น้ำ คือ ชีวิต

เมื่อพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เสด็จสู่สวรรคาลัย พสกนิกรทั่วประเทศร่ำไห้ น้ำตายังไม่เหือดแห้ง แต่สิ่งหนึ่งที่เกิดขึ้นในช่วงหลายวันที่ผ่านมา หลังจากได้เห็นพระราชกรณียกิจนับตั้งแต่วันแรกที่พระองค์ทรงงานจวบจนระยะเวลาครองราชย์ถึง 70 ปี ไม่มีวันใดที่พระองค์จะไม่ทำเพื่อประโยชน์สุขของปวงชนชาวไทย ทำให้เกิดความปลาบปลื้มและภูมิใจที่เกิดเป็นคนไทย

ช่วงแรกหลังการขึ้นครองราชย์ พระองค์เสด็จฯ ไปทุกจังหวัดของประเทศไทย เพื่อรับรู้ รับทราบปัญหาความทุกข์ยากของคนไทย โดยเฉพาะคนในจังหวัดต่างๆ ทั่วประเทศ เริ่มด้วยการพัฒนาระบบสาธารณสุข ซึ่งเป็นความจำเป็นขั้นพื้นฐานของประชาชน ช่วงต่อมาพระองค์พัฒนาโครงการสาธารณูปโภคขนาดใหญ่ ถนนและเขื่อน โดยเฉพาะเขื่อนเป็นพื้นฐานของระบบชลประทาน น้ำ และไฟฟ้า

สมัยนั้นโครงการสร้างเขื่อนถูกเรียกว่าเป็นโครงการปีศาจ ผู้สื่อข่าวต่างประเทศถามพระองค์ว่า เมื่อโครงการนี้สำเร็จพระองค์คิดว่าจะเอาชนะคอมมิวนิสต์ได้ใช่ไหม พระองค์ตอบว่า พระองค์ไม่ได้ต่อสู้กับใคร แต่พระองค์ต่อสู้กับความยากจนของประชาชน “เมื่อโครงการนี้สำเร็จ ประชาชนได้ประโยชน์ พวกเขา (คอมมิวนิสต์) ก็จะได้ประโยชน์เช่นเดียวกัน”

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ให้ความสำคัญกับโครงการบริหารจัดการน้ำเป็นอย่างยิ่ง ด้วยพระอัจฉริยภาพ ความรอบรู้ และรู้จริง จากการที่พระองค์เสด็จฯ ไปทุกพื้นที่ของประเทศไทย ทรงรู้จักตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ เส้นทางการเดินของน้ำ จึงทรงรู้ว่าจะแก้ปัญหาน้ำกินน้ำใช้ในแต่ละพื้นที่อย่างไร

คราวหนึ่งพระองค์พระราชทานพระราชดำริเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาและการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง เดิมเป็นพื้นที่อุดมสมบูรณ์ กินอาณาบริเวณถึง 1.9 ล้านไร่ แต่เกิดปัญหาน้ำจืดขาดแคลน น้ำเค็ม น้ำเปรี้ยว และน้ำเสีย ทำนาไม่ได้ผล ผลผลิตต่ำ ราษฎรมีฐานะยากจน “...ทำประตูน้ำที่ปากแม่น้ำห่างจากตัว อ.ปากพนัง ประมาณ 3 กิโลเมตร ก็พิจารณาว่าจะแก้ปัญหาทั้งหมด ซึ่งหมายความว่าเป็นกุญแจสำคัญของโครงการ จะแก้ไขปัญหาตั้งแต่น้ำแล้ง น้ำท่วม น้ำเค็ม และสามารถที่จะให้ประชาชนมีน้ำบริโภคและน้ำทำการเกษตร... แม้ว่าประตูน้ำอันเดียวนี้จะไม่แก้ไขปัญหาทั้งหมด ซึ่งจะต้องสร้างหรือทำโครงการต่อเนื่อง หากแต่ว่าเป็นจุดเริ่มต้นของการแก้ไขปัญหาทั้งหมด”

นี่เป็นส่วนหนึ่งในความพยายามของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่ทรงแก้ปัญหาของประชาชน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเกษตรกร เพราะฉะนั้นระบบน้ำจึงเป็นสิ่งสำคัญ เป็นเส้นเลือดใหญ่ที่จะหล่อเลี้ยงเกษตรกรได้ประกอบอาชีพให้ประสบความสำเร็จได้ เมื่อเกษตรกรสามารถมีแหล่งน้ำที่จะเพาะปลูกผลผลิตทางการเกษตรได้ตลอดปี ก็จะมีรายได้มากขึ้น ไม่ต้องไปเป็นโจรผู้ร้าย

แม้กระทั่งเมื่อพระองค์ทรงประทับอยู่ที่โรงพยาบาลศิริราช พระองค์ยังทรงเป็นห่วงประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์น้ำท่วม เมื่อปี 2554 พระองค์ทรงห่วงใยสถานการณ์น้ำท่วมในทุกพื้นที่ แต่ละวันทรงงานและให้เจ้าหน้าที่กราบทูลรายงานสถานการณ์น้ำ ประกอบกับเสด็จฯ มาทอดพระเนตรริมแม่น้ำเจ้าพระยาด้วยพระองค์เองบ่อยครั้ง และทรงทุกข์ไปกับประชาชนที่เดือดร้อนจากอุทกภัย

ปัจจุบัน สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดําริ (สำนักงาน กปร.) ได้รวบรวมโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ณ เดือน ก.ย. 2558 มีจำนวนทั้งสิ้น 4,596 โครงการ เป็นโครงการพัฒนาด้านแหล่งน้ำมากที่สุดถึง 3,148 โครงการ

ปวงข้าพระพุทธเจ้าขอน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมในพระมหากรุณาธิคุณหาที่สุดมิได้