"สงกรานต์" ยามแล้ง

โดย...ทีมข่าวธุรกิจ-ตลาดโพสต์ทูเดย์

เมื่อภัยแล้งมาเยือนพร้อมๆ กับเทศกาลสงกรานต์ ทำให้ปีนี้ภาครัฐต้องรณรงค์เล่นน้ำช่วงสงกรานต์อย่างประหยัด ดังนั้นพื้นที่ขาประจำที่เคยเป็นพื้นที่จัดงานเทศกาลสงกรานต์สาดน้ำกันอย่างเมามัน ถือเป็นไฮไลต์เด็ดในแต่ละภูมิภาคก็ต้องปรับตัวตามสภาพน้ำ เช่นเดียวกับคนเล่นน้ำและคนขายอุปกรณ์การเล่นน้ำที่ต้องพร้อมรับมือการเล่นน้ำแบบฉบับประหยัดรับภัยแล้งไปด้วยกัน

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าน้ำจะมีน้อยและกำลังซื้อในภาพรวมยังไม่ฟื้นตัว แต่ผลสำรวจพฤติกรรมการใช้จ่ายของผู้บริโภคในช่วงเทศกาลสงกรานต์ โดยศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย คาดการณ์ว่าจะมีเงินสะพัดกว่า 1.24 แสนล้านบาท เพิ่มขึ้นจากช่วงเดียวกันของปีก่อน 4.51% นับเป็นความคึกคักสุดในรอบ 3 ปี

ทั้งนี้ คาดว่าเป็นผลมาจากเป็นวันหยุดยาวหลายวันและประชาชนคนไทยนิยมกลับไปสืบสานประเพณีสงกรานต์ รวมทั้งมาตรการกระตุ้นการใช้จ่ายของภาครัฐ โดยเฉพาะมาตรการให้สามารถหักค่าใช้จ่ายจากการกิน เที่ยว นำไปลดหย่อนภาษีได้ในช่วงสงกรานต์

ขณะที่ตัวเลขจากศูนย์วิจัยกสิกรไทย คาดว่า มาตรการภาษีเพื่อสนับสนุนการใช้จ่ายท่องเที่ยวในช่วงสงกรานต์ปี 2559 น่าจะก่อให้เกิดเม็ดเงินสะพัดสู่ธุรกิจท่องเที่ยวในช่วงสงกรานต์ 10 วัน เพิ่มเติม 2,100 ล้านบาท จากในกรณีที่ไม่มีมาตรการและส่งผลให้เกิดเม็ดเงินสะพัดสู่ธุรกิจท่องเที่ยวในช่วงสงกรานต์ปี 2559 รวม 2.41 หมื่นล้านบาท โดยเม็ดเงินดังกล่าวสะพัดสู่ธุรกิจต่างๆ ทั้งที่พัก อาหาร และเครื่องดื่ม สินค้าที่ระลึก บริการความบันเทิง บริการท่องเที่ยว และบริการพาหนะเดินทาง

สภาวการณ์ดังกล่าว แม้ดูจะเอื้อกับธุรกิจปืนฉีดน้ำ อุปกรณ์เล่นน้ำยอดฮิตในช่วงสงกรานต์ เพราะประหยัดน้ำกว่าการใช้ขันตักสาดน้ำ แต่กลับพบว่ายอดขายปืนฉีดน้ำซบเซาลงอย่างไม่น่าเชื่อ ซึ่งน่าจะเป็นผลกระทบจากภาวะเศรษฐกิจโดยตรง

ธวัชชัย พรพิพัฒน์วงศ์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท ซิตตี้ ทอยส์ มาร์เก็ตติ้ง ผู้นำเข้าและจัดจำหน่ายของเล่นและปืนฉีดน้ำจากจีน กล่าวว่า ปืนฉีดน้ำปีนี้ยอดขายกลับซบเซาหนักรอบ 40 ปี โดยพบว่าพ่อค้าแม่ค้าทั้งในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัดลดปริมาณซื้อสินค้าไปจำหน่ายช่วงสงกรานต์ เพราะกังวลว่าการรณรงค์การเล่นน้ำอย่างประหยัดจะทำให้จำนวนผู้มาเล่นน้ำน้อยอาจเปลี่ยนไปทำกิจกรรมอื่น เช่น เดินห้างสรรพสินค้า ช็อปปิ้ง กินข้าวนอกบ้านแทน

เห็นได้จากปกติยอดขายต้นเดือน เม.ย. ต้องมีคำสั่งซื้อเข้ามามาก แต่ปีนี้ไม่ถึง 50% ด้วยซ้ำ โดยปืนฉีดน้ำส่วนใหญ่ที่คนรุ่นใหม่นิยมขณะนี้เป็นคาแรกเตอร์การ์ตูนดังจากต่างประเทศ อาทิ โดราเอมอน มิกกี้เมาส์ เป็นลักษณะเป้สะพายข้างหลัง ซึ่งของบริษัทจะเป็นลูนีตูน มาสค์ไรเดอร์ แบทแมน และสพันจ์บ็อบ มีช่องทางจำหน่ายผ่านร้านค้าส่งสำเพ็ง ร้านค้าทั่วไป ในห้างสรรพสินค้าและโมเดิร์นเทรดราคา 20-200 บาท คาดว่าหลังจบสงกรานต์ห้างสรรพสินค้าคงส่งสินค้าคืนให้บริษัทจำนวนมาก

อย่างไรก็ตาม บริษัทก็ปรับตัวรับมือแล้วโดยได้ลดราคาปืนฉีดน้ำแบบคาแรกเตอร์การ์ตูนรูปแบบกระเป๋าเป้จากชิ้นละกว่า 200 บาท เหลือกว่า 100 บาท พร้อมทำโปรโมชั่นสำหรับผู้ที่ซื้อสินค้าไปจำหน่าย ทั้งลดราคาและแถมปืนฉีดน้ำ เพื่อหวังเอาต้นทุนคืนจากเดิมที่คาดหวังมีรายได้แตะ 10 ล้านบาท

ด้านแหล่งเล่นน้ำสำคัญใจกลางกรุงที่คนไทยและต่างชาติแห่แหนไปเล่นน้ำกันมากทุกปีอย่างถนนข้าวสาร ปีนี้โต้โผใหญ่สมาคมผู้ประกอบการค้าถนนข้าวสาร ซึ่งจับมือพันธมิตรจัดงานเทศกาลสงกรานต์ที่ถนนข้าวสารเป็นประจำทุกปี ก็ประกาศแล้วว่าจะลดวันสาดน้ำและลดเวลาสาดน้ำลงรับกระแสประหย้ดน้ำโดยดี

ปิยะบุตร จิวระโมไนย์กุล นายกสมาคมผู้ประกอบการค้าถนนข้าวสาร เปิดเผยว่า วันแรกของเทศกาลสงกรานต์บนถนนข้าวสารคือ วันที่ 12 เม.ย. จะไม่มีการเล่นน้ำ มีเพียงการแสดงบนเวทีประกวดนางงามนานาชาติสวมใส่ชุดไทย เป็นการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมให้คงอยู่ในสถานที่แห่งนี้ โดยได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุ ทรงเสด็จมาเป็นประธานเปิดงานเหมือนเช่นทุกปี หลังจากนั้นในวันที่ 13 เม.ย. จะมีการสรงน้ำพระในช่วงเช้า จากนั้นจึงจะเริ่มเล่นน้ำสงกรานต์ตามปกติ

ในปีนี้ถนนข้าวสารจะตอบรับมาตรการประหยัดน้ำรับมือภัยแล้ง โดยการเล่นน้ำจะจบลงในวันที่ 14 เม.ย. จากที่ทุกปีจะเล่นยาวกันถึงวันที่ 15 เม.ย. และในแต่ละวันจะเลิกเวลา 21.00 น. จากปีก่อนๆ ที่งานจบเวลา 23.00 น. พร้อมจะรณรงค์การเล่นน้ำด้วยรูปแบบโบราณคือ ใช้ขันรดน้ำอบกลิ่นหอม รดน้ำระหว่างกันเล็กน้อยพอให้เห็นภาพประเพณีที่สวยงามเรียบร้อยที่มีมาแต่โบราณ แทนการสาดน้ำอย่างดุเดือดเช่นทุกปี รวมทั้งขอความร่วมมือผู้ประกอบการร้านค้าย่านถนนข้าวสารว่าจะไม่มีการตั้งจุดแจกน้ำ พร้อมห้ามเล่นแป้งโดยเด็ดขาด

สำหรับผู้ประกอบการโรงแรมบางแห่งที่เคยจัดกิจกรรมปาร์ตี้ช่วงสงกรานต์ในปีที่ผ่านมา ปีนี้ก็ของดจัดกิจกรรม เพราะเมื่อเห็นรัฐบาลรณรงค์ให้ประหยัดน้ำ จึงไม่กล้าสวนกระแสจัดกิจกรรมปาร์ตี้สงกรานต์ แม้ที่ผ่านมาจะเป็นการจัดปาร์ตี้ในสระว่ายน้ำของโรงแรมก็ตาม

อรุษ นวราช กรรมการผู้จัดการสามพราน ริเวอร์ไซด์ แหล่งท่องเที่ยวและที่พักริมแม่น้ำท่าจีน จ.นครปฐม กล่าวว่า ถึงแม้สามพราน ริเวอร์ไซด์ จะอยู่ใกล้แม่น้ำ แต่ก็พร้อมเป็นส่วนหนึ่งในการรณรงค์เล่นน้ำสงกรานต์อย่างประหยัดให้เข้ากับสถานการณ์ภัยแล้ง โดยจะจัดกิจกรรมสงกรานต์แบบวิถีไทย เน้นกิจกรรมรดน้ำดำหัว กิจกรรมทำแป้งร่ำ

ศึกษิต สุวรรณดิษฐกุล ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ดีวาน่า กรุ๊ป ผู้ดำเนินธุรกิจโรงแรมดีวาน่า และรีเซนต้า จ.ภูเก็ต และกระบี่ กล่าวว่า บรรยากาศสงกรานต์ที่ภูเก็ตก็น่าจะยังคึกคักอยู่ เพราะมีกิจกรรมทดแทน โดยวันที่ 14-17 เม.ย.นี้ มีงานไทยแลนด์ บอลลูน มิวสิค เฟสติวัล ที่ภูเก็ต พาราไดซ์ พาร์ค ซึ่งถือเป็นครั้งแรกที่มีเทศกาลบอลลูนที่ภูเก็ต จึงน่าจะเรียกความสนใจจากคนในพื้นที่และนักท่องเที่ยวได้ไม่น้อย

แม้หลายแห่งจะจัดสงกรานต์สาดน้ำกันไม่ได้ต้องเน้นประหยัด ก็ยังมีแหล่งท่องเที่ยวอีกประเภทที่แม้มีภัยแล้ง ก็ไม่เป็นปัญหา แถมยังเชื่อว่าจะได้รับกระแสตอบรับที่ดีจากการที่คนต้องประหยัดน้ำที่ใช้เล่นสงกรานต์ด้วย อย่างเช่น สวนน้ำ ที่เวลานี้ีเปิดกันทั่วพื้นที่ ต่างพร้อมอ้าแขนรับคนที่ต้องการมาเล่นน้ำสงกรานต์ให้เปียกกันเต็มที่แบบไม่ต้องกลัวเปลือง โดยเฉพาะสวนน้ำพี่ใหญ่อย่างสวนสยาม ซึ่งถูกบันทึกในกินเนสบุ๊กว่ามีทะเลเทียมที่ใหญ่ที่สุดในโลก

ไชยวัฒน์ เหลืองอมรเลิศ ประธานกรรมการ บริษัท สยามพาร์ค บางกอก ผู้ดำเนินธุรกิจสวนสนุก-สวนน้ำ สวนสยาม กล่าวว่า จะเตรียมถังน้ำไว้ริมทะเลเทียม 10-20 จุด ให้ผู้ที่มาใช้บริการสวนน้ำของสวนสยามได้ตักเล่นสาดน้ำสงกรานต์กันบริเวณทะเลเทียม เพราะอยากเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้คนได้เล่นสาดน้ำเหมือนทุกปี ควบคู่ไปกับการช่วยสนับสนุนรัฐในการเล่นน้ำอย่างประหยัด

“ที่กล้าบอกแบบนี้ ก็เพราะน้ำที่เล่นสาดกันก็มาจากทะเลเทียม ซึ่งเมื่อสาดกันแล้วน้ำเหล่านั้นก็ไม่ได้ไปไหน จะไหลไปผ่านระบบกรองน้ำจนสะอาดแล้วกลับมาสู่ทะเลเทียมอีกครั้ง ทำให้ไม่ได้สูญเสียน้ำมาก อีกทั้งแหล่งน้ำที่นำมาใช้ก็เป็นแหล่งน้ำที่สวนสยามขุดบ่อธรรมชาติเก็บกักน้ำตามธรรมชาติไว้เอง ไม่ได้พึ่งพาน้ำประปา หรือน้ำบาดาล จึงไม่ไปเป็นส่วนหนึ่งในการแย่งน้ำกินน้ำใช้แน่นอน”

ได้รับความร่วมมือจากภาคเอกชนขนาดนี้ เหลือแต่ประชาชนอย่างเราๆ ที่ต้องร่วมใจอีกแรง ด้วยการเล่นน้ำอย่างประหยัดและยังสามารถสืบสานวัฒนธรรมที่ดีงามได้ต่อไป

ธุรกิจยิ้มร่า ท่องเที่ยวคึกคัก

แม้การจัดกิจกรรมสงกรานต์ในหลายพื้นที่จำเป็นต้องปรับรูปแบบเพื่อประหยัดน้ำ งดเว้นการสาดและฉีดน้ำเปลี่ยนมาเป็นการประพรมและโปรยละอองน้ำ ซึ่งอาจดูเหมือนความสนุกสนานที่เคยเต็มร้อย จะลดน้อยลง แต่หลายพื้นที่ก็มั่นใจว่าจำนวนนักท่องเที่ยวและรายได้จะไม่ลดน้อยลงกว่าปีก่อนๆ

