ผลประโยชน์เพื่อใคร

คดีสินบนโรลส์-รอยซ์ยังไม่จาง สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย หรือ ทีดีอาร์ไอ ออกมาท้วงติงรัฐบาลให้ระมัดระวังการดำเนินโครงการร่วมกันระหว่างรัฐกับเอกชนภายใต้โครงการประชารัฐ เป็นความร่วมมือที่เกิดขึ้นเพื่อให้เอกชนเป็นเรี่ยวแรงหลักในการช่วยภาครัฐในการดำเนินโครงการต่างๆ พัฒนาในหลายๆ ด้าน เพื่อผลักดันเศรษฐกิจฐานรากให้เข้มแข็ง

แต่ขณะเดียวกันมีกรณีการต่ออายุสัญญาให้กับเอกชนบางรายที่ร่วมอยู่ในโครงการประชารัฐ ซึ่งอาจทำให้เกิดข้อครหาในการเอื้อประโยชน์ให้กับเอกชน ซึ่งกรณีนี้รัฐบาลต้องออกมาชี้แจงให้ชัดเจนในกรณีการต่อสัญญาบริหารศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ให้กับ บริษัท เอ็น.ซี.ซี. แมนเนจเม้นท์ แอนด์ ดิเวลลอปเม้นท์ บริษัทในเครือบริษัทของ นายเจริญ สิริวัฒนภักดี ออกไปถึง 50 ปี โดยที่ผ่านมาไม่มีการชี้แจงรายละเอียดให้ชัดเจน ทำให้สังคมเคลือบแคลง

กรณีเช่นนี้ยิ่งตอกย้ำว่ารัฐบาลไม่ควรจะเสนอให้ลดโทษคนให้สินบน เพราะการให้สินบนบางกรณีเป็นการตั้งใจให้เพื่อให้ได้ประโยชน์ เช่น ได้บริหารโครงการของรัฐ ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ดัชนีคอร์รัปชั่นของไทยยังคงดำดิ่งลงอย่างต่อเนื่อง แม้ช่วงแรกของการบริหารราชการของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ดัชนีคอร์รัปชั่นจะดีขึ้นกว่ารัฐบาลชุดก่อนหน้านี้อย่างเห็นได้ชัด

รัฐบาลชุดนี้เร่งผลักดันโครงการลงทุนขนาดใหญ่จำนวนมาก ทั้งโครงการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคม การเปิดให้เอกชนเข้ามาร่วมลงทุน (พีพีพี) รวมถึงการทำสัญญาเช่าซื้อต่างๆ อีกจำนวนมาก แม้รัฐบาลจะผลักดันให้แต่ละหน่วยงานทำสัญญาคุณธรรม ที่เชื่อว่าจะสามารถแก้ปัญหาคอร์รัปชั่นได้ระดับหนึ่ง แต่คงไม่ทั้งหมด เพราะบางโครงการคิดถึงเรื่องคอร์รัปชั่นตั้งแต่เริ่มโครงการแล้วด้วยซ้ำ

ก่อนหน้านี้ นักวิชาการจากทีดีอาร์ไอได้เสนอแนะแนวทางป้องกันปัญหาคอร์รัปชั่นไว้ 3 แนวทาง คือ 1.ควรมีการศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการ (Feasibility Study) อย่างมีคุณภาพและน่าเชื่อถือ 2.ควรมีการสร้างธรรมมาภิบาลในโครงการลงทุน สร้างการมีส่วนร่วมของประชาชน สร้างความโปร่งใสในการลงทุนผ่านการเปิดเผยข้อมูลทั้งในการจัดจ้างโดยภาครัฐและการร่วมทุนกับภาคเอกชน และ 3.ควรมีการบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้องอย่างมีประสิทธิภาพเพื่อเพิ่มความรัดกุมในการลงทุนมากขึ้น

ขณะเดียวกันเห็นว่าทุกฝ่ายจะต้องมีส่วนร่วมอย่างแข็งขันในการต่อต้านคอร์รัปชั่น ทั้งภาคธุรกิจ สื่อมวลชน นักวิชาการและภาคประชาสังคม เพื่อช่วยป้องกันปัญหาคอร์รัปชั่นตั้งแต่เริ่มต้นโครงการ ข้อเสนอนี้น่าสนใจและควรนำมาปฏิบัติเป็นอย่างยิ่ง โดยเฉพาะองค์กรตรวจสอบทั้งภาครัฐ เอกชน สื่อมวลชน รวมทั้งภาคประชาชน ที่จะเห็นถึงความจำเป็นของโครงการต่างๆ ที่มักจะอ้างประชาชนเป็นตัวตั้ง แต่ประชาชนไม่มีสิทธิที่จะแสดงความเห็น แต่สุดท้ายคือผู้ได้รับผลกระทบ

เหตุการณ์คอร์รัปชั่นของประเทศไทยเกิดขึ้นอย่างนี้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า เพราะผู้มีอำนาจคิดแต่เพียงว่าจะทำโครงการเพื่อเกิดประโยชน์ตรงนั้น ตรงนี้ สุดท้ายหนีไม่พ้นประโยชน์ตัวเอง แต่ไม่เคยเกิดประโยชน์ต่อประชาชนที่ถูกกล่าวอ้างถึง ซึ่งหนีไม่พ้นเป็นผู้ที่จะได้รับผลกระทบจากโครงการนี้ เพราะฉะนั้นก่อนที่รัฐบาลจะอ้างว่าทำโครงการเพื่อประโยชน์ของประชาชน ต้องคิดก่อนเลยว่าจริงหรือไม่และอย่างไร ก่อนที่จะเดินหน้าโครงการต่อไป