น้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ใช้ยุคดิจิทัลอย่างยั่งยืน

โดย...พลพัต สาเลยยกานนท์

คณะนักศึกษาระดับปริญญาเอก สาขาวิชาบริหารธุรกิจอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ จัดเสวนาในหัวข้อ“น้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงประยุกต์ใช้ในยุคดิจิทัล”โดยมี ภาวุธพงษ์วิทย์ภานุ กรรมการผู้จัดการบริษัท ตลาดดอคอม และพรทิพย์กองชุน อดีตหัวหน้าฝ่ายการตลาดบริษัท กูเกิลประเทศไทยในฐานะกรรมการอำนวยการฝ่ายปฏิบัติการ บริษัท จิตตะ ดอทคอม

พร้อมกันนี้ได้มีการปาฐกถาพิเศษโดย ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล เลขาธิการมูลนิธิชัยพัฒนา ในหัวข้อ “น้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงประยุกต์ใช้ในยุคดิจิทัล” โดยกล่าวว่า ประเทศไทยก้าวสู่ยุคดิจิทัลเป็นประเทศแรกๆ เทียบเท่าได้กับประเทศสิงคโปร์ แต่การใช้งานเทคโนโลยีเพื่อสร้างให้เกิดประโยชน์ทางด้านอาชีพ ด้านการทำงาน หรือด้านการสร้างประโยชน์ต่อสังคมนั้นสามารถทำได้มากน้อยแค่ไหน กระทั่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 มีพระราชดำรัสให้ใช้เทคโนโลยีให้เกิดประโชน์สูงสุด อีกทั้งให้นำหลักเศรษฐกิจพอเพียงไปปรับใช้

หลักเศรษฐกิจพอเพียงนั้นไม่ใช่ของคนจนหรือคนมีรายได้น้อย แต่เป็นการใช้ในการเผชิญภาวะการเปลี่ยนแปลงของโลก โดยในวันที่โลกหมุนไปด้วยเทคโนโลยีแต่ความแข็งแกร่งของประเทศไทยคือการเกษตร ซึ่งประเทศไทยติดอันดับ 1 ใน 10 ของโลกที่มีความอุดมสมบูรณ์ของอาหารและทรัพยากร แต่เพื่อความยั่งยืนตามกาลสมัยนั้นจะต้องใช้เครื่องมือที่มีให้เป็นและเป็นประโยชน์

ความยั่งยืนที่กล่าวถึงคือ การอยู่ได้ในปัจจุบันและส่งต่อไปถึงคนรุ่นหลังอย่างไม่รู้จบ ซึ่งในที่นี้ความหมายคือการปรับใช้ให้ทันต่อสถานการณ์ เพราะเรื่องการกินอยู่ถือเป็นหัวใจสำคัญของมนุษย์ทุกชนชั้น หากแต่ถ้าสามารถนำเอาเทคโนโลยีมาใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อการเกษตรของประเทศไทยจะมีความยั่งยืน

“หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงจึงเป็นหนึ่งในหลักคิดในการพัฒนาทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม และทุกด้าน เพียงแค่รู้จักนำมาปรับใช้ให้ถูกวิธีก็จะเห็นผลได้อย่างชัดแจ้ง ไม่ว่าจะอยู่ในยุคดิจิทัลหรือยุคที่เทคโนโลยีพัฒนาก้าวไกลกว่านี้อีกขนาดไหน ทุกอย่างล้วนต้องอยู่บนพื้นฐานของความพอเพียงไม่มากไป ไม่น้อยเกินไป ใช้ได้ แต่ควรรู้จักคำว่าพอ ไม่รับจนไร้วิจารณญาณ แต่ก็ไม่ปิดกั้นจนเป็นคนล้าสมัย เพียงแค่เราจัดการให้มันอยู่ตรงกลางได้ ไม่ว่าจะเป็นเศรษฐกิจ หรือสังคมก็จะมีความสุขได้เหมือนกัน” ดร.สุเมธ กล่าว

หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงประกอบไปด้วย 3 ห่วง และ 2 ห่วง พอประมาณ มีเหตุผล ภูมิคุ้มกัน ห่วงที่ 1 ความพอประมาณ ความพอดีที่ไม่มากหรือน้อยเกินไป 2 มีเหตุผล การตัดสินใจจะต้องเป็นไปอย่างมีเหตุผลโดยพิจารณาจากเหตุปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนคำนึงผลที่คาดว่าจะเกิดจากการกระทำนั้นๆ อย่างรอบคอบ 3 ภูมิคุ้มกัน การเตรียมตัวรับผลกระทบและความเปลี่ยนแปลงด้านต่างๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคต การดำเนินธุรกิจและใช้ชีวิตในโลกที่เปลี่ยนแปลง เพื่อบริหารความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

ปัจจุบันในยุคของโลกดิจิทัล ซึ่งเป็นยุคที่เทคโนโลยีหมุนเร็วจนช่วยให้เราเข้าถึงข้อมูลจำนวนมหาศาลได้ตลอดเวลา สามารถติดต่อสื่อสารและเปิดโอกาสใหม่ๆ ให้กับภาคธุรกิจ ดิจิทัลเทคโนโลยียังก้าวต่อไปอย่างไร้ขีดจำกัด เศรษฐกิจดิจิทัลจึงมีกลไกสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจให้ก้าวไปข้างหน้า บนพื้นฐานของความพอเพียง รวมถึงการพัฒนาเศรษฐกิจบนพื้นฐานของความรู้ โดยมีเป้าหมายในการเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจเช่นกัน

ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงประยุกต์ใช้ในยุคดิจิทัล คือการนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้ในการดำรงชีพและธุรกิจในยุคดิจิทัลอย่างยั่งยืน อีกทั้งนำมาเป็นแนวทางในมิติของการสร้างความมั่นคงแห่งชาติ งานบริการเพื่อเศรษฐกิจพอเพียงและพัฒนาสังคม หากองค์กรใดน้อมนำไปใช้ ก็เท่ากับองค์กรนั้นดำเนินธุรกิจอย่างมีคุณธรรมและน้อมนำด้วยธรรมาภิบาล มีการบริหารความเสี่ยงที่ดีและมีอนาคตที่ยั่งยืน โดยรู้จักนำนวัตกรรมและเทคโนโลยีเขามาเพิ่มประสิทธิภาพในการดำเนินธุรกิจ อีกทั้งยังเป็นองค์กรที่มีความรับผิดชอบต่อสังคมอีกด้วย

ภาวุธ พงษ์วิทยภานุ กรรมการผู้จัดการ บริษัท ตลาดดอทคอม กล่าวว่า ปัจจุบันตัวเลขผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทยมีราวกว่า 44 ล้านราย โดยมีตัวเลขเฉลี่ยใช้งาน 6.4 ชั่วโมง/วัน โดยเฉพาะการใช้งานโซเชียลมีเดียในปัจจุบันที่ก่อให้เกิดการตลาดรูปแบบใหม่ที่เรียกว่า โซเชียลคอมเมิร์ซ ยกตัวอย่างเช่นประเทศไทย เป็นประเทศแรกในโลกที่มีการไลฟ์สดขายสินค้าผ่านเฟซบุ๊ก ซึ่งบทบาทดังกล่าวมีเพิ่มขึ้นในชีวิตประจำวันอย่างเห็นได้ชัด แต่ยังเป็นการกระจุกตัวอยู่ในกลุ่มคนบางกลุ่ม และยังไม่ขยายตัวออกสู่ต่างประเทศ ซึ่งมองว่าหากใช้ให้เกิดประโยชน์จะสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับการประกอบธุรกิจสำหรับผู้ประกอบการสินค้าพื้นเมืองหรือสินค้าโอท็อปของไทยได้ดียิ่งขึ้น

“ปัจจุบันการส่งออกสินค้าท้องถิ่นของคนไทยมีผู้ส่งออกเป็นชาวต่างชาติ ซึ่งผู้ประกอบการไทยอย่าหลงดีใจกับคำสั่งซื้อเท่านั้น เพราะถ้าหากผู้ผลิตสินค้าเป็นผู้ส่งออกด้วยการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีนั้น อาจจะสร้างมูลค่าเพิ่มได้มากกว่าการผลิตเพียงอย่างเดียว” ภาวุธ กล่าว

พรทิพย์ กองชุน อดีตหัวหน้าฝ่ายการตลาด บริษัท กูเกิล ประเทศไทย ในฐานะกรรมการอำนวยการฝ่ายปฏิบัติการ บริษัท จิตตะ ดอทคอม กล่าวว่า จากการศึกษาพฤติกรรมการใช้งานอินเทอร์เน็ตในประเทศไทยมาอย่างยาวนาน พบว่าพฤติกรรมผู้บริโภคในช่วง 5-6 ปีที่ผ่านมาในการใช้งานอินเทอร์เน็ตเปลี่ยนไปจากเดิม คือใช้เพื่อการค้นหาข้อมูลผ่านเว็บไซต์เสิร์ชเอนจิ้น แต่ปัจจุบันกลายเป็นโซเชียลมีเดียได้รับความนิยมจากผู้บริโภคมากขึ้น

นอกจากนั้น จากการเก็บสถิติคำค้นข้อมูลในประเทศไทยสะท้อนให้เห็นพฤติกรรมผู้บริโภคในการใช้งานอินเทอร์เน็ตส่วนใหญ่ที่ไม่เกิดประโยชน์เมื่อเทียบกับสถิติคำค้นข้อมูลในประเทศอื่นๆ ซึ่งการปลูกฝังจิตสำนึกในการใช้อินเทอร์เน็ตซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญในปัจจุบันควรมีการบันทึกลงในหลักสูตรด้านการศึกษาระดับประถมวัยหรือไม่

“การใช้งานอินเทอร์เน็ตให้เกิดประโยชน์ถือเป็นส่วนสำคัญที่ทุกคนควรมีส่วนร่วมในการพัฒนาเพื่อสร้างสรรค์ประชากรอินเทอร์เน็ตที่ดี โดยหากนำหลักปรัญชาเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้จะก่อให้เกิดการพัฒนาทางด้านเทคโนโลยีในการใช้งานที่เกิดประโยชน์ได้อย่างยั่งยืน” พรทิพย์ กล่าว

ดังนั้น จึงควรนำเทคโนโลยีทางด้านไอทีมาประยุกต์ใช้กับหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และหลักคิดเพื่อสร้างแรงบันดาลใจในการทำงานและนำมาต่อยอดการทำธุรกิจหรือการใช้ชีวิตในยุคดิจิทัลที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว