จีน-พม่าไม่เหมือนเดิม?

โดย...ธนพล ไชยภาษี [email protected] 

ความสัมพันธ์ระหว่างจีนและพม่า ถือว่าเป็นเรื่องน่าสนใจไม่น้อยครับ โดยเฉพาะในช่วงหลังการเลือกตั้งในพม่าเมื่อปี 2010 ดูเหมือนว่าจีนและพม่าต่างก็ห่างกันไปเรื่อยๆ ทั้งๆ ที่ก่อนหน้านี้จีนถือว่าเป็นมหามิตร และเป็นประเทศที่คณะรัฐบาลทหารพม่าสนิทชิดเชื้อมากที่สุด

แต่จู่ๆ เมื่อพม่ามีการเลือกตั้ง และบอกว่าเข้าสู่การเป็นประชาธิปไตย ความสัมพันธ์ของทั้งสองประเทศก็ดูเหมือนจะเปลี่ยนจากหน้ามือเป็นหลังมือไปในทันที

ยิ่งกว่านั้น เมื่อวานนี้ นายกรัฐมนตรี หลี่เค่อเฉียง แห่งจีน ถึงกับบอกว่าจีนมีสิทธิที่จะป้องกันตัวเอง หลังเกิดกรณีเครื่องบินรบของพม่าบินล้ำแดนเข้าไปในจีน และทิ้งระเบิดจนทำให้ชาวนาจีนเสียชีวิตไป 4 คน ในระหว่างการกวาดล้างกบฏในพื้นที่แคว้นโกก้างทางตอนเหนือของพม่า ใกล้กับชายแดนจีน ซึ่งข่าวนี้พม่ายังปฏิเสธอยู่ว่าไม่มีการบินล้ำแดนเกิดขึ้นแต่อย่างใด

แต่กระนั้นก็ตาม ท่าทีของผู้นำจีนในครั้งนี้เห็นได้ชัดถึงความสัมพันธ์ที่ “ไม่เหมือนเดิม” ระหว่างพม่าและจีนอย่างมากที่สุดครับ

ความร่วมมือและการลงทุนของจีนในพม่าในช่วงที่ผ่านมา ก็ดูเหมือนว่าจะสะดุดลงแบบไม่น่าเชื่ออีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นโครงการสร้างเขื่อนและโรงไฟฟ้าต่างๆ ในพม่า ที่ทางพม่าอ้างว่าโครงการเหล่านี้ถูกต่อต้านจากประชาชนในท้องที่เพราะผลกระทบจากสิ่งแวดล้อม ทำให้หลายโครงการซึ่งสนับสนุนโดยจีนนั้นต้องล้มพับไป

โครงการสุดท้ายเห็นจะเป็นโครงการท่อก๊าซและน้ำมัน จากพม่าสู่จีนใกล้ๆ กับเมืองจอเผี่ยวที่เสร็จสิ้นไปตั้งแต่ปี 2013 และ 2014 และหลังจากนั้นก็ดูเหมือนว่าอิทธิพลของจีนในพม่ากำลังเฟดออกไปเรื่อยๆ และกำลังถูกแทนที่ด้วยอิทธิพลทางเศรษฐกิจจากญี่ปุ่นและโลกตะวันตก

ในขณะนี้ยังไม่มีใครพูดได้ชัดว่า เพราะเหตุใดความสัมพันธ์ระหว่างจีนและพม่าถึงกลับตาลปัตรไปอย่างรวดเร็ว

เหมือนกับการเปลี่ยนแปลงการปกครองของพม่าที่อ้างว่าเข้าสู่ประชาธิปไตยแล้วนั่นแหละครับ ที่ดูเหมือนว่าพม่าซึ่งปกครองด้วยคณะรัฐบาลทหารมายาวนานจะสามารถเปลี่ยนสู่ประชาธิปไตยได้เพียงข้ามวันข้ามคืน รวดเร็วจนน่าประหลาดใจ

ความสัมพันธ์กับจีนก็เช่นกัน ทันทีที่พม่าเปลี่ยนการปกครอง จีนก็กลายเป็นพระรองในพม่าไปในทันที ทั้งๆ ที่ก่อนหน้านั้นคณะรัฐบาลทหารพม่าจะทำอะไรก็ต้องไปปรึกษาจีนเสียก่อน

หากจำกันได้ในปี 2008 คณะรัฐบาลทหารพม่ายกชุดผู้นำทั้งคณะเดินทางไปพบผู้นำจีน ในขณะที่พม่ากำลังจะจัดทำประชามติรับรองรัฐธรรมนูญฉบับแรก

แต่มาในวันนี้กลายเป็นว่าจีนและพม่าเหมือนจะไม่ใช่คนรักกันอีกเสียแล้ว