การสร้างวัฒนธรรม องค์กรที่ยั่งยืน

โดย...พิษณุ พรหมจรรยา

เมื่อไม่นานมานี้ แนวร่วมปฏิบัติของภาคเอกชนไทยในการต่อต้านทุจริต (CAC) ได้รับเกียรติจากคุณPhilippa Foster Back ผู้อำนวยการ Institute of Business Ethics (IBE) จากสหราชอาณาจักร มากล่าวปาฐกถาพิเศษในหัวข้อ “Ethical Leadership – การสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่ยั่งยืน” ให้ผู้บริหารในภาคธุรกิจเอกชนในประเทศไทยฟัง ซึ่งหัวข้อนี้เป็นเรื่องที่มีความสำคัญอย่างมากต่อธุรกิจ เพราะมันเป็นส่วนประกอบสำคัญที่จะสร้างให้เกิดความไว้วางใจ และนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงในระดับฐานรากต่อการดำเนินธุรกิจ และวิสัยทัศน์สำหรับการเติบโตในอนาคตของกิจการ

คุณ Philippa นับเป็นผู้เชี่ยวชาญในสาขานี้อย่างแท้จริง โดยเธอมีบทบาทสำคัญในการสร้างความรับรู้และให้คำแนะนำในภาคปฏิบัติเกี่ยวกับจริยธรรมทางธุรกิจให้เป็นที่รับรู้ในวงกว้าง ซึ่งในการกล่าวปาฐกถาที่กรุงเทพฯ ของคุณ Philippa มีหลายประเด็นที่น่าสนใจ

คุณ Philippa พูดถึงคำนิยามอย่างง่ายๆ ของจริยธรรมทางธุรกิจ ว่าหมายถึงการแปลงค่านิยมทางจริยธรรมให้เกิดเป็นพฤติกรรมทางธุรกิจ มันเป็นเรื่องของวิธีการบริหารธุรกิจ และการปฏิสัมพันธ์กับผู้มีส่วนได้เสียกลุ่มต่างๆ  โดยในโลกของธุรกิจนั้น มีคำที่เป็นคีย์เวิร์ดเกี่ยวกับค่านิยมทางธุรกิจอย่างเช่น กำไร (Profit) นวัตกรรม(Innovation) ความเป็นเลิศ (Excellence) และการทำงานเป็นทีม (Teamwork) ในขณะที่ค่านิยมทางจริยธรรมก็มีคีย์เวิร์ดอยู่เหมือนกัน อย่างเช่น ความซื่อสัตย์ (Honesty) ความเป็นธรรม (Fairness) ความน่าเชื่อถือ (Trustworthiness) ความรับผิดชอบ (Accountability) ซึ่งการกำหนดค่านิยมทางจริยธรรมเหล่านี้จะช่วยให้บุคลากรขององค์กรเข้าใจค่านิยมขององค์กร รวมถึงที่มาของวัฒนธรรมและพฤติกรรมองค์กรด้วย

การที่ผู้นำองค์กรธุรกิจกำหนดค่านิยมทางจริยธรรมเหล่านี้เอาไว้ นอกจากจะช่วยสร้างความไว้วางใจให้กับคู่ค้าและลูกค้า ทำให้เกิดการสั่งซื้อซ้ำ มีชื่อเสียงในทางที่ดี และมีผลการดำเนินงานและผลกำไรที่แข็งแกร่งแล้ว ยังส่งผลดีในแง่ของการดึงดูดคนรุ่นใหม่เก่งๆ ที่มีค่านิยมในเรื่องจริยธรรมให้อยากมาทำงานด้วย ในขณะที่พนักงานที่ทำงานอยู่กับบริษัทก็อยากทำงานอยู่กับบริษัทนานๆ

ในการที่จะสร้างวัฒนธรรมองค์กรในด้านจริยธรรมขึ้นมาให้ยั่งยืนนั้น ผู้นำองค์กรต้องกำหนดค่านิยมทางจริยธรรมขึ้นมาเสียก่อน และสะท้อนมันออกมาในโมเดลธุรกิจในจุดประสงค์ของการดำเนินธุรกิจ ในกลยุทธ์ทางธุรกิจ ในการกำกับดูแลกิจการ และในกระบวนการตัดสินใจขององค์กร

