รับมือภัยรูปแบบใหม่

โลกาภิวัตน์ได้ทำให้ภัยคุกคามเปลี่ยนแปลงไปอย่างถอนรากถอนโคน โดยมิอาจใช้กำลังทางทหารแก้ปัญหาอย่างเดียวได้อีกต่อไป เพราะโลกกำลังเผชิญภัยคุกคามรูปแบบใหม่ ซึ่งกองทัพต้องปรับโครงสร้างและยุทธวิธีการรับมือปัญหา

รัฐบาลในฐานะฝ่ายบริหารต้องเข้าใจแนวโน้มสถานการณ์ที่กำลังเกิดขึ้น และขับเคลื่อนนโยบายให้ประชาชนรับรู้และมีความเข้าใจต่อความเปลี่ยนแปลงที่มีความสลับซับซ้อนมากยิ่งขึ้นอย่างต่อเนื่อง

หากภาครัฐยังคงมีมุมมองต่อปัญหาแบบเดิมๆ วิธีการแก้ปัญหาก็จะเป็นไปในลักษณะหัวหายล้อมคอกแบบเดิมๆ ต่อไป

กล่าวได้ว่าประเทศไทยขาดความพร้อมรับมือสถานการณ์การก่อการร้ายในทุกรูปแบบ ไม่ว่าการลอบวางระเบิดใจกลางเมือง การก่อเหตุคาร์บอมบ์ การใช้อาวุธสงครามทำร้ายประชาชนผู้บริสุทธิ์ หรือสถานที่ราชการ หน่วยงานสำคัญๆ รวมถึงการรับมือเหตุการณ์ภัยพิบัติครั้งใหญ่ๆ ฯลฯ

เมื่อฝ่ายบริหารไม่ให้ความสำคัญจึงไม่มีการจัดสรรงบประมาณเพื่อการผลิตและเพิ่มกำลังคนที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะรองรับ ไม่มีนโยบายการจัดซื้ออุปกรณ์ที่มีประสิทธิภาพหรือจัดหาเทคโนโลยีที่ช่วยตรวจจับความเคลื่อนไหวของฝ่ายก่อเหตุได้ แต่จะได้อาวุธยุทโธปกรณ์ที่ไม่สอดคล้องกับสภาพปัญหา และไม่สามารถตอบโจทย์ใหม่

เมื่อไม่เข้าใจโจทย์ใหม่ๆ จึงไม่มีการเข้มงวดตรวจตราการเดินทางเข้าออกของบุคคลในทุกสถานที่ การลักลอบเคลื่อนย้ายอาวุธสงครามจึงยังคงสามารถทำได้ทุกเมื่อทุกเวลาไม่ว่ากลางวันหรือกลางคืน

เมื่อฝ่ายบริหารไม่ให้ความสำคัญจึงไม่มีนโยบายให้ภาคเอกชนซึ่งมีความพร้อมเพิ่มมาตรการรักษาความปลอดภัย เมื่อไม่ออกเป็นนโยบาย มาตรฐานการรักษาความปลอดภัยในทุกพื้นที่ของประเทศจึงยังคงเป็นไปในบริบทเดิมๆ จึงไม่น่าแปลกใจที่ประชาชนยังคงดำรงชีวิตโดยไม่ตื่นตัวต่อภัยที่อาจเกิดได้ทุกเมื่อ และไม่พร้อมให้ความร่วมมือในการตรวจค้นอาวุธ

ไม่ต้องกล่าวถึงเหตุการณ์ความไม่สงบจังหวัดชายแดนภาคใต้ นับจากการปล้นปืนค่ายทหารที่ จ.นราธิวาส เมื่อวันที่ 4 ม.ค. 2547 ถึงวันนี้ล่วงผ่านปีที่ 11 ไปแล้ว ขณะที่ยังคงมีกองกำลังทหารปฏิบัติภารกิจอยู่ในพื้นที่กว่า 6 หมื่นนาย 11 ปีผ่านไป ประชาชน เจ้าหน้าที่รัฐ เสียชีวิตไปกว่า 6,000 ราย บาดเจ็บกว่า 1 หมื่นราย  

แนวโน้มการก่อเหตุเน้นเซลล์ปฏิบัติการอิสระขนาดเล็ก ใช้เทคโนโลยีในการปฏิบัติการ มีการเบนเป้าหมายจากทหารหรือเจ้าหน้าที่รัฐไปทำลายศูนย์กลางทางเศรษฐกิจ  การก่อเหตุลุกลามออกจากชายแดนเข้าสู่หาดใหญ่นับครั้งไม่ถ้วน และหากการวางระเบิดแสวงเครื่องในห้างที่เกาะสมุยเป็นฝีมือกลุ่มผู้ก่อการร้ายภาคใต้ก็หมายความว่ามันอาจเกิดขึ้นที่ไหนก็ได้หากสร้างผลสะเทือนต่อความมั่นคงของประเทศครบทุกมิติ

ปัญหามีอยู่ว่ารัฐบาลและกองทัพเข้าใจภัยคุกคามแต่ละรูปแบบมากน้อยแค่ไหนและจะรับมือกับมันอย่างไร