โลว์คอสต์สยายปีกเอเชียถึงเวลา ฟูลเซอร์วิส ต้องปรับตัว

นับวันการแข่งขันของธุรกิจสายการบินต้นทุนต่ำ หรือโลว์คอสต์แอร์ไลน์ (LowCost Airline) ก็จะยิ่งดุเดือด และทวีความรุนแรงมากขึ้นทุกขณะ

บรรดาสายการบินโลว์คอสต์ต่างพยายามสรรหาเทคนิคและกลยุทธ์ ตลอดจนโปรโมชันส่งเสริมการขายมามัดใจลูกค้า ยังไม่นับรวมถึงการระดมยิงสปอตโฆษณาเพื่อส่งเสริมภาพลักษณ์ความเป็นมิตร และความประทับใจของการให้บริการกันแบบนาทีต่อนาที

ยิ่งไปกว่านั้น เส้นขอบฟ้าแห่งการแข่งขันของบรรดาสายการบินต้นทุนต่ำในทุกวันนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แต่เฉพาะคู่แข่งที่เป็นโลว์คอสต์ด้วยกันเท่านั้น เพราะบรรดาสายการบินใหญ่ๆ ซึ่งให้บริการแบบเต็มรูปแบบ (FullService Airline) ก็เริ่มที่จะถูกตีตลาด และได้รับความเดือดร้อนจากการขยายตัวของสายการบินต้นทุนต่ำมากขึ้น และหนักขึ้นทุกวัน

ตลอดสามสี่ปีที่ผ่านมา ต้องยอมรับว่าเป็นยุคที่โลว์คอสต์ในเอเชียเฟื่องฟูอย่างเต็มสูบ การขยับขยายเส้นทางบินจากระยะใกล้ไปเป็นระยะไกล การสั่งซื้อเครื่องบินลำใหม่มาเพิ่มเติมเสริมทัพ การเข้มงวดเรื่องมาตรฐานความปลอดภัย ตลอดจนการเพิ่มความใส่ใจด้านการให้บริการ ทำให้ธุรกิจสายการบินต้นทุนต่ำในทวีปเอเชียประสบความสำเร็จ และได้รับความนิยมจากผู้ใช้บริการอย่างมากมายมหาศาล
สาเหตุสำคัญประการหนึ่งที่โลว์คอสต์แอร์ไลน์สามารถชิงส่วนแบ่งทางการตลาดได้มากถึง 20% และแข่งขันกับสายการบินเต็มรูปแบบได้อย่างสูสีนั้น ก็เนื่องมาจากยุทธศาสตร์การเปิดเส้นทางบินระยะไกลราคาถูกของบรรดาสายการบินต้นทุนต่ำ

“การเปิดเส้นทางบินระยะไกลราคาถูกของสายการบินต้นทุนต่ำได้เปลี่ยนแปลงโฉมหน้าธุรกิจการบินในเอเชียไปโดยสิ้นเชิง” เค. อาจิต นักวิเคราะห์จากยูโอบีเคย์ เฮียน รีเสิร์ช ในสิงคโปร์ กล่าว
ในปัจจุบันเส้นแบ่งระหว่างสายการบินต้นทุนต่ำกับสายการบินเต็มรูปแบบนั้นไม่มีความชัดเจนอีกต่อไปแล้ว บรรดานักเดินทาง และลูกค้าผู้ใช้บริการของสายการบินไม่ค่อยคำนึงถึงการแบ่งประเภทสายการบินอีกต่อไป

การที่ลูกค้าจะตัดสินใจเลือกเดินทางกับสายการบินใดไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าต้องเป็นสายการบินต้นทุนต่ำ หรือสายการบินเต็มรูปแบบ แต่ทว่าคือสายการบินที่ให้ข้อเสนอที่ดีที่สุด ซึ่งเมื่อพิจารณาปัจจัยเรื่องราคาที่ถูกกว่า ผนวกกับสภาพเศรษฐกิจของโลกที่กำลังฟื้นตัวจากวิกฤตเช่นในปัจจุบันนี้

สายการบินต้นทุนต่ำจึงเป็นทางเลือกที่น่าเย้ายวนใจ และกำลังเดินหน้าตีตลาดสายการบินเต็มรูปแบบอย่างไม่เกรงอกเกรงใจอยู่ในปัจจุบัน

เจ็ตสตาร์ แอร์เวย์ส สายการบินต้นทุนต่ำ ซึ่งแยกออกมาจากสายการบินแควนตัสของออสเตรเลียเมื่อ 6 ปีก่อน ปัจจุบันพบว่าสามารถทำกำไรแซงหน้าสายการบินแม่เสียด้วยซ้ำ ขณะที่ส่วนแบ่งการตลาดของสายการบินแควนตัสก็ดิ่งลงมาอยู่ในระดับต่ำกว่า 20%

ในขณะเดียวกัน การเปิดเส้นทางบินราคาถูกระยะไกลจากมาเลเซียไปยังกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ ตลอดจนการเปิดเส้นทางบินภายในมาเลเซียอีกหลายสิบเส้นทางของแอร์เอเชีย สายการบินต้นทุนต่ำที่ได้รับการยกย่องว่ายอดเยี่ยมที่สุดในโลกประจำปีนี้ ก็ทำให้มาเลเซีย แอร์ไลน์ส สายการบินแห่งชาติของมาเลเซียแทบจะกระอักกระอ่วนไม่น้อย

เอียน โทมัส ที่ปรึกษาของศูนย์การบินเอเชียแปซิฟิก (CAPA) กล่าวว่า ไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจหากสายการบินต้นทุนต่ำจะเติบโตบนความเจ็บปวดของสายการบินเต็มรูปแบบ

อย่างไรก็ตาม ใช่ว่าสายการบินเต็มรูปแบบจะยอมอยู่นิ่งเฉย รอคอยเวลาให้บรรดาสายการบินโลว์คอสต์มาแย่งชิงผลประโยชน์ก้อนโตของตัวเองไป เพราะในปัจจุบันสายการบินเต็มรูปแบบหลายๆ สายการบิน เริ่มลุกขึ้นมาปฏิวัติเปลี่ยนแปลงรูปแบบการให้บริการ แม้แต่กระทั่งปรับโครงสร้างการบริหารงานของสายการบินเสียใหม่ เพื่อที่จะสามารถพยุงตัวให้อยู่รอดปลอดภัยในธุรกิจมูลค่ามหาศาลนี้ได้ต่อไปอย่างรีบด่วนแล้ว

การประกาศจับมือกันระหว่างสายการบินไทย และไทเกอร์ แอร์เวย์ส ซึ่งเป็นสายการบินต้นทุนต่ำจากประเทศสิงคโปร์ ในเครือของสิงคโปร์ แอร์ไลน์ส เพื่อจัดตั้งเป็นสายการบินต้นทุนต่ำสายการบินใหม่ในชื่อ “ไทย ไทเกอร์ แอร์เวย์ส” เมื่อต้นเดือน ก.ค. ที่ผ่านมาถือได้ว่าเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุด ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงหนทางการปรับตัวเพื่ออยู่รอดของสายการบินไทยในยุคที่โลว์คอสต์บินกันว่อนเต็มน่านฟ้าไทย
ปิยสวัสดิ์ อัมระนันทน์ กรรมการผู้อำนวยการใหญ่ของสายการบินไทย บอกชัดเจนเกี่ยวกับสาเหตุที่ลุกขึ้นมาเปิดสายการบินไทย ไทเกอร์ แอร์เวย์ส นี้ว่า เพราะว่าเล็งเห็นการขยายตัวของธุรกิจสายการบินต้นทุนต่ำ ซึ่งการบินไทยจะต้องเร่งฉวยคว้าไว้ เพราะหากการบินไทยอยู่นิ่งเฉยไม่ทำอะไร ก็ไม่แน่ว่าสถานการณ์ส่วนแบ่งทางการตลาดของการบินไทยภายในภูมิภาคที่ลดลงจาก 42% เหลือเพียง 33% ในปีนี้ ก็อาจจะยิ่งย่ำแย่ลงไปอีก

นอกเหนือจากการขยับตัวของการบินไทย และไทเกอร์ แอร์เวย์สแล้ว การแข่งขันของสายการบินต้นทุนต่ำจากจีน และอีกหลายประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ทวีความรุนแรงมากขึ้นก็ยังทำให้ 2 สายการบินใหญ่ของญี่ปุ่นอย่างเจแปน แอร์ไลน์ส (JAL) และแอร์นิปปอน แอร์เวย์ส (ANA) ตัดสินใจเตรียมลงมาจับธุรกิจสายการบินต้นทุนต่ำด้วยตนเองภายในปีหน้า โดยจะให้บริการเที่ยวบินราคาต่ำกว่าที่เป็นอยู่ถึงเท่าตัว

อาจจะมีโอกาสเห็นสายการบินเต็มรูปแบบออกมาขยับและปรับตัวกันอีกหลายสายการบิน เพราะนักวิเคราะห์ฟันธงว่าธุรกิจสายการบินต้นทุนต่ำยังจะคงเติบโตต่อไปอีก โดยคาดว่าจะสามารถชิงส่วนแบ่งทางการตลาดของธุรกิจการบินภายในภูมิภาคจากในปัจจุบัน 20% เพิ่มเป็น 35% ภายในปี 2015

ที่สำคัญไปกว่านั้นนักวิเคราะห์ยังฟันธงด้วยว่าโมเดลการเติบโตของแอร์เอเชีย จะกลายเป็นตัวอย่างให้กับสายการบินต้นทุนต่ำอื่นๆ ทั่วโลก ซึ่งจะสร้างแรงกดดันอันมหาศาลให้กับสายการบินเต็มรูปแบบอีกมากมายหลายสายการบินในอนาคต