าตกใจ เพราะตำรวจท้องที่ จ.กาญจนบุรี แถลงผลการสอบสวนหาเจ้าของหวยที่แท้จริงเป็นของปรีชา ใคร่ครวญ แต่คล้อยหลังไม่นานเมื่อคดีถูกโยกมาให้กองปราบปรามทำคดีให้กระจ่าง ก็พบว่ายังมีข้อพิรุธในการสอบสวนหลายอย่าง ทำให้ตำรวจ กองปราบฯ ต้องลงพื้นที่และทำคดีใหม่อีกครั้ง ทำให้ภาพของมาตรฐานการสอบสวนหาความกระจ่างของตำรวจเป็นภาพที่ขัดแย้งกันเองอย่างเห็นได้ชัด

ทั้งนี้ ที่ผ่านมาเกิดกรณีหลายครั้งที่ตำรวจจากส่วนกลางต้องเข้าไปจัดการงานของตำรวจภูมิภาค เพราะผู้เสียหายที่ไม่ได้รับความเป็นธรรมต้องการให้ทำคดีขึ้นมาใหม่ และตำรวจกองปราบฯ ที่มีอำนาจหน้าที่รับผิดชอบคดีได้ทั่วประเทศก็เป็นองค์กรที่โดดเด่นขึ้นมาแทบทุกครั้ง และบ่อยครั้งที่คดีพลิกเมื่อมาถึงที่กองปราบฯ

4.ทำไมจึงเกิดการสมอ้างกรรมสิทธิ์หวย น่าสนใจว่าเหตุใดทำไมหวยชุดเดียวกันถึงมีเจ้าของถึง 2 คน และแน่นอนว่าคนใดคนหนึ่งจะต้องให้การเท็จและแอบอ้างว่าเป็นเจ้าของหวยมูลค่า 30 ล้านบาท เพราะอาจจะมีขบวนการชักใยอยู่เบื้องหลังหรือไม่

นอกเหนือจากศึกแย่งชิงลอตเตอรี่ระหว่างสองคน คือ ครูปรีชา และหมวดจรูญนั้น ยังมีบุคคลรอบข้างที่ออกมาเชียร์และให้ข้อมูลกับฝั่งของตนเองอย่างเปิดเผย และเป็นอีกเรื่องที่ตำรวจจะต้องสร้างความกระจ่าง กลุ่มไหนให้ข้อมูลเท็จ มีใครใหญ่โตอยู่เบื้องหลัง ด้วยหรือไม่ เพราะตัว พล.ต.อ.จักรทิพย์ เองก็พูดเอาไว้ว่าอาจมีข้าราชการอยู่เบื้องหลังด้วย

5.ซื้อลอตเตอรี่ต้องมีหลักฐาน ช่วงแรกที่เป็นข่าวอ้างกรรมสิทธิ์ในหวย 30 ล้านบาทกันนั้น ปรากฏการณ์ที่ตามมาคือ คนซื้อสลากกินแบ่งรัฐบาลต่างพากันถ่ายรูปตัวเองคู่กับสลาก หรือหวยที่ซื้อกัน เพื่อเก็บเป็นหลักฐานไว้กรณีที่เกิดถูกรางวัลที่ 1 จะได้ไม่มีปัญหาใครอ้างว่าเป็นเจ้าของตามมา หรือเกิดการถ่ายรูป กับแม่ค้าพ่อค้าที่ขายหวยให้ เป็นนัยบ่งบอกว่าซื้อกันจริงกลายเป็นวิธีปฏิบัติสำหรับประชาชนทั่วไป ซื้อลอตเตอรี่เสร็จแล้วไม่พออาจต้องถ่ายกล้องมือถือ พ่อค้าแม่ขาย แผงลอตเตอรี่ที่ซื้อเผื่อถูกรางวัลที่ 1 แล้วถูกสวมอ้างขึ้นรางวัลเหมือนที่เกิดขึ้น

6.คนไทยเลือกข้าง เป็นความชัดเจนว่าในหมู่คนไทยมีการเลือกข้างเชียร์ว่าหวย 30 ล้านบาทจะเป็นของใครกันแน่ นั่นสะท้อนให้เห็นภาพการมีอคติสำหรับคนไทยไม่ว่าจะเป็นเรื่องใดก็ตาม สิ่งที่ตามมาคือการมักไม่ยอมรับฝ่ายตรงข้าม และท้ายสุดหากตำรวจพิสูจน์ทราบได้แล้วว่าหวยเป็นของใคร กองเชียร์ที่ผิดหวังก็อาจจะไม่ยอมรับขึ้นมาอีกครั้ง

เกิดผล แก้วเกิด ทนายความชื่อดังที่ประกาศตัวอุทิศการทำงานเพื่อพิทักษ์ความยุติธรรม มองถึงสิ่งที่คนไทยได้จากปรากฏการณ์ข่าวหวยว่า ความไม่เป็น เอกภาพของตำรวจที่ทำให้คนไทยต้องตั้งคำถาม เนื่องจากรูปคดีมีความพลิกไปมาตามหลักฐานที่ปรากฏออกมา และยังส่งผลถึงข้อสงสัยว่า สรุปการทำงานของตำรวจในท้องที่ กับกองปราบฯ ทำไมจึงไปคนละทาง ทั้งๆ ที่หลักฐานก็เป็นชุดเดียวกัน

"ผมมองว่าความไม่เป็นเอกภาพที่เกิดขึ้นของการทำงานในหมู่ตำรวจเป็นเรื่องที่ดีนะ เพราะเป็นการรักษาผลประโยชน์ให้กับคนที่บริสุทธิ์และหาความกระจ่างให้เกิดขึ้นอย่างแท้จริง ยังจะดีกว่าการเลือกข้างพวกพ้องตัวเอง แต่การที่ตำรวจนำคดีขึ้นมาทำใหม่ก็แสดงว่ายังเห็นความถูกต้องเป็นหลัก" เกิดผล ทิ้งท้าย

พล.ต.อ.เสรีพิศุทธ์ เตมียาเวส อดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ฉายภาพการทำงานของตำรวจในคดีหวยว่า เป็นเพราะความห่วงใยของ ผบ.ตร. ที่คงเห็นอะไรบางอย่างที่ยังไม่ "เคลียร์" จึงสั่งการให้กองปราบปรามเข้าไปช่วยจัดการ และเรื่องนี้ก็ไม่เกี่ยวกับประสิทธิภาพของตำรวจภูธรกับ ตำรวจส่วนกลาง แต่เรื่องหวย 30 ล้านบาทมันเป็นเรื่องของคน คนที่อาจมีข้อผิดพลาดได้