ถ้ารัฐบาลโกหกเสียเอง

ปัญหาข่าวปลอมลวงโลก (Fake News) ที่แพร่หลายในโลกโซเชียลมีเดียโดยเฉพาะเฟซบุ๊ก ยังคงเป็นปัญหาสำคัญในยุคนี้ที่หลายประเทศกำลังจับตา เช่น ฝั่งยุโรปนำโดยเยอรมนี กำลังกดดันให้เฟซบุ๊กเร่งแก้ปัญหาทั้งข่าวปลอมและเฮทสปีช ขณะที่รัฐบาลอินโดนีเซียตั้งหน่วยงานขึ้นมารับมือข่าวปลอมขึ้นโดยเฉพาะ

ทว่า เราจะรับมืออย่างไรหากข่าวปลอมนั้นไม่ได้มาจากใครที่ไหน แต่เป็น “รัฐบาล” ที่โกหกประชาชนเสียเอง

เพียงแค่วันแรกของการทำงานที่ห้องสื่อทำเนียบขาว ฌอน สไปเซอร์ โฆษกทำเนียบขาว ก็ประเดิมเปิดศึกกับสื่อมวลชน โดยตำหนิสื่อหลายสำนักที่รายงานภาพเปรียบเทียบวันสาบานตนของทรัมป์ ซึ่งมีคนร่วมงานไม่แน่นพอเมื่อเทียบกับงานของ บารัก โอบามา ที่แน่นขนัดในปี 2008 สไปเซอร์ตำหนิว่า การรายงานของสื่อเป็นเรื่องที่น่าละอายอย่างยิ่ง พร้อมยืนยันว่าพิธีของทรัมป์มีผู้ชมมากที่สุดทั้งผู้ที่เข้ามาร่วมงานและผู้ที่รับชมทั่วโลก

ถึงจะเป็นการรับลูกทรัมป์ที่บอกว่า น่าจะมีคนร่วมงานถึงราว 1.5 ล้านคน แต่ความจริงก็คือ จากข้อมูลของสำนักงานการขนส่งสาธารณะ มีผู้เดินทางในช่วงเวลานั้นและวันนั้นราว 1.93 แสนคน น้อยกว่าวันของโอบามาสมัยแรก ซึ่งอยู่ที่ 5.13 แสนคน และยังน้อยกว่าสมัยที่ 2 ของ จอร์จ ดับเบิลยู. บุช ซึ่งอยู่ที่ 1.97 แสนคน

เห็นแบบนี้แล้วทำให้นึกถึงสมัย มาร์กาเร็ต แธตเชอร์ ของอังกฤษ แม้นางสิงห์อังกฤษจะได้รับการยกย่องหลายอย่าง แต่ก็มีหลายด้านที่ถูกสาปส่งเช่นกัน โดยเฉพาะความเป็นผู้นำขวาจัดชาตินิยมที่เป็นศัตรูกับกลุ่มฝ่ายซ้ายและสหภาพแรงงาน

เดวิด ด็อดเวลล์ นักวิจัยด้านรัฐศาสตร์ระบุตอนหนึ่งในเซาท์ไชน่ามอนิ่งโพสต์ว่า แธตเชอร์พูดโกหกหลายเรื่องหน้าตาเฉย เธอเชื่อว่า แม้จะเป็นเรื่องโกหก แต่หากพูดออกมาบ่อยๆ สื่อสารออกมาให้ประชาชนฟังซ้ำแล้วซ้ำอีกด้วยความมั่นใจอย่างเต็มเปี่ยม คนก็จะเริ่มเชื่อ และการโกหกนั้นก็จะกลายเป็นที่ยอมรับไปในที่สุด

ว่ากันว่า ทรัมป์อาจกำลังใช้กลยุทธ์เดียวกันนี้ บางเรื่องอาจไม่ใช่การโกหก แต่ก็พยายามใช้ความจริงเพียงเสี้ยวหนึ่งทำให้ทุกคนเชื่อ ทรัมป์บอกว่าจีนแย่งงานไปจากคนอเมริกัน แต่ไม่ได้พูดว่าในอนาคตอันใกล้นี้ หุ่นยนต์ เอไอ และเทคโนโลยีต่างหากที่จะเป็นคู่แข่งที่น่ากลัวที่สุด ทรัมป์ปลุกฝันเรื่องเมดอินอเมริกาโดยใช้กลยุทธ์ข่มขู่นักลงทุน โดยไม่ได้พูดปัญหาค่าเงินเหรียญสหรัฐที่แข็งค่าเกินไป แถมยังส่งสัญญาณอยากเห็นค่าเงินอ่อน ทั้งที่ไม่สอดคล้องกับแนวโน้มดอกเบี้ยและเศรษฐกิจสหรัฐ

โฆษกทำเนียบขาวเล่นเองแบบนี้ทำเอาน่าเหนื่อยใจแทนว่า เราจะอยู่กันแบบนี้ไปอีก 4 ปีอย่างไร