ไทย-จีนยกระดับความร่วมมือทางทหาร

สำนักข่าววอชิงตัน ไทมส์ เปิดเผยว่า กองทัพจีนและไทยจะเข้าร่วมปฏิบัติการซ้อมรบทางอากาศ “ฟอลคอน สไตรค์” นำโดยเจ้าหน้าที่จากจีนจำนวน 180 นาย และนักบินระดับสูง ซึ่งจะมีขึ้นในวันที่ 12 พ.ย.นี้ ที่ จ.นครราชสีมา โดยช่วงที่ผ่านมา พบว่ากองทัพจีนใช้จ่ายด้านการทหารไปอย่างมหาศาล ครอบคลุมทั่วทั้งภูมิภาค รวมทั้งไทยด้วย

การร่วมซ้อมรบระหว่างไทยและจีนดังกล่าว เป็นการส่งสัญญาณถึงการยกระดับความสัมพันธ์ทางการทหารระหว่าง 2 ประเทศ จากเดิมที่ไทยเป็นพันธมิตรร่วมซ้อมรบกับสหรัฐมาอย่างยาวนาน

เบนจามิน ซาวัคกี้ นักวิจัยชาวอเมริกัน กล่าวว่า ช่วงหลายปีที่ผ่านมา ความร่วมมือของทั้งไทยและสหรัฐไม่ได้มีเพียงแค่ประเด็นทางการเมืองเท่านั้น ยิ่งการลดระดับความสัมพันธ์ในทางทฤษฎียิ่งเป็นไปไม่ได้ เนื่องจากความร่วมมือในด้านต่างๆ เกือบทั้งหมดมาจากสหรัฐ ขณะที่การพัฒนาความร่วมมือกับจีนยังถือว่าน้อยมากเมื่อเทียบกับชาติมหาอำนาจ

ท่าทีที่แข็งกร้าวของจีนต่อประเด็นข้อพิพาทเขตในทะเลจีนใต้ เช่น การเข้าควบคุมช่องทางการขนส่งสินค้าสำคัญในน่านน้ำ ทำให้หลายประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) ตำหนิการกระทำดังกล่าว เป็นเหตุให้ประธานาธิบดี สีจิ้นผิง ของจีน ต้องออกมาหารือกับเหล่าผู้นำประเทศในอาเซียน ทั้งเวียดนาม สิงคโปร์ และไต้หวัน เพื่อหวังสร้างความเข้าใจ และกระชับความสัมพันธ์

“การร่วมซ้อมรบเป็นความพยายามอย่างหนึ่งของจีนในการทำงานร่วมกับรัฐบาลไทยชุดปัจจุบัน” ซาวัคกี้ กล่าว

แต่กระนั้นยังมีความกังวลจากหลายภาคส่วนว่า ดูเผินๆ แล้ว ไทยเปรียบเหมือนอาณานิคมหนึ่งของจีน และยุทธศาสตร์ของทางการจีนยิ่งเป็นการ “ตามใจ” ไทยมากกว่า

การแผ่ขยายอิทธิพลของประธานาธิบดี บารัก โอบามา ของสหรัฐ ในภูมิภาคเอเชียกว่า 2 ทศวรรษที่ผ่านมา ถือเอากรอบของภูมิศาสตร์การเมืองเป็นสำคัญ โดยสหรัฐไม่มีนโยบายต่างประเทศที่สอดคล้องกับนโยบายของไทยหรือชาติอาเซียนเลย

ในขณะที่จีน ผู้นำในภูมิภาค ปฏิบัติกับไทยในฐานะ “เพื่อนบ้าน” มาโดยตลอด

อย่างไรก็ดี นักวิเคราะห์บางส่วนมองว่า การพัฒนาความร่วมมือทางการทหาร การทูตและเศรษฐกิจ ระหว่างไทยและจีนที่พัฒนาไปอย่างรวดเร็วนั้น จะเป็นการลดทอนความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับสหรัฐ พร้อมย้ำเตือนให้รัฐบาลไทยควรรักษาความสัมพันธ์ของทั้งสหรัฐและจีนให้สมดุลกัน เพื่อรักษาผลประโยชน์ทางธุรกิจที่เกิดจากสองประเทศมหาอำนาจ

ปัจจุบัน ไทยกับสหรัฐใช้ฐานทัพร่วมกันในการฝึกซ้อมรบทางทหารผสมนานาชาติซึ่งเรียกว่า “โคปไทเกอร์” แม้ว่าเหตุการณ์รัฐประหารในปี 2014 จะขัดต่อข้อกฎหมายและนโยบายของสหรัฐก็ตาม แต่สหรัฐยืนยันจะยังคงดำเนินการฝึกดังกล่าวไว้

ด้าน เกล็น เดวี่ส์ เอกอัครราชทูตสหรัฐประจำประเทศไทย ย้ำว่า กระทรวงกลาโหมสหรัฐจะจัดการฝึกผสมคอบร้าโกลด์ ซึ่งเป็นหนึ่งในการฝึกซ้อมทางทหารผสมนานาชาติที่ใหญ่ที่สุดในโลก ในปี 2016 นี้แน่นอน แต่อาจปรับลดระดับการมีส่วนร่วมลงแทน ทั้งนี้เพื่อไม่ให้กระทบต่อความสัมพันธ์ทางทหารที่ดำเนินมาอย่างยาวนาน