ผีเสื้อขยับปีก

โดย...สะเทือนดาว [email protected]

งาน “2 ทศวรรษน้ำโขงกับการพัฒนา” ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ 13-14 มี.ค.ที่ผ่านมา โดยชมรมนักข่าวสิ่งแวดล้อม ร่วมกับ โครงการสื่อสารสุขภาวะชุมชนชายขอบ ปิดฉากลงอย่างอบอุ่น โฮงเฮียนแม่น้ำของอ.เชียงของ จ.เชียงราย สถานที่จัดกิจกรรมเนื่องในวัน “หยุดเขื่อนโลก” แน่นขนัดด้วยชาวบ้าน-เครือข่ายอนุรักษ์ลุ่มน้ำโขง 8 จังหวัด ...

… ตลอดการขับเคลื่อนร่วม 20 ปี ถอดบทเรียนได้ 5 ประเด็นปัญหา 1.เขื่อนทำลายระบบนิเวศ ทำให้ระดับน้ำผันผวนอย่างรุนแรง ส่งผลต่อวิถีชีวิตชาวบ้านลุ่มแม่น้ำ โดยเฉพาะเกษตรกร 2.การระเบิดเกาะแก่ง เพื่อเปิดช่องทางการเดินเรือขนาดใหญ่ ทำให้น้ำไหลเชี่ยว-กระทบต่อบ้านของสัตว์น้ำ 3.การเดินเรือพาณิชย์ขนาดใหญ่ สร้างปัญหาขยะ-ปล่อยน้ำมัน 4.การทำการเกษตรบริเวณริมน้ำโดยใช้สารเคมี ส่งผลต่อคุณภาพน้ำ 5.การบุกรุกพื้นที่ชุ่มน้ำ ...

… ทว่า ความเดือดร้อนแสนสาหัสคงหนีไม่พ้นเรื่องความวิปริตของระดับน้ำ ชาวบ้านพูดตรงกันว่า แปรปรวนชนิดที่ไม่สามารถวางแผนตั้งรับได้เลย บางครั้งภายในวันเดียว ขึ้น-ลง 2-3 รอบ ...

… สภาพแปลงผักถูกน้ำท่วมจน ยืนต้นเน่า คือประจักษ์พยานความเสียหาย ...m… น่าแปