ก้าวข้ามโอเปก

โดย...นันทิยา วรเพชรายุทธ

เมื่อวานนี้ กลุ่มประเทศผู้ส่งออกน้ำมันรายใหญ่ของโลก (โอเปก) ได้ประชุมนอกรอบเพื่อเจรจาเรื่องกำลังการผลิตรอบใหม่ ซึ่งมีการคุยกับประเทศใหญ่นอกกลุ่มอย่างรัสเซียด้วย ที่กรุงแอลเจียร์ส ประเทศแอลจีเรีย

เป็นที่น่าสนใจว่า แม้จะมีความพยายามปลุกกระแสเรื่องการเจรจาเพื่อตรึง/ลดกำลังการผลิตลงครั้งใหม่ ท่ามกลางความพยายามมานับครั้งไม่ถ้วนในปีนี้ แต่ล่าสุดดูเหมือนตลาดจะยอมรับมากขึ้นว่า จะเข็นกระแสจะปั่นราคาอย่างไรก็ไปไม่ไหว เพราะหลายคนเริ่มจะเข้าใจและมองถึงความจริงในเรื่องนี้กันมากขึ้น

ความจริงที่ว่านั้นก็คือ "อิหร่าน" และ "ซาอุดิอาระเบีย" เป็นอิสลามคนละนิกายกัน ไม่ชอบหน้ากันและกัน และไม่มีทางจับมือเจรจากันง่ายๆ

ยิ่งในปัจจุบันที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเริ่มส่งสัญญาณเพลี่ยงพล้ำออกมาให้เห็น ก็ยิ่งไม่มีทางที่อีกฝ่ายจะโอนอ่อนให้

ที่ผ่านมา โอเปกซึ่งมีซาอุฯ เป็นหัวเรือใหญ่มาตลอดและมีอิหร่านเป็นสมาชิกในฐานะผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่ท็อป 5 อาจจะเคยเจรจาเพื่อลดกำลังการผลิตลงได้ แต่นั่นก็เป็นยุคของ "คนรุ่นเก่า" ที่ทั้งโรยราและหมดอำนาจกันไปแล้ว ไม่ว่าจะในซาอุฯ เอง หรือการเปลี่ยนตัว อาลี อัลไนมี ที่เป็นเลขาเก่าแก่ของโอเปกมานานกว่า 20 ปี

หากลองดูสถานการณ์ทางการเมืองระหว่างทั้งสองประเทศตั้งแต่ช่วงต้นปีมานี้จะพบว่า ไม่มีช่วงใดเลยที่ความตึงเครียดจะบรรเทาลงมา นับตั้งแต่ที่ประเทศมุสลิมสุหนี่อย่างซาอุฯ สั่งประหารชีวิต อยาตุลเลาะห์ นิมร์ อัล-นิมร์ นักบวชระดับสูงของนิกายชีอะห์ในประเทศไปเมื่อเดือน ม.ค.

ทั้งสองประเทศมีการปะทะกันมาอย่างต่อเนื่องไม่ว่าจะเป็นทางกายภาพ ผ่านสงครามตัวแทนในประเทศเยเมน ซีเรีย และอิรัก ที่ล่าสุดซาอุฯ เพิ่งฟ้องคณะมนตรีความมั่นคง แห่งสหประชาชาติ (ยูเอ็นเอสซี) ขอให้คว่ำบาตรอิหร่านอีกรอบจากการละเมิดเรื่องการขนส่งอาวุธ

ส่วนในเชิงโวหารก็มีการกระทบกระทั่งกันตลอด ตั้งแต่กรณีการเสียชีวิตของผู้แสวงบุญจำนวนมากในพิธีฮัจญ์ที่นครเมกกะ ซึ่งมีชาวมุสลิมชีอะห์เสียชีวิตด้วยถึงราว 472 คนจนมีภาพข่าวการใช้รถตักขนาดใหญ่เข้ามาจัดการศพจำนวนมาก ในครั้งนั้น อยาตุลเลาะห์ คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดของอิหร่านซึ่งปกติจะไม่ค่อยวิพากษ์ผ่านสื่อ ถึงกับกล่าวตำหนิเจ้าบ้านอย่างซาอุฯ อย่างรุนแรง ไปจนถึงเวทีการประชุมยูเอ็น

และการที่ซาอุฯ เพิ่งประกาศนโยบายรัดเข็มขัดรอบใหม่ครั้งใหญ่อย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน ด้วยการลดเงินเดือน เบี้ยเลี้ยง โบนัส วันหยุด ของข้าราชการทั่วประเทศตั้งแต่ระดับคณะรัฐมนตรี ไปจนถึงสภาที่ปรึกษาของกษัตริย์ซัลมาน และข้าราชการระดับล่าง ซึ่งเป็นมาตรการต่อเนื่องจากการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจในวิชั่น ซาอุดี 2030 ก่อนหน้านี้ ก็ยิ่งตอกย้ำชัดเจนในตัวเองอยู่แล้วว่า สถานการณ์ปัจจุบันเป็นอย่างไร และทิศทางข้างหน้าจะเป็นเช่นไร

พวกผู้เล่นรายใหญ่เขาชัดเจนขนาดนี้แล้ว ประเทศที่เหลือทั้งในฐานะผู้บริโภคน้ำมัน หรือผู้ส่งออกสินค้าเกษตรที่มีความเกี่ยวเนื่องกับราคาน้ำมันโดยตรง ก็ต้องเตรียมรับสถานการณ์กันให้ถูกต้องต่อไปละค่ะ