บาทอ่อนก็ส่งไม่ออก

ปัญหาค่าเงินบาทอ่อนค่าและแข็งค่ามากเกินไป เป็นปัญหาต่อระบบเศรษฐกิจไทยมานาน ตั้งแต่ประเทศไทยใช้ระบบค่าเงินบาทคงที่ แม้กระทั่งรัฐบาลประกาศเปลี่ยนโยบายอัตราแลกเปลี่ยนเป็นลอยตัวแบบมีการบริหารจัดการก็ยังไม่น่าพอใจ สำหรับผู้ที่ทำการค้าระหว่างประเทศทั้งผู้ส่งออกและนำเข้า เพราะค่าเงินนั้นไม่ว่าจะเคลื่อนไหวไปในด้านใด ก็มีทั้งคนได้ประโยชน์และเสียประโยชน์ทั้งสิ้น

จากการดำเนินนโยบายลอยตัวค่าเงินแบบมีการจัดการ ซึ่งธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ที่เป็นผู้ดูแลอัตราแลกเปลี่ยนโดยตรง ก็ไม่ได้ปล่อยให้ค่าเงินบาทลอยตัวจนก่อให้เกิดปัญหามากนัก หากเห็นว่าค่าเงินบาทอ่อนค่าหรือแข็งค่า หรือผันผวนมากเกินไปก็จะเข้าไปแทรกแซงค่าเงินโดยใช้หลายวิธี เช่น แทรกแซงทางวาจา การเข้าเป็นผู้เล่นในตลาดด้วยการใช้ตัวแทนที่แต่งตั้งดำเนินการ หรือการออกมาตรการหลายๆ ด้าน ที่จะชะลอความผันผวนของค่าเงิน

แต่การดำเนินนโยบายของ ธปท. ก็ถูกวิพากษ์วิจารณ์เป็นระยะ และถูกร้องขอให้ดูแลค่าเงินบาทเป็นพิเศษหากค่าเงินบาทโน้มเอียงไปในทางแข็งค่า  ผู้ร้องขอไม่ทำความเข้าใจกับสถานการณ์เศรษฐกิจที่ส่งผลกระทบกับค่าเงินว่า ปัจจัยที่มากระทบมีทั้งปัจจัยภายในประเทศและปัจจัยต่างประเทศ โดยเฉพาะปัจจัยต่างประเทศเป็นปัจจัยที่ไม่สามารถควบคุมได้

ในปีนี้ทิศทางค่าเงินบาทที่ผันผวนมีปัจจัยหลักมาจากต่างประเทศ จากการดำเนินนโยบายการเงิน รวมทั้งภาวะการฟื้นตัวของเศรษฐกิจประเทศอุตสาหกรรมหลัก ที่ทำให้ค่าเงินประเทศนั้นเปลี่ยนแปลง ซึ่งในบางช่วงค่าเงินบาทอยู่ในทิศทางแข็งค่าก็มาจากการที่ค่าเงินเหรียญสหรัฐอ่อนค่าลงเมื่อเทียบกับเงินสกุลอื่น โดยตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค.ถึงปัจจุบัน เงินบาทแข็งค่าขึ้นมาแล้วประมาณ 4% ซึ่งผู้ส่งออกเริ่มไม่พอใจกับอัตราแลกเปลี่ยนในระดับปัจจุบันว่าแข็งค่าจนอาจจะกระทบการส่งออก จึงเรียกร้องให้ ธปท.เข้ามาดูแลให้เงินบาทอ่อนค่ากว่านี้

การเรียกร้องดังกล่าวคงจะไม่ได้รับการตอบสนองจาก ธปท. เพราะการขยับตัวของ ธปท.ในการเข้าแทรกแซงตลาดนั้นทำได้จำกัด หรือหากทำก็เพราะ ธปท.เห็นว่าสมควรจะดำเนินการเท่านั้น ธปท.ไม่ควรเข้าไปแทรกแซงตลาดตามคำสั่งของใคร หากนักเก็งกำไรค่าเงินต่างชาติเห็นสัญญาณการเข้าแทรกแซงตลาดเงินก็จะยิ่งชอบใจ สุ่มเสี่ยงที่จะทำให้เกิดมหกรรมแร้งทึ้งค่าเงินบาทได้อย่างง่ายดาย

หากความเคลื่อนไหวของค่าเงินบาทเกาะกลุ่มไปกับประเทศคู่แข่งในภูมิภาค ก็ไม่มีเหตุผลที่ ธปท.จะต้องแทรกแซงค่าเงิน เพราะไม่ได้ส่งผลให้ไทยเสียเปรียบทางการค้ากับประเทศคู่แข่ง ทำให้ราคาสินค้าแพงกว่าจนไม่มีคนซื้อสินค้าไทย ดังนั้นข้อเรียกร้องของเอกชน ธปท.คงต้องพิจารณาให้ดีถึงผลดีและผลเสีย

ขณะนี้ใครก็รู้ว่าการส่งออกของไทย นอกจากจะได้รับผลกระทบจากเศรษฐกิจโลกชะลอตัว ก็ยังเจอผลจากการผลิตสินค้าที่ใช้เทคโนโลยีล้าหลัง ถึงกับจะต้องปฏิรูปอุตสาหกรรมไทยเลยจึงจะแก้ไขปัญหาได้ ลำพังค่าเงินบาทไม่อาจดึงให้การส่งออกกลับมาได้อย่างถาวร หากเอกชนรายใดไม่ปรับตัวในอนาคตอาจจะไม่มีที่ยืนในการค้าโลก