ขอของขวัญให้ประชาชน

ในขณะที่ประเทศไทยได้กลายเป็นศูนย์กลางทางการแพทย์ในภูมิภาคนี้ไปแล้ว จนทำให้มีการลงทุนเพื่อขยายศูนย์กลางการแพทย์ไปเป็นศูนย์กลางรักษาสุขภาพหลายกลุ่มคิดเป็นมูลค่าหลายหมื่นล้านบาท อาทิ กลุ่มโรงพยาบาลกรุงเทพที่เข้าไปซื้อที่ดินและอาคารของโรงแรมปาร์คนายเลิศ โรงแรมเก่าแก่ใจกลางเมืองกรุง เพื่อพัฒนาเป็นศูนย์สุขภาพใหญ่ที่สุดในอาเซียน  เนื่องจากมีชาวต่างชาติเดินทางเข้ามารักษาพยาบาลปีละไม่น้อย และยังมีอีกหลายกลุ่มที่ทยอยเปิดตัวโครงการลงทุน 

การที่ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางทางการแพทย์ และศูนย์กลางสุขภาพของภูมิภาคนี้ เพราะค่าบริการถูกกว่าในต่างประเทศ และบริการที่ดีเยี่ยม คนกลุ่มนี้เป็นกลุ่มที่ทุกคนยินดีต้อนรับเพราะนำเอาเงินเข้ามาใช้ ถือเป็นกลุ่มที่ทุกคนยินดีต้อนรับ

ในขณะเดียวกัน อีกด้านหนึ่งของประเทศไทยในจังหวัดห่างไกลยังคงเกิดปัญหาการขาดแคลนแพทย์และบุคลากรทางสาธารณสุข ซึ่งเป็นปัญหาที่รัฐบาลก็ยังแก้ไม่ตก รวมทั้งปัญหาเรื้อรังคือแนวโน้มการลดลงของจำนวนแพทย์เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน โดยเฉพาะด้านศัลยศาสตร์ หรือที่เรียกภาษาชาวบ้านว่าหมอผ่าตัด ที่เรียนนานกว่าสาขาอื่น งานหนัก เงินน้อย และเสี่ยงต่อโรคติดต่อทางเลือด

แพทย์ศัลยศาสตร์ที่มีการนิยมเรียนมากในขณะนี้คือ ศัลยศาสตร์พลาสติก ซึ่งนำวิชาความรู้ไปใช้ในการผ่าตัดเสริมความงาม ซึ่งทำรายได้ดีกว่าแพทย์สาขาอื่นมากอย่างเทียบกันไม่ได้กับหมอผ่าตัดด้านอื่น เช่น หัวใจ หรือสมอง

กระทรวงสาธารณสุขเคยสำรวจจำนวนศัลยแพทย์สาขาต่างๆ เมื่อปี 2557 พบว่า การขาดแคลนศัลยแพทย์ยังคงรุนแรง ยังขาดแคลนอีกประมาณ 6,000 คน ในขณะที่สถาบันการศึกษาผลิตได้ปีละเพียง 200 คนเท่านั้น ซึ่งแพทย์ผ่าตัดของไทยทั่วประเทศมีไม่เกิน 3,500 คน เมื่อเทียบสัดส่วนแพทย์ต่อประชากรยังอยู่ในสัดส่วน แพทย์ 1 คน ต่อประชากร 3.5 หมื่นคน ซึ่งสูงเกินไป

คุณผู้อ่านคงจะรู้สึกว่า ข้อมูลเหล่านี้รู้มานานแล้ว ไม่เห็นจะมีอะไรใหม่ ดิฉันจึงอยากจะบอกว่าเพราะเป็นปัญหาที่นานมาแล้ว แต่ยังแก้ไขไม่ตก ก็ต้องหาทางแก้ไขต่อไป และได้มีปัญหาใหม่เพิ่มขึ้นมาอีกคือ ปัญหาการฟ้องร้องระหว่างคนไข้กับแพทย์ผู้รักษาที่เกิดคดีมากขึ้นๆ ทุกปี จากการตระหนักถึงสิทธิของผู้ป่วย หากได้รับความเสียหายจากการใช้บริการทางการแพทย์

ราชวิทยาลัยศัลยแพทย์แห่งประเทศไทย ระบุว่า ในแต่ละปีได้รับเรื่องร้องขอความเห็นจากแพทยสภา กรณีศัลยแพทย์ถูกฟ้องปีละ 500 ราย จากศัลยแพทย์ที่เป็นสมาชิกทั่วประเทศ 3,300 คน ซึ่งศัลยแพทย์ต้องการให้ช่วยลดความเสี่ยงจากการปฏิบัติหน้าที่เนื่องจากความผิดพลาดในการปฏิบัติหน้าที่เกิดขึ้นได้เสมอ เช่น กรณีผู้ป่วยฉุกเฉิน ไม่ว่าในกรณีใดๆ แพทย์ต้องตัดสินใจอย่างรวดเร็วและทันที หากเกิดการผิดพลาดใดๆ ขึ้น ก็จะนำไปสู่การฟ้องร้อง