เข็มชาติ สมใจวงษ์ รองประธานหอการค้าจังหวัดขอนแก่น เปิดเผยว่า ยอดการจองห้องพักภาพรวมทั้งจังหวัดขณะนี้ยังคงมีมาอย่างต่อเนื่อง ขณะนี้ยอดการจองมากกว่า 50% จากจำนวนห้องพักที่มีกว่า 5,000 ห้อง คาดว่าจะมีนักท่องเที่ยวเดินทางมาร่วมเล่นน้ำสงกรานต์และร่วมกิจกรรมต่างๆ มากกว่า 3 แสนคน และจะมีเงินสะพัดในกลุ่มธุรกิจต่างๆ มากกว่า 600 ล้านบาท

ไพศาล ซื่อธานุวงศ์ กรรมการสมาคมมัคคุเทศก์อาชีพแห่งประเทศไทย ในฐานะประธานชมรมมัคคุเทศก์ภาษาจีนกลางแห่งประเทศไทย เชื่อมั่นว่านักท่องเที่ยวจากจีนที่จะเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวไทยในช่วงเทศกาลสงกรานต์ปีนี้ จะไม่น้อยกว่าปีที่ผ่านมาอย่างแน่นอน เนื่องจากคนจีนส่วนใหญ่ชื่นชอบที่จะเข้ามาสัมผัสบรรยากาศเทศกาลสงกรานต์ของไทยที่ได้ชื่อว่ามีความสนุกสนานเป็นอย่างมาก

สำหรับการรณรงค์เรื่องการใช้น้ำอย่างประหยัดในเทศกาลนั้น ประธานชมรมมัคคุเทศก์ภาษาจีนกลางแห่งประเทศไทย มองว่า หากมองในภาพรวมแล้วทางผู้ที่ดูแลนักท่องเที่ยวจะมีการเตรียมการและจัดเตรียมสิ่งของต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นน้ำ กระบอกฉีดน้ำไว้พร้อมอยู่แล้ว และคิดว่าปัญหาเรื่องน้ำจะไม่มีผลกระทบใดๆ กับนักท่องเที่ยวอย่างแน่นอน

นอกจากแหล่งท่องเที่ยวจัดประเพณีสงกรานต์ที่ขึ้นชื่อตามเมืองใหญ่ๆ แล้ว สถานที่ท่องเที่ยวธรรมชาติก็ได้รับความนิยมไม่น้อยเช่นกัน

ประทีป โจ้งทอง นายกสมาคมธุรกิจการท่องเที่ยวจังหวัดตรัง กล่าวว่า การท่องเที่ยวทางทะเลในพื้นที่ จ.ตรัง และภาคใต้โดยรวมในช่วงเทศกาลสงกรานต์ได้เริ่มคักคักมาตั้งแต่ต้นเดือน เม.ย. และจะต่อเนื่องไปจนถึงช่วงกลางเดือน เม.ย.นี้ ซึ่งบางแห่งก็มีการจองเต็มแล้วหรือเกือบเต็ม และยังสามารถรองรับนักท่องเที่ยวได้อีกนิดหน่อย

ประทีป มองว่า การท่องเที่ยวสงกรานต์ปีที่ผ่านมากับปีนี้ ซึ่งไทยประสบปัญหาภัยแล้งนั้นไม่แตกต่างกันมาก ส่วนใหญ่หรือ 90% จะเป็นคนไทย ขณะที่นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติเห็นว่าการท่องเที่ยวช่วงนี้มีคนไทยมากก็จะปฏิเสธ เพราะต้องการความสงบ จึงเลี่ยงไปท่องเที่ยวด้านอื่น ทำให้ยอดชาวต่างชาติจะน้อยเมื่อเปรียบเทียบกับช่วงอื่น

สำหรับแหล่งท่องเที่ยวที่เป็นอันซีนอยู่ในขณะนี้ คือ ถ้ำมรกต เกาะกระดาน รวมทั้งแหล่งดูปะการัง อย่างเกาะม้า เกาะเชือก เกาะมุก เนื่องจากปะการังในปีนี้มีความสมบูรณ์และไม่มีการฟอกขาว ทำให้วันหนึ่งๆ มีนักท่องเที่ยวต่างชาติจากจีน ญี่ปุ่น และกลุ่มอาเซียนเช่นจากเมียนมาเข้ามาท่องเที่ยวท้องทะเลตรัง โดยพากันขึ้นเรือที่ท่าเทียบเรือหาดปากเมง อ.สิเกา จ.ตรัง วันละไม่ต่ำกว่า 3,000 คน จนต้องกระจายไปขึ้นลงเรือยังท่าเทียบเรือต่างๆ บริเวณใกล้เคียง