สหรัฐหรือจีน ระเบียบโลกใหม่?

โดย...ธนพล ไชยภาษี

หนึ่งในประเด็นที่น่าจับตากันมากที่สุดในโลกเศรษฐกิจขณะนี้ก็คือ การจัดตั้งธนาคารเพื่อการพัฒนาสาธารณูปโภคแห่งเอเชีย หรือ เอไอไอบี ที่ดูเหมือนว่ากำลังจะได้รับการสนับสนุนจากหลายชาติ โดยเฉพาะในกลุ่มประเทศเศรษฐกิจเกิดใหม่ โดยในที่ประชุมไอเอ็มเอฟและเวิลด์แบงก์ที่กรุงวอชิงตันเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมานั้น กลุ่มประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่ 20 ชาติ (จี20) ก็ออกแถลงการณ์การจัดตั้งธนาคารแห่งนี้ ซึ่งจีนถือสปอนเซอร์หลักในการจัดตั้ง

ในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมานั้น มีข่าวมาเป็นระยะๆ ว่ามีหลายชาติให้ความสนใจและจะเข้าร่วมก่อตั้ง โดยเฉพาะชาติที่เป็นพันธมิตรของสหรัฐ ไม่ว่าจะออสเตรเลียหรือเกาหลีใต้ และอีกหลายๆ ชาติ รวมถึงไต้หวันด้วย แม้กระทั่งสิงคโปร์ ซึ่งมีความใกล้ชิดกับสหรัฐมาก ก็ให้การสนับสนุนการก่อตั้งธนาคารแห่งนี้

โดยเนื้อหาเนื้อแท้ของเอไอไอบีนั้น คือการเป็นธนาคารเพื่อการพัฒนา เน้นการให้กู้เพื่อการก่อสร้างระบบสาธารณูปโภคของประเทศสมาชิก แต่เบื้องหลังก็คือธนาคารแห่งนี้จะก้าวขึ้นมาเป็นคู่แข่งของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (ไอเอ็มเอฟ) และธนาคารเพื่อการพัฒนาเอเชีย (เอดีบี) ซึ่งถูกครอบงำไว้ด้วยสหรัฐและญี่ปุ่นครับ ดังนั้น การก่อตั้งเอไอไอบีจึงเท่ากับเป็นการแข่งขันกันโดยตรงระหว่างจีน มหาอำนาจใหม่ และสหรัฐกับพันธมิตร มหาอำนาจปัจจุบัน

ในช่วงที่ผ่านมานั้น ปรากฏว่ามีการล็อบบี้กันอย่างหนักทั้งจากจีนและสหรัฐ ในขณะที่จีนพยายามที่จะเข้าถึงสมาชิกร่วมก่อตั้งธนาคารแห่งนี้ให้มากขึ้น สหรัฐก็พยายามขัดขวางอย่างเต็มที่

แน่นอนว่า ในฝ่ายจีนนั้นการก่อตั้งเอไอไอบีนั้นจะเป็นผลงานชิ้นโบแดงของจีน และเป็นสัญลักษณ์ของจีนที่สำคัญต่อการก้าวขึ้นไปสู่ผู้นำบนเวทีการเงินระดับโลกอย่างที่จับต้องได้มากที่สุดในประวัติศาสตร์ และที่สำคัญก็คือเป็นการลดบทบาทของสหรัฐในเวทีการเงินโลก ซึ่งเห็นได้ชัดว่าในขณะนี้สหรัฐเป็นประเทศเดียวที่ยังไม่รับรองการปฏิรูปเสียงในไอเอ็มเอฟ ซึ่งสร้างความไม่พอใจให้กับกลุ่มประเทศเศรษฐกิจเกิดใหม่อย่างยิ่ง

ขณะที่สหรัฐนั้นหากมองกันลึกๆ แน่นอนว่าสหรัฐไม่ต้องการ “คู่แข่ง” อย่างแน่นอน แต่ทว่าสหรัฐก็ดูเหมือนว่าจะสับสนในตัวเองไม่น้อยเช่นกัน เพราะในขณะที่สหรัฐพยายามเรียกร้องให้จีนเปิดประเทศสู่ระบบการเงินโลกมากขึ้น แต่เมื่อจีนเปิดตัวเองพร้อมกับแนวคิดริเริ่มสู่การก่อตั้งธนาคารแห่งนี้สหรัฐกลับปฏิเสธ

แน่นอนครับ นั่นเป็นเพราะว่าจีนไม่ยอมต่อไปที่จะเข้าไปเล่นเกมในไอเอ็มเอฟและเอดีบี ซึ่งถูกครอบงำโดยสหรัฐและพรรคพวก แต่จีนจะพยายามสร้างระเบียบโลกใหม่กับธนาคารเอไอไอบีนี้แทน

เวทีการเงินโลกในขณะนี้กำลังคุกรุ่นอย่างร้อนแรงน่าดูชมทีเดียวครับ