อึ-ฉี่ มีค่า

โดย...ซิวซี แซ่ตั้ง

ผมไม่ได้ขนเฉพาะฉี่คน แต่รวมไปถึงฉี่และอึของวัวและควายด้วย เพราะสามารถนำไปใช้ผสมกับฉี่มนุษย์เพื่อนำไปทำเป็นปุ๋ยปลูกพืชพันธุ์ต่างๆ ได้อย่างดี ผมเห็นและเรียนรู้วิธีการทำปุ๋ยจากฉี่คน ฉี่วัว ฉี่ควาย ดังนั้น ไม่ว่าจะเป็นฉี่อึจากควายที่ผมเลี้ยงเอาไว้หรือของคนอื่นๆ

หากผมมีโอกาสนำกลับมาได้ ผมจะผสมเป็นปุ๋ยสำหรับใช้เอง ทำโดยไม่ได้นึกรังเกียจ เพราะสิ่งที่ใครๆ มองว่าโสโครกนั้น ผมมองว่ามันมีประโยชน์แฝงอยู่มากมายจริงๆ

ในสมัยนั้นคนในหมู่บ้านแทบทุกคน เวลาปวดฉี่ปวดอึจะต้องถ่ายที่บ้านเท่านั้น ถ้าอยู่บ้านคนอื่นจะต้องรีบลาเจ้าของบ้านกลับมาถ่ายที่บ้าน ถ้าถ่ายบ้านคนอื่นผู้ใหญ่รู้เข้าจะตำหนิ วัวควายเวลาถ่ายตามที่สาธารณะบางคนที่รู้คุณค่าจะรีบหากระดาษหรือใบไม้มารองรับ บางครั้งใช้มือรองก็มี

อึและฉี่ของวัวกับควาย เมื่อได้มาแล้วต้องนำไปผสมกับฉี่ของคนที่รับซื้อมา และผสมกับน้ำนำไปรดพืชผักที่เพาะปลูกไว้ ซึ่งเป็นพวกมันสำปะหลัง เผือก และผักอื่นๆ ขั้นตอนแม้ไม่ยุ่งยากแต่ต้องมีความอดทนพอใช้ เพราะกลิ่นฉี่และอึทั้งของคนและของวัวควายนั้นรุนแรงพอควร ถ้าไม่มีความอดทนพอก็คงทำได้ไม่ตลอดรอดฝั่งแน่ๆ

ผมชินกับเรื่องนี้มาแต่เล็กแต่น้อย และนั่นกลายเป็นสิ่งที่เป็นประโยชน์กับผมมากยิ่งขึ้น เมื่อผมเดินทางมาถึงเมืองไทย เพราะชีวิตช่วงหนึ่งนั้น ผมต้องทำหน้าที่ตักอึและฉี่จากส้วมของโรงงานที่ผมทำงานอยู่ เนื่องจากไม่มีลูกจ้างคนไหนยอมทำนอกจากผมเท่านั้น!

ของเสียที่มนุษย์ถ่ายออกมา ไม่ว่า “ฉี่” หรือ “อึ” คนส่วนใหญ่มองว่ามันเป็นของน่ารังเกียจและไม่อยากเฉียดกรายเข้าไปใกล้ถ้าไม่มีเหตุจำเป็น ไม่แปลกที่คนส่วนใหญ่จะคิดเช่นนั้น

แต่ขณะที่ผมอยู่ที่เมืองจีน ของเสียจากการขับถ่ายของมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นปัสสาวะหรืออุจจาระ ถือเป็นของมีค่ามาก ถึงขนาดต้องแย่งกันซื้อเพื่อนำมาใช้ในไร่ในสวนของตัวเอง

ผมทำงานเป็นจับกังรับจ้างขนของมากมายหลายชนิด อาทิ เกลือ ซีอิ๊ว น้ำตาล ถั่ว ฯลฯ เพื่อจะได้มีเงิน พอได้เงินมาส่วนหนึ่งผมก็ใช้เป็นทุนตระเวนซื้อฉี่กับอึ เพื่อนำไปใช้ปลูกพืชในไร่ ในสวนของครอบครัว

เงินส่วนที่เหลือก็นำไปซื้อของกินที่จำเป็น เช่น ข้าวสาร เนื้อหมู และอื่นๆ ที่จำเป็นต่อการยังชีพ

ความเป็นคนช่างสังเกต ชอบศึกษาสิ่งต่างๆ ที่พบเห็น ทำให้ผมค้นพบความจริงเรื่องฉี่ ประกอบกับเริ่มมีความคุ้นเคยกับผู้คนที่ขายฉี่ พวกเขาคอยให้คำแนะนำ ซึ่งสิ่งที่พวกเขาบอกล้วนแต่เป็นความรู้และมีประโยชน์กับผม จากที่ไม่เคยรู้ก็ได้รู้ โดยเฉพาะคนขายฉี่ เปรียบเหมือนเป็นครูสอนให้ผมได้รู้จักและดูฉี่เป็น ว่าแบบไหนดี แบบไหนไม่ดี

ผมทำอาชีพรับซื้อฉี่กับอึควบคู่ไปกับการรับจ้างหาบของ แต่คนที่ตระเวนรับซื้อฉี่เพื่อนำมาทำเป็นปุ๋ยนั้นไม่ได้มีแค่ผมคนเดียว ดังนั้น จึงมีคู่แข่งไม่ใช่น้อยๆ นับดูแล้วเป็น 10 ราย ซึ่งส่วนมากพวกเขามักเป็น
รายใหญ่ มีเงินทุนซื้อได้มากกว่าผม

ความต้องการซื้อมีมาก คนขายมีน้อย เป็นเรื่องที่ทำให้ผู้ขายได้เปรียบ ถึงขนาดมีการประมูลแย่งฉี่ แย่งอึกันเลย ใครซื้อไม่ได้แต่จำเป็นต้องใช้ก็ผิดหวังเสียใจถึงขนาดร้องไห้ก็มี แต่ใครพูดเก่งเจรจาเป็นก็ไปขอซื้อต่อจากผู้ที่ประมูลได้ โดยเพิ่มเงินให้กำไรกับคนที่ประมูลได้

ผมเป็นผู้ซื้อรายเล็ก ไม่มีเงินไปสู้ประมูลราคากับใคร และไม่มีเงินจะไปเพิ่มให้คนที่ประมูลได้ จึงใช้วิธีตีสนิทเจรจาพูดคุยจนเกิดความสนิทสนมคุ้นเคยกับชาวบ้านแทน บางบ้านชอบผมมากขนาดนัดแนะไว้ล่วงหน้าว่าให้กลับมาซื้อฉี่หรืออึของพวกเขาได้อีกเมื่อไหร่ และไม่ยอมขายให้กับพ่อค้าคนอื่นนอกจากผม

(อ่านต่อฉบับวันเสาร์หน้า)