 “มันเป็นเรื่องสำคัญมากที่ต้องกำหนดค่านิยมที่ถูกต้อง เพราะมันจะเป็นด่านแรกที่เปิดไปสู่การทำธุรกิจในวิถีที่ถูกต้อง” คุณ Philippa บอก “โอกาสที่เกิดจากการทำสิ่งที่ถูกต้องจะช่วยเพิ่มความไว้วางใจ สร้างชื่อเสียงให้องค์กร รวมถึงผลการดำเนินงาน และผลกำไรด้วย มันจึงเป็นเรื่องสำคัญที่จะต้องตระหนักว่าการทำสิ่งที่ถูกนั้นจริงๆ แล้วเป็นสิ่งที่จะช่วยเกื้อหนุนกิจการในทางบวกได้มากที่สุด”

 หลังจากที่มีการกำหนดค่านิยมทางจริยธรรมแล้วขั้นตอนต่อไปก็คือการนำมันเข้าไปฝังไว้เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมองค์กร เพื่อให้มันส่งผลต่อการปฏิบัติงานและพฤติกรรมของพนักงาน โดยการเปิดโอกาสให้มีการส่งฟีดแบ็กกลับมาที่องค์กร เพื่อที่จะสร้างการเรียนรู้และปรับปรุงให้ดีขึ้น

ในปัจจุบันองค์กรธุรกิจส่วนใหญ่จะมีแนวปฏิบัติอยู่แล้ว ซึ่งอาจจะอยู่ในรูปของ Code of Conduct หรือ Code of Ethics ซึ่งแม้จะเป็นสิ่งที่จำเป็น แต่ก็ยังไม่เพียงพอ เพราะองค์กรจำเป็นต้องมีการสื่อสาร ฝึกอบรม ให้การสนับสนุนและสร้างวัฒนธรรมองค์กร รวมถึงการสอดส่องดูแลและการสร้างสำนึกรับผิดชอบ

สำหรับในเรื่องของการทุจริตคอร์รัปชั่นและการให้หรือรับสินบนนั้น ถือเป็นเรื่องที่ยอมรับไม่ได้ในการดำเนินธุรกิจ และปัจจุบันโลกก็กำลังเคลื่อนไปในแนวทางเดียวกัน คือ มุ่งเอาผิดกับผู้ทุจริตคอร์รัปชั่น

คุณ Philippa บอกว่า ปัจจัยสำคัญประการหนึ่งที่จะช่วยป้องกันการทุจริตคอร์รัปชั่นได้ก็คือ การสนับสนุนให้มีการออกมาเปิดโปงเมื่อคนในองค์กรพบเห็นสิ่งที่ไม่ปกติ ก่อนที่จะเกิดการกระทำผิดขึ้นจริง แต่การที่คนไม่กล้าออกมาเปิดโปงสิ่งผิดปกตินั้นเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นทั่วโลก แต่ถ้าผู้นำขององค์กรประกาศอย่างชัดเจนว่าต้องการรับฟังข้อมูลจากพนักงาน และเอาจริงเอาจังกับการเปิดโปงสิ่งผิดปกติ ก็จะทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้นได้ในเรื่องนี้

เนื่องจากการตัดสินใจของผู้นำองค์กรในภาคธุรกิจเอกชนเป็นเรื่องที่มีความสำคัญอย่างมาก โดยเฉพาะเมื่อต้องตัดสินใจภายใต้เงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับการทุจริตคอร์รัปชั่นเพื่อแลกเปลี่ยนกับผลประโยชน์ทางธุรกิจ โครงการ CAC จึงได้จัดทำหลักสูตร Ethical Leadership Program (ELP) ขึ้นมา ซึ่งเป็นหลักสูตร 1 วัน

หลักสูตรนี้จะช่วยให้กรรมการ ผู้บริหารระดับสูง และผู้ที่กำลังจะขึ้นมาเป็นผู้บริหารระดับสูงของบริษัทเข้าใจในเรื่องความขัดแย้งทางผลประโยชน์ที่อาจเกิดขึ้น แนวปฏิบัติเพื่อป้องกันการใช้อำนาจไปในทิศทางที่ไม่ถูกต้อง โดยจะจัดอบรมรุ่นแรกในวันที่ 2 ต.ค.นี้ โดยผู้ที่สนใจเกี่ยวกับหลักสูตรนี้ สามารถติดต่อขอข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ โทร.02-955-1155 ต่อ 400 อีเมล [email protected] หรือที่ www.thai-cac.com