เหมาจู่สี ประเมินราชัน
เบื้องหลังความสำเร็จของ เหมาเจ๋อตง คือการ “อ่าน” เขาอ่านหนังสือที่อยู่ดาหน้าไปหมด
โดย...กรกิจ ดิษฐาน
เบื้องหลังความสำเร็จของ เหมาเจ๋อตง คือการ “อ่าน” เขาอ่านหนังสือที่อยู่ดาหน้าไปหมด เมื่ออ่านแล้วก็นำมาปรับใช้กับสถานการณ์ ทำให้เป็นนักยุทธศาสตร์แห่งยุค หนังสือที่เหมาอ่านไม่เลิกจนถึงวันตายคือ ตำราประวัติศาสตร์จีนทั้ง 24 ราชวงศ์ เมื่อเรียนรู้จากอดีตอย่างถ่องแท้ ก็จะสามารถมองเห็นปัจจุบัน และควบคุมอนาคตได้ เคล็ดลับสำคัญ คือต้องรู้จักประเมินความสำเร็จและความผิดพลาดจากคนรุ่นที่แล้วๆ มาอย่างถี่ถ้วน
ในบทกวีชื่อ “หิมะ-ในท่วงทำนองชิ่นเหวียนชุน” เหมาได้พรรณนาภาพทัศน์ของแผ่นดินใหญ่ และวิจารณ์บูรพกษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ในอดีตไปด้วย มีเนื้อความตอนหนึ่ง ดังนี้
ภูผาลำธารงามตระการ/ปฐพีมากคนหาญขอคารวะ/หาก “จิ๋นซี” กับ “ฮั่นอู่” น่าโศกา/ไม่รู้หลักอักขรานานาศาสตร์/ฝ่าย “ถังจง” และ “ซ่งจู่”/ขาดรสรู้กาพย์กวีเป็นศรีรัช/ผู้สยบใต้หล้าท้ายุคสมัย/หาใช่ผู้ใด “เจงกิสข่าน”/ก็ชำนาญเพียงง้างศร ร่อนธนู/ท่านรู้ ทั้งมวลล้วนอดีตผ่าน/วีรชนผู้เที่ยงธรรม สร้างตำนาน/จงแลดู ณ ห้วงกาล มินานนี้!
“จิ๋นซี” กับ “ฮั่นอู่” หมายถึง พระเจ้าจิ๋นซีฮ่องเต้กับพระเจ้าฮั่นอู่ตี้ องค์แรกเป็นผู้รวบรวมแผ่นดินจีนให้เป็นปึกแผ่นภายใต้ระบบเอกราชาธิปัตย์ ส่วนองค์หลังเป็นผู้เริ่มขยายอาณาเขตแผ่นดินจีนจนไปจรดเอเชียกลาง ทั้ง 2 พระองค์ เชี่ยวชาญด้านรัฐศาสตร์และการทหาร แต่ขาดความรู้ด้านอักษรศาสตร์ รู้แต่บู๊ไม่เอาบุ๋น จนยังความพินาศทั้งในระยะสั้นและในระยะยาว
“ถังจง” และ “ซ่งจู่” หมายถึง พระเจ้าถังไม่จง และพระเจ้าซ่งไท่จู่ ผู้สยบยุคโกลาสร้างยุคทองของแผ่นดินจีน แม้ทั้ง 2 จะเชี่ยวชาญด้านบู๊และบุ๋น แต่ก็ยังบุ๋นไม่มากพอที่จะฝากชื่อไว้ในฐานะ “มหาธีรราช” เพราะคนจีนแต่โบราณประเมินฝ่ายบุ๋นไว้สูงมาก และมองฝ่ายบู๊ หรือการทหารเป็นเรื่องอัปมงคล
“เจงกิสข่าน” เป็นยอดคนที่พันปีจะปรากฏสักที แต่ก็รู้แต่ง้างเกาทัณฑ์ บุกบั่นครองแผ่นดิน สุดท้ายเพราะไม่รู้หนังสือ และสนใจแต่การสงคราม ทำให้อาณาจักรแม้นจะยิ่งใหญ่ แต่อายุขัยช่างแสนสั้น
สุดท้าย เหมาเจ๋อตง สรุปว่า บูรพกษัตริย์ลือชื่อ ล้วนแต่ยังบกพร่อง สู้วีรชนยุคนี้มิได้ ที่เก่งทั้งบู๊ทั้งบุ๋น และกำลังจะสยบแผ่นดิน สร้างยุคทองในไม่ช้า
ฟังแล้ว ได้แต่นึกออกเพียงคนเดียวเท่านั้น นั่นคือผู้เขียนบทกวีนี้นั่นเอง เพราะเหมาเจ๋อตง ประเมินงานบู๊และบุ๋นเท่าๆ กัน แม้ในการยุทธ์เขายังสามารถใช้วรรณคดีสร้างความเป็นอันหนึ่งอันเดียว และนำขบวนการจนฝ่าภยันตรายมาได้
