มาดีพื้นที่ฟรีของคนคิดดี

โดย...กาญจนา อายุวัฒน์ธชัย

มาดี (Ma:D Club for Better Society) กิจการเพื่อสังคมในรูปแบบของการเปิดพื้นที่ภายในบ้านเลขที่ 42/3 เอกมัย ซอย 4 ให้เป็นแหล่งรวมตัวของผู้ที่อยากสร้างการเปลี่ยนแปลง

เก่ง-สกลฤทธิ์ จันทร์พุ่ม ผู้ร่วมก่อตั้ง เชื่อในพลังของคนธรรมดาว่าสามารถร่วมมือกันผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคมได้ เขาจึงสร้างพื้นที่ให้คนคิดดีมารวมตัวกัน สร้างโปรแกรมพัฒนาศักยภาพในการเป็นผู้ประกอบการทางสังคม (Social Entrepreneur) และสร้างกิจกรรมอื่นๆ เพื่อสื่อสารและขยายเครือข่ายในสังคมไทย

เขากล่าวว่า นอกจากมาดีจะทำงานร่วมกับหน่วยงานเพื่อสังคมอื่นๆ เขาและทีมงานยังทำงานกับชุมชนเพื่อเข้าไปแก้ปัญหาและสร้างความมั่นคงตามที่คนในชุมชนต้องการ ซึ่งภายในปลายปีนี้จะมีโปรเจกต์ใหม่ชื่อ มาดีกัน Better Society Everyday เป็นหลักสูตรกิจการเพื่อสังคม เปิดคอร์สสอนให้ผู้ที่สนใจและผู้ที่ตั้งใจมาเรียนรู้กระบวนการการเป็นผู้ประกอบการทางสังคม ผ่านประสบการณ์ของมาดีเอง และกลุ่มผู้ประกอบการทั้งรุ่นเก่าและรุ่นใหม่มาแบ่งปันความรู้แก่กัน

พื้นที่ในมาดีฮับแบ่งเป็นพื้นที่ส่วนกลางให้คนมานั่งทำงานร่วมกันโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย และห้องประชุมส่วนตัวที่สามารถเช่าพื้นที่ในราคาประหยัด แต่นอกจากพื้นที่แล้วยังมีสินค้าและบริการอื่นๆ ที่เอื้อประโยชน์ต่อผู้ใช้และเป็นประโยชน์ต่อสังคม สกลฤทธิ์กล่าวถึงบริการจัดเตรียมอาหาร (Catering) โดยใช้วัตถุจากเครือข่ายผู้ผลิตที่บอกแหล่งที่มาของอาหาร ซึ่งจะต่อยอดสู่การเปิดคาเฟ่เล็กๆ หน้าบ้านมาดี และการสร้างแพลตฟอร์มออนไลน์ให้ผู้บริโภคทราบแหล่งผลิตเพื่อสร้างการซื้อขายในอุดมคติ

“สมมติเราปลูกผักหนึ่งแปลง เมื่อกินเองไม่หมดเราก็แจกเพื่อน แต่จะดีกว่ามั้ยถ้าเรารู้ว่าอีกสามหลังถัดไปก็ปลูกเหมือนกัน นำของมาแลกเปลี่ยนกัน หรือหากบ้านเราไม่ปลูก เราก็รู้ว่าสามารถซื้อได้ที่ไหน ทำให้ไม่ต้องไปซื้อของราคาแพงที่ผ่านพ่อค้าคนกลาง และเกษตรกรก็ไม่ถูกกดราคาจากพ่อค้าเช่นกัน” โมเดลนี้มีต้นแบบมาจากโครงการฟู้ด แอสเซมบลี (Food Assembly) ที่กำเนิดขึ้นในฝรั่งเศส ไปโด่งดังในอังกฤษ และอีกหลายประเทศในยุโรป

เขายังกล่าวถึงโครงการในอนาคตที่คิดไว้เป็นรูปเป็นร่างแล้ว โดยจะทำงานกับกลุ่มอดีตผู้ต้องขังหญิงที่กลับมาใช้ชีวิตในสังคมแล้วแต่ไม่ได้รับโอกาส “บ้านหรือบริษัทส่วนใหญ่จะจ้างแม่บ้านเป็นรายวันหรือรายชั่วโมง ได้เงินสัปดาห์ละ 6,000 บาท และบริษัทจัดหางานจะหักค่าหัวคิวทุกคน ซึ่งตอนนี้มีแม่บ้านไม่พอกับความต้องการ” หากได้ร่วมงานกับกลุ่มอดีตผู้ต้องขังหญิง ให้สามารถทำงานเป็นแม่บ้านตามบ้าน หรือหน่วยงานได้ ก็จะช่วยสร้างรายได้ และตอบสนองความต้องการของตลาด ทั้งยังสามารถต่อยอดไปยังผลิตภัณฑ์ของใช้ในบ้านแบบออร์แกนิก จากเครือข่ายเกษตรกรที่จะช่วยทั้งสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ

คำว่ากิจการเพื่อสังคม หรือเอสอี (SE-  Social Enterprise) เป็นที่รู้จักในประเทศไทยเมื่อ 4-5 ปีที่แล้ว “เราพบว่าเอสอีขาดสองอย่างคือ ข่าวสารที่เป็นเรื่องของเอสอี ไม่ใช่ว่าไม่มี แต่ยังไม่มีข่าวสารที่เผยแพร่ทุกวัน หรือเป็นแหล่งข้อมูลให้คนดึงนำไปใช้ได้ทันที และเรื่องรูปแบบการลงทุนที่ไม่รู้ว่าจะเริ่มตรงไหน ต่างจากสตาร์ทอัพที่มีรูปแบบชัดเจนให้ทำตามลำดับขั้นแบบสำเร็จรูป และผลตอบแทนที่ตีค่าเป็นเงินไม่ได้ทั้งหมดอย่างผลลัพธ์ทางสังคม (Social Impact) ที่ชี้วัดเป็นตัวเลขไม่ได้”

มาดีเป็นบริษัทขนาดเล็ก เกิดขึ้นจากการรวมเงินและรวมแรงของเพื่อนๆ ที่อยากเป็นส่วนหนึ่งของกิจการเพื่อสังคม มีกลุ่มเป้าหมายเป็นคนที่สนใจในกิจการเพื่อสังคม และมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นพื้นที่พบปะแลกเปลี่ยนแนวคิดเรื่องกิจการเพื่อสังคม จนถึงวันนี้มาดีเข้าสู่ปีที่ 2 มีผู้ร่วมงาน 7 คน มีรายได้ และมีผลต่อสังคมเพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง