ผิดซ้ำซาก

การแก้ไข พ.ร.บ.แพ่งและพาณิชย์ในประเด็นว่าด้วยการค้ำประกันและจดจำนอง ที่ผ่านการพิจารณาจากสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ไปแล้ว และมีผลบังคับใช้ไปแล้ว แต่เกิดปัญหาในเรื่องของการบังคับใช้กฎหมาย เพราะทำให้ธนาคารพาณิชย์เข้มงวดปล่อยสินเชื่อให้ลูกค้า จนทำให้รัฐบาลต้องแก้ไขกฎหมายรอบที่ 2 และขณะนี้กฎหมายกำลังอยู่ในการพิจารณาของ สนช.

ความผิดพลาดนี้ รัฐบาลและ สนช.ถูกตำหนิว่ารีบร้อนออกกฎหมายจนไม่พิจารณาให้รอบคอบ ทำให้เกิดปัญหาต่อเศรษฐกิจ แต่ขณะนี้ก็จะเกิดปัญหาเดิมซ้ำขึ้นมาอีกครั้งกับการแก้ไขกฎหมายประมวลรัษฎากร เพื่อแก้ไขการเลี่ยงภาษีของคณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคลและห้างหุ้นส่วนสามัญ

ในตัวกฎหมายเองเขียนระบุนิยามของคณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคลและห้างหุ้นส่วนสามัญไว้กว้างๆ แต่ในคำสั่งกรมสรรพากร ที่นายประสงค์ พูนธเนศร์ อธิบดีกรมสรรพากร ลงนามเมื่อวันที่ 20 ม.ค. 2558 ได้ระบุละเอียดลงไปว่า บุคคลตั้งแต่สองคนขึ้นไป ตกลงเข้ากันเพื่อกระทำกิจการร่วมกันด้วยประสงค์จะแบ่งปันกำไรอันจะพึงได้จากกิจการที่ทำ ตามมาตรา 1012 ของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และมาตรา 39 แห่งประมวลรัษฎากร จะถือเป็นห้างหุ้นส่วนสามัญและคณะบุคคล

ตัวอย่างที่กรมสรรพากรยกขึ้นมานั้นระบุชัดเจน เช่น การเข้าร่วมกันเปิดบัญชีเงินฝากธนาคาร การเข้าถือกรรมสิทธิ์ที่ดินร่วมกัน การเข้าร่วมกันซื้อหุ้นในบริษัทที่จดทะเบียนนอกตลาดหลักทรัพย์ฯ การถือหุ้นกู้ในชื่อร่วมกัน  การเข้าร่วมกันของแพทย์เพื่อกิจการรักษาคนไข้ การเข้าร่วมกันของนักแสดงหรือพิธีกร เป็นต้น

ประกาศดังกล่าวเป็นการเหวี่ยงแหถือว่าผู้มีเงินฝากร่วมกัน คือ ระบุชื่อบัญชีเงินฝากมากกว่า 1 คน ไม่ว่าจะเป็น สามีฝากเงินร่วมกับภรรยา พ่อแม่ฝากเงินให้ลูก แต่ใส่ชื่อพ่อแม่เข้าไปด้วย พี่น้องที่ได้มรดกและฝากเงินร่วมกัน รวมไปถึงการถือครองที่ดิน หากได้มรดกจากบิดามารดาและมีพี่น้องหลายคน ต้องใส่ชื่อทุกคนลงในโฉลดที่ดินก็ถือเป็นคณะบุคคล

ดังนั้น คนที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับการเลี่ยงเสียภาษีให้น้อย ด้วยการไปดำเนินการในคณะบุคคลต้องได้รับผลกระทบไปด้วย โดยต้องจ่ายภาษี 2 ต่อ ในต่อแรกหากฝากเงินกับธนาคารจะถูกหักภาษีดอกเบี้ย ณ ที่จ่ายทันที และรายได้จากดอกเบี้ย จะต้องนำมารวมเป็นเงินได้ และเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด.90 และ ภ.ง.ด.91) อีกรอบหนึ่ง ซึ่งไม่ยุติธรรมกับผู้ที่ทำถูกต้อง ไม่ได้มีเจตนาจะเลี่ยงภาษี

โดยหลักของการออกกฎหมาย ต้องไม่ทำให้ประชาชนเสียประโยชน์ แต่สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นสร้างปัญหาให้กับประชาชนถึงครัวเรือน สามีภรรยาที่นับว่าเป็นคนคนเดียวกันก็ฝากเงินร่วมกันไม่ได้ พ่อแม่ฝากเงินให้ลูกก็ต้องระบุข้อความให้ชัดเจนตามกฎหมาย รวมทั้งที่ดินที่พี่น้องถือร่วมกัน

เรื่องนี้กำลังจะกลายเป็นปัญหา หากรัฐบาลไม่แก้ไขเร่งด่วน ไม่ต่างจากกฎหมายภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง