คนรุ่นใหม่พฤติกรรมเปลี่ยน ดันแพลตฟอร์มซีทูซีโต

โดย...จารุพันธ์ จิระรัชนิรมย์

การซื้อขายโดยตรงระหว่างผู้บริโภคกับผู้บริโภค (ซีทูซี) มีมานานแล้วตั้งแต่สมัยอดีต เพียงแต่รูปแบบการซื้อขายไม่ได้สะดวกเหมือนในยุคดิจิทัลที่มีแพลตฟอร์มออนไลน์เป็นตัวเชื่อมผู้บริโภคกับผู้บริโภคให้ซื้อขายระหว่างกันได้ง่ายขึ้น ดังนั้นโอกาสเติบโตของตลาดซีทูซีบนโลกดิจิทัลจึงมีอีกมาก 

ณพล ชัยศิลป์วัฒนา ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท คาร์มานา ผู้ดำเนินธุรกิจ Carmana.com เว็บไซต์ซื้อขายรถบ้านมือสองครบวงจร เปิดเผยว่า กระแสซีทูซีในไทยเติบโตสูงมากเพราะคนไทยเข้าถึงอินเทอร์เน็ตมากขึ้น ประกอบกับพฤติกรรมการซื้อขายเปลี่ยนไปตามโครงสร้างประชากรศาสตร์ ซึ่งปัจจุบัน 40% ของประชากรไทยอายุต่ำกว่า 40 ปี และมีมากถึง 27% ของประชากรไทย ที่จัดอยู่ในกลุ่มคนเจเนอเรชั่นวาย (เจนวาย) อายุ 20-37 ปี

ทั้งนี้ กระแสการซื้อขายแบบซีทูซีที่เกิดขึ้นบนออนไลน์ในไทย ไม่ได้วนเวียนแค่เว็บไซต์ตัวกลางซื้อขายต่างๆ แต่ประเทศไทยถือเป็นผู้นำที่มีการซื้อขายแบบซีทูซีผ่านสังคมออนไลน์เลยก็ว่าได้ ทั้งอินสตาแกรม เฟซบุ๊ก และไลน์ ไม่มีประเทศใดในโลกที่เปิดร้านขายสินค้ากันบนช่องทางเหล่านี้มากเท่ากับในประเทศไทย สะท้อนว่าคนไทยเปิดรับกับการซื้อขายสินค้าแบบซีทูซีมากพอสมควร ถือเป็นกรณีตัวอย่างที่ประเทศอื่นอาจจะต้องมาศึกษาด้วยซ้ำ

ขณะที่การทำซีทูซีในตลาดรถยนต์มือสองก็มีโอกาสเติบโตได้ดี จากปัจจัยเรื่องผู้ซื้อรถยนต์ที่เคยซื้อรถยนต์ตามโครงการรถยนต์คันแรกที่มีกำหนดเวลา 5 ปีจึงจะขายรถต่อได้ เริ่มครบกำหนด 5 ปีแล้วตั้งแต่เดือน ก.ย. 2559 ทำให้ตลาดรถยนต์มือสองมีสินค้าเข้าสู่ตลาดให้เลือกคึกคักขึ้น อีกทั้งรัฐบาลเองก็มีนโยบายต่างๆ ออกมาเพื่อกระตุ้นกำลังซื้อของประชาชนก็ทำให้ความต้องการของผู้ซื้อเพิ่มขึ้นเช่นกัน เมื่อรวม 2 ประเด็นนี้เข้าด้วยกันจึงคาดว่าตลาดรถยนต์มือสองจะเติบโตมาก เพราะรถยนต์มือสองราคาต่ำกว่ารถใหม่ไม่ต่ำกว่า 20% ส่วนที่ผ่านมาตลาดรถยนต์มือสองในไทยอยู่ที่ 1.8 ล้านคัน/ปี