ที่ต้องยกเรื่องนี้ขึ้นมากล่าวถึง เพราะได้ทำให้เกิดปัญหาสมองไหล ศัลยแพทย์ที่ทำงานในโรงพยาบาลของรัฐ ลาออกไปอยู่กับโรงพยาบาลเอกชน เพราะเมื่อเกิดปัญหาการฟ้องร้องโรงพยาบาลของรัฐช่วยเหลือแพทย์ในเรื่องการชดใช้ค่าเสียหายในวงเงินที่จำกัด ระหว่างที่ถูกฟ้องร้องบางคนก็ถูกพักงาน ทำให้คุณหมอขาดกำลังใจที่จะทำงานต่อไป หากไม่มีการแก้ไขปัญหา ในที่สุดแล้วเรื่องนี้จะส่งผลกระทบต่อประชาชนทั้งหมด โดยเฉพาะผู้ที่ไม่มีฐานะดีเพียงพอจะไปใช้บริการโรงพยาบาลเอกชน

ทางหนึ่งที่ราชวิทยาลัยศัลยแพทย์แห่งประเทศไทย คิดขึ้นมาคือ การซื้อประกันให้กับหมอผ่าตัด หากเกิดการฟ้องร้องและจะต้องชดใช้ค่าเสียหายให้กับคนไข้ แทนที่จะใช้เงินจากกองทุนของโรงพยาบาลซึ่งมีน้อยนิดก็ยกความเสี่ยงนี้ไปให้บริษัทประกัน ซึ่งได้มีการไปหารือกับสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.) เพื่อขอความช่วยเหลือให้เป็นคนกลางช่วยเจรจากับบริษัทประกันให้เปิดรับความเสี่ยงภัยนี้

ดิฉันยังไม่เห็นว่าจะมีบริษัทประกันภัยแห่งใด แสดงความสนใจที่จะเข้ามารับประกันศัลยแพทย์ เพราะต่างก็เห็นความเสี่ยงที่รออยู่ข้างหน้าว่าสูงมาก โดยเฉพาะการศัลยกรรมความงามที่มีการฟ้องร้องมากที่สุด แม้จะรู้ว่าคงไม่มีแพทย์ท่านใดตั้งใจทำผิดพลาด แต่เมื่อเป็นเรื่องของคนเหตุสุดวิสัยเกิดขึ้นได้เสมอ ซึ่งบริษัทประกันภัยคงจะต้องไปเก็บสถิติความเสียหายแต่ละปี จากคำตัดสินของศาลที่มีต่อคดีฟ้องร้อง เพราะเรื่องนี้เป็นของใหม่คงจะต้องใช้เวลาเก็บข้อมูลกันอีกพักใหญ่เลยทีเดียว

แต่การแก้ไขปัญหาในระดับประเทศ ทางองค์กรและหน่วยงานต่างๆ ที่ดูแลช่วยเหลือผู้ที่ได้รับความเสียหายทางการแพทย์ ได้ร้องขอและกดดันหนักมากให้กระทรวงสาธารณสุข ออกกฎหมายคุ้มครองผู้เสียหายจากการรับบริการสาธารณสุข และร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้เสียหาย จากการรับบริการสาธารณสุข พ.ศ. ... แต่ปัจจุบันกฎหมายฉบับนี้ก็ยังไม่มีความคืบหน้าใดๆ

ในมุมของผู้บริโภค กฎหมายนี้มีประโยชน์มากหากเกิดความเสียหายขึ้นมาจริงๆ แต่ในมุมของแพทย์ ดิฉันไม่แน่ใจว่าจะพอใจในกฎหมายนี้หรือไม่ เรื่องใดๆ ก็ตามหากมีเงินหรือผลประโยชน์เข้ามาเกี่ยวข้อง ไม่มีทางจะตกลงกันได้ง่ายๆ

ดิฉันคิดว่าการออกกฎหมายคุ้มครองผู้เสียหาย และการทำประกันภัยความเสียหายควรจะทำคู่กันไป เพราะมีประโยชน์กับทั้งสองฝ่าย เป็นการยกระดับทางการแพทย์ในประเทศไทยด้วย ที่รัฐบาลตระหนักถึงทุกข์สุขของทุกฝ่าย ทั้งแพทย์และประชาชน

เรื่องนี้ค้างการพิจารณามานานมากแล้ว ในฐานะที่ดิฉันเองก็เป็นผู้หนึ่งที่ต้องรับบริการทางการแพทย์ ก็ขอฝาก พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ให้ช่วยพิจารณาในเรื่องนี้เป็นของขวัญให้แก่ประชาชนด้วยค่ะ

(ชลลดา อิงศรีสว่าง เขียนแทน)