ศักราชใหม่การสร้างสังคม ที่ปลอดทุจริตคอร์รัปชั่น

โดย...พิษณุ พรหมจรรยา

ก้าวเข้าสู่ปีใหม่แล้ว หวังว่าผู้อ่านทุกท่านจะมีความสุขจากการหยุดพักภารกิจการงานชั่วคราว และใช้เวลาในช่วงเทศกาลวันหยุดกับครอบครัวเติมพลังกายและใจจนเต็ม พร้อมที่จะกลับมาปฏิบัติหน้าที่กันต่อในปีใหม่นี้ อีกไม่นานเราก็น่าจะได้ทราบผลของการประเมินดัชนี Corruption Perception Index ประจำปี 2015 แล้ว ว่าอันดับของประเทศไทยเกี่ยวกับการทุจริตคอร์รัปชั่นในสายตาของต่างชาติจะขยับดีขึ้นต่อเนื่องจากอันดับที่ 85 ในปี 2014 หรือไม่

แต่ไม่ว่าคะแนนที่รวบรวมมาจากมุมมองของต่างชาติจะออกมาเป็นอย่างไร สิ่งที่เราเห็นได้อย่างชัดเจนจากมุมมองภายในประเทศก็คือ ในรอบปีที่ผ่านมาได้มีความพยายามจากหลายๆ ภาคส่วนเพื่อจะแก้ไขปัญหาการทุจริตคอร์รัปชั่นซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ที่เกาะกินประเทศไทยมาอย่างยาวนาน

การจะแก้ปัญหาการทุจริตคอร์รัปชั่นให้ได้ผลอย่างยั่งยืนนั้น ต้องอาศัยความร่วมแรงร่วมใจของทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องในสังคม และในปีที่ผ่านมาเราก็ได้เห็นโมเมนตัมด้านบวกของการต่อต้านการทุจริตเกิดขึ้นในสังคมไทย

โดยในส่วนของภาครัฐได้มีการออกและแก้ไขกฎหมายหลายฉบับที่เกี่ยวข้องกับการเอาผิดผู้ที่กระทำความผิดในข้อหาคอร์รัปชั่นและกฎหมายที่เกี่ยวกับการส่งเสริมธรรมาภิบาลในภาครัฐ อย่างเช่น พ.ร.บ.การอำนวยความสะดวกในการพิจารณาอนุญาตของทางราชการ พ.ศ. 2558 และพระราชกฤษฎีกาการทบทวนความเหมาะสมของกฎหมาย พ.ศ. 2558

สำหรับภาคประชาสังคมนั้น องค์การต่อต้านคอร์รัปชั่น หรือที่รู้จักกันในนามของ ACT ก็ได้มีการดำเนินการในหลายรูปแบบเพื่อสร้างจิตสำนึกของสังคม โดยการนำเสนอผ่านสื่อต่างๆ รวมถึงการจัดสร้างพิพิธภัณฑ์กลโกงชาติ ซึ่งเป็นการรวบรวมรูปแบบต่างๆ ของความเลวร้ายที่เกิดจากกลโกงของบรรดาผู้ที่ทุจริตคอร์รัปชั่น ใช้อำนาจหน้าที่แสวงหาประโยชน์ในทางมิชอบ

ส่วนในภาคเอกชนก็มีความเคลื่อนไหวอย่างคึกคักเช่นกัน โดยมีบริษัทที่เข้าร่วมประกาศเจตนารมณ์ต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชั่นกับแนวร่วมปฏิบัติของภาคเอกชนไทยในการต่อต้านการทุจริต (Collective Action Coalition Against Corruption หรือ CAC) เพิ่มขึ้นเป็น 537 บริษัท จาก 406 บริษัท เมื่อสิ้นปี 2557 ในขณะที่จำนวนบริษัทที่ผ่านการรับรองเพิ่มขึ้นเป็น 133 จาก 78 บริษัทเมื่อสิ้นปีที่แล้ว

ในปีใหม่นี้ยังมีเรื่องสำคัญอีกหลายเรื่องที่ต้องมีการดำเนินการต่อเนื่องเพื่อรักษาโมเมนตัมในการต่อต้านทุจริตเอาไว้ โดยในส่วนของรัฐบาลจะต้องนำตัวคนที่กระทำผิดในข้อหาทุจริตมาลงโทษโดยไม่ละเว้นเพื่อสร้างความเชื่อมั่นและศรัทธาแก่สาธารณชน ด้วยการยึดตามแนวทางที่ พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ ประธานองคมนตรีและรัฐบุรุษ กล่าวเมื่อไม่นานมานี้ว่าต้องกำจัด “ตัวเวร” ที่คอย “ปล้นชาติ” ของเราให้หมดไปจากประเทศของเราให้ได้

นอกจากนี้ รัฐบาลก็ต้องเสริมสร้างความโปร่งใสในกระบวนการทำงานของภาครัฐเอง อย่างเช่นในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างที่มีวงเงินสูง ต้องเปิดโอกาสให้ภาคประชาชนได้มีส่วนร่วมในการรับรู้การดำเนินการขั้นตอนต่างๆ เพื่อให้เกิดความโปร่งใส

ซึ่งในเรื่องนี้ พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฉบับใหม่ที่กำลังอยู่ระหว่างการพิจารณา ก็น่าจะช่วยวางกรอบให้กระบวนการจัดซื้อจัดจ้างมีความเป็นระบบมากขึ้น และน่าจะช่วยลดความเสี่ยงของการคอร์รัปชั่นลงได้

ในส่วนของภาคธุรกิจเอกชน นอกจากจะต้องพยายามทำธุรกิจอย่างมีจริยธรรม สร้างระบบการกำกับดูแลกิจการที่ดี เพื่อเป็นตัวอย่างที่ดีแล้ว บริษัทที่มีความพร้อมยังควรทำตัวเป็น Change Agent ด้วยการชักชวนให้คู่ค้าร่วมทำธุรกิจอย่างสะอาดเหมือนกันด้วย โดยเฉพาะธุรกิจที่อยู่ในอุตสาหกรรมเดียวกัน เพราะจะเป็นการสร้างระบบนิเวศของกิจการที่ปลอดคอร์รัปชั่น และนำไปสู่การแข่งขันที่เท่าเทียมและเป็นธรรม

อีกเรื่องที่มีความสำคัญมากก็คือ ต้องปลุกจิตสำนึกในการต่อต้านการโกงทุกรูปแบบให้กับทุกคนในสังคม ไม่ให้เพิกเฉยต่อการโกงหรือการทุจริตคอร์รัปชั่น โดยเมื่อใดที่พบเห็นการกระทำทุจริตต้องถือเป็นหน้าที่ในการรายงานเปิดโปงคนที่ทำผิด

เพราะถ้าเห็นคนทำผิดแล้วทำเป็นไม่รู้ไม่ชี้ก็เท่ากับมีส่วนส่งเสริมการทุจริตคอร์รัปชั่นในทางอ้อมไปด้วย

หากทั้งประชารัฐร่วมกันดำเนินการตามบทบาทหน้าที่ของตนอย่างเหมาะสมเพื่อขจัดปัญหาการทุจริตคอร์รัปชั่นอย่างจริงจังและต่อเนื่อง ก็เชื่อแน่ว่าปีนี้จะเป็นอีกหนึ่งปีที่สังคมไทยก้าวไปข้างหน้าเพื่อมุ่งสู่สังคมที่ปลอดทุจริตคอร์รัปชั่นได้สำเร็จในอนาคตอันใกล้