อย่างไรก็ตาม เว็บไซต์รถยนต์มือสองรายใหญ่ที่มีอยู่แล้ว 4-5 เว็บไซต์ ยังไม่ตอบโจทย์เรื่องการบริการครบวงจร โดยจากการศึกษาตลาดพบว่า ปัญหาที่เกิดขึ้นของกลุ่มผู้บริโภคที่ซื้อขายรถยนต์มือสองกันเองคือ 1.คนซื้อและคนขายไม่ไว้ใจกัน 2.มีความยุ่งยากในการซื้อขายทั้งเรื่องการโอนกรรมสิทธิ์ การตรวจเช็ก ราคา การทำประกันภัย ซึ่งต้องใช้เอกสารมากและเสียเวลามาก 3.คนที่ซื้อไม่มีความรู้เกี่ยวกับการซื้อรถยนต์มือสอง

เมื่อเป็นเช่นนี้จึงสร้างเว็บไซต์คาร์มานาขึ้นมาแก้ปัญหาเหล่านี้ คือ ทำให้เกิดความสะดวกที่สุดกับผู้ซื้อและผู้ขาย มีราคาที่ยุติธรรมกับทั้งสองฝ่าย และทำให้เกิดประสบการณ์ที่ดี มีความน่าเชื่อถือในการซื้อขายรถยนต์มือสอง โดยคาร์มานาจะมีบริการครบวงจรผ่านศูนย์บริการกลางที่ถนนพระราม 3 ได้แก่ การให้บริการจัดไฟแนนซ์กับผู้ซื้อและปิดไฟแนนซ์ให้ผู้ขาย เป็นพันธมิตรกับบริษัทประกันภัยรถยนต์เพื่อรองรับเรื่องการทำประกันภัย การให้บริการเดินเรื่องโอนกรรมสิทธิ์รถ การให้ช่างภาพมืออาชีพออกไปถ่ายรูปรถให้กับผู้ขาย การส่งทีมผู้เชี่ยวชาญตรวจสภาพรถให้กรณีผู้ซื้อหรือผู้ขายร้องขอ

ณพล กล่าวว่า เริ่มเปิดเว็บไซต์มาตั้งแต่เดือน ก.ย. 2559 จนถึงปัจจุบันมียอดผู้นำรถมาฝากขายบนเว็บไซต์แล้ว 1,700 คัน คนเข้ามาชมเว็บไซต์แล้ว 3 แสนคน ตั้งเป้าหมายคนเข้ามาชมเว็บไซต์ 1 แสนคน/เดือน และทั้งปีนี้คาดว่าจะมียอดซื้อขายรถยนต์มือสองผ่านเว็บไซต์ 800 คัน จากนั้นเพิ่มเป็น 3 หมื่นคันในปี 2563

“ปีแรกยังไม่คาดหวังเรื่องการทำรายได้ของเว็บไซต์นัก เพราะต้องการขยายฐานผู้ใช้บริการก่อน แต่เบื้องต้นรายได้คาร์มานาจะมาจากค่าบริการเสริมต่างๆ ที่ผู้ซื้อหรือผู้ขายเรียกใช้ เช่น ค่าบริการตรวจเช็กรถ 1,500 บาท รวมถึงส่วนแบ่งรายได้ที่เกิดจากการจัดไฟแนนซ์หรือทำประกันภัย ส่วนการทำตลาดเว็บไซต์นี้มีทั้งผ่านช่องทางออนไลน์และออฟไลน์ โดยใช้แนว คิด Carmanacom เว็บรถบ้านมือสองครบวงจร ซื้อสบาย ขายฟรี ไม่มีคนกลาง” ณพล กล่าว

โจ เกบเบีย ผู้ร่วมก่อตั้งและประธานเจ้าหน้าที่บริหารฝ่ายผลิตภัณฑ์ แอร์บีแอนด์บี กล่าวว่า คนที่ต้องการเรื่องมาตรฐานสูงๆ ก็คงจะไปพักโรงแรมแล้ว แต่กลุ่มที่มองหาที่พักผ่านช่องทางแอร์บีแอนด์บีซึ่งเป็นแพลตฟอร์มการแบ่งปันที่พักที่เปิดให้เจ้าของบ้านกับนักเดินทางซื้อขายกันได้โดยตรง เป็นกลุ่มที่ต้องการไปพักในสถานที่ที่เป็นเหมือนบ้าน ให้ความรู้สึกว่าเวลาไปเที่ยวแล้วกลับไปที่พักก็เหมือนกลับบ้าน จึงต้องเข้าใจพื้นฐานว่าทุกบ้านไม่ได้มีมาตรฐานเหมือนกัน

อย่างไรก็ตาม แอร์บีแอนด์บีก็มีระบบการตรวจสอบ 9 ประเด็นของผู้ที่จะมาปล่อยบ้านให้เช่าบนแอร์บีแอนด์บีที่ต้องปฏิบัติ ซึ่งเป็นการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานระดับหนึ่งอยู่แล้ว ขณะเดียวกันแอร์บีแอนด์บีเพิ่งเปิดตัวบริการใหม่ “ทริปส์” ให้ผู้เชี่ยวชาญเรื่องนั้นๆ มานำเสนอพาเที่ยวสถานที่ที่น่าสนใจ เช่น เรื่องดนตรี อาหารการกิน เที่ยวชมศิลปะ รวมทั้งให้ผู้บริโภคที่สนใจเป็นเจ้าบ้านพานักเดินทางไปเที่ยวสัมผัสประสบการณ์ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะในเมืองนั้นๆ ซึ่งถือเป็นบริการที่จะช่วยเสริมให้แอร์บีแอนด์บีเป็นแพลตฟอร์มที่ตอบโจทย์ประสบ การณ์ท่องเที่ยวได้ครบถ้วนขึ้น 

จากสิ่งที่แอร์บีแอนด์บีนำเสนอ สะท้อนว่าแพลตฟอร์มการซื้อขายห้องพักแบบแอร์บีแอนด์บี ไม่ได้เป็นแค่แพลตฟอร์มเพื่อการท่องเที่ยวอย่างเดียว แต่เป็นแพลตฟอร์มสร้างประสบการณ์ทางสังคม (โซเชียล เอ็กซ์พีเรียนซ์) สำหรับคนที่ต้องการไปค้นหาประสบการณ์ต่างๆ ด้วยตัวเอง โดยมีคนที่เป็นเจ้าบ้านซึ่งให้เช่าบ้านพัก หรือเป็นเจ้าบ้านนำเที่ยวสัมผัสประสบการณ์ที่มีเอกลักษณ์เป็นผู้ดูแล

เกบเบีย กล่าวว่า แพลตฟอร์มในลักษณะของแอร์บีแอนด์บี ซึ่งเป็นรูปแบบเศรษฐกิจแบบแบ่งปัน (แชริ่ง อีโคโนมี) ที่เปิดโอกาสให้ผู้บริโภคมาแบ่งปันสินค้าและบริการต่างๆ กับผู้บริโภคด้วยกันเองคงมีแนวโน้มโตต่อไป เพราะเรื่องการแบ่งปันนั้นมีมานานเป็น 100 ปีแล้ว เพียงแต่ช่องทางที่จะมาแบ่งปันนั้นเปลี่ยนไปมีแพลตฟอร์มออนไลน์เข้ามาเกี่ยวข้อง ซึ่งก็เป็นไปตามยุคสมัยที่ต้องเกิดการเปลี่ยนผ่านความคิดแบบเก่าไปสู่ความคิดแบบใหม่ๆ เพราะมนุษย์เราเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา โดยเฉพาะเมื่อสิ่งแปลกใหม่เป็นสิ่งที่คนต้องการ

เมื่อตลาดซีทูซีเติบโตและมีแพลต ฟอร์มที่ถูกสร้างขึ้นมารองรับมากขึ้นก็เป็นโอกาสของทุกๆ คนที่จะเข้าไปหารายได้เสริมผ่านการเป็นผู้ขายในช่องทางเหล่านี้ หากตัวเองมีสินค้าและบริการที่สามารถนำเสนอได้อยู่แล้ว ขณะเดียวกันก็เป็นโอกาสของผู้ซื้อที่จะได้ค้นหาสินค้าและบริการที่ตอบโจทย์ความต้องการของตัวเองได้หลากหลายขึ้นเช่นกัน