ธุรกิจเพื่อสังคมเบ่งบาน ภาคเอกชนอังกฤษร่วมต่อยอด

โดย...

ในหลายประเทศโดยเฉพาะประเทศที่กำลังพัฒนา คนพิการและด้อยโอกาสในสังคมมักจะไม่ได้รับเลือกให้ทำงานในภาคเอกชน และมักจบลงที่งานเล็กๆ น้อยๆ ตามแต่ที่กระทรวงพัฒนาสังคมในแต่ละประเทศจะหยิบยื่นความช่วยเหลือให้

ทว่าที่เมืองเคสวิค ในประเทศอังกฤษ บริษัทเครื่องสำอางอย่าง “เดอะ โซป โค” ตั้งใจให้ธุรกิจนี้สามารถมอบทั้งความงามให้กับผู้บริโภค และยังมอบโอกาสให้กับคนที่ขาดในสังคมไปพร้อมกันด้วย และสามารถพิสูจน์ให้เห็นได้ว่า การทำเงินในธุรกิจเอกชนสามารถไปด้วยกันกับการช่วยเหลือสังคมได้

เดอะ โซป โค ซึ่งผลิตเครื่องสำอางแฮนเมดจากส่วนผสมธรรมชาติเป็นหลัก มีเป้าหมายสำคัญคือ การจ้างงานคนพิการและด้อยโอกาสในสังคม ซึ่งมีสัดส่วนถึงราว 80% ของกำลังคนทั้งหมดในบริษัท โดยเฉพาะกลุ่มคนที่ตาบอดและผู้พิการทางสายตา ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนมากที่สุด และเป็นไปตามเจตนารมณ์ของบริษัท คลาริตี้ บริษัทแม่ที่ก่อตั้งมาตั้งแต่ปี 1854

“เราให้งานจริงๆ กับพวกเขา เพื่อช่วยให้พวกเขามีความมั่นใจและพัฒนาฝีมือขึ้น การทำงานจริงจะช่วยให้พวกเขาปรับตัวอยู่ในสังคมได้ดีขึ้น และยังช่วยลดจำนวนคนด้อยโอกาสที่จำเป็นต้องได้รับความช่วยเหลือเร่งด่วนด้วย ทุกๆ การตัดสินใจของที่นี่ จะพิจารณาบนพื้นฐานเรื่องกำไรและการจ้างงานไปพร้อมกัน บางทีก็ไปด้วยกันได้ แต่บางทีก็ต้องตัดสินใจเลือก” เจเรมี โรบินสัน ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของเดอะ โซป โค และคลาริตี้ กล่าวกับเดอะการ์เดียน

ทอม ฟ็อกซ์ หัวหน้าฝ่ายนโยบายของอันลิมิเต็ด ซึ่งเป็นองค์กรที่ช่วยสนับสนุนธุรกิจเพื่อสังคมในอังกฤษ กล่าวว่า ธุรกิจเพื่อสังคมนั้นมีหลายรูปแบบโครงสร้างทางธุรกิจ แต่หัวใจหลักก็คือ ต้องทำให้เกิดผลในสังคมขึ้นมาอย่างแท้จริง

ขณะที่รูปแบบการเป็นหุ้นส่วนด้วยการให้พนักงานร่วมถือหุ้นบริษัท หรือรูปแบบของการให้สินค้าและบริการแก่ผู้ด้อยโอกาสในสังคม ซึ่งมักเป็นรูปแบบที่มูลนิธิการกุศลหรือกลุ่มอาสาสมัครมักใช้กันนั้น ก็ถือได้ว่าเป็นธุรกิจเพื่อสังคมอย่างหนึ่งเช่นเดียวกัน

ทั้งนี้ จากการศึกษาของเครือข่ายบริษัทแห่งชาติในอังกฤษ พบว่า มีนักธุรกิจมากกว่า 1 ใน 4 ที่ตัดสินใจเปิดธุรกิจของตนเองขึ้นมาเพื่อหวังช่วยสังคม ซึ่งปัจจุบัน มีธุรกิจเพื่อสังคมจดทะเบียนในอังกฤษทั้งหมดแล้วกว่า 7 หมื่นแห่งทั่วประเทศ แม้ว่าธุรกิจเพื่อสังคมจะไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะต้องทำรายได้ไปพร้อมกับการช่วยสังคมที่ไม่ใช่เพียงแค่การบริจาคเงินหรือสิ่งของ แต่ต้องลงทุนนำกำไรกลับคืนสู่สังคมด้วย

แม้จะมีความน่าห่วงเรื่องแผนธุรกิจและความสามารถในการทำกำไร เนื่องจากสภาพเศรษฐกิจที่ค่อนข้างซบเซา แต่จากการสำรวจล่าสุดในปี 2015 พบว่า ธุรกิจเพื่อสังคมในอังกฤษถึง 50% เริ่มกลับมาทำกำไรได้แล้วในปีนี้ และยังถือเป็นธุรกิจในกลุ่มหัวขบวนของการฟื้นตัวด้วย โดย 52% มีเทิร์นโอเวอร์สูงขึ้นในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา ซึ่งสูงกว่ากลุ่มธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (เอสเอ็มอี) ปกติที่มีสัดส่วนราว 40%

รอชนี อัสโซมัล อดีตนักการเงินในวาณิชธนกิจ ได้ผันตัวมาทำธุรกิจเพื่อสังคมในแนวช่วยแก้ปัญหา กับบริษัทเสื้อผ้ากีฬาสตรี “เบลลา คิเนซิส” เพื่อช่วยผู้หญิงในอินเดียให้ได้รับการศึกษาและยืนหยัดเองได้มากขึ้น โดยรายได้ของธุรกิจจะนำไปมอบให้กองทุนเพื่อการศึกษาด้านธุรกิจในอินเดีย สำหรับผู้หญิงตามชนบททั่วประเทศ โดยร่วมมือกับมูลนิธิ มานน์ เดชี  

“เราจะให้การศึกษากับผู้หญิงเพื่อให้พวกเธอสามารถยืนหยัดได้ และร่วมกันนำไปสู่การพัฒนาและเปลี่ยนแปลงชุมชนอินเดียในระยะยาว พวกเราหวังว่านี่จะช่วยปรับเปลี่ยนทัศนคติ ให้ผู้หญิงมีคุณค่าและมีบทบาทมากขึ้นในสังคมอินเดีย” อัสโซมัล กล่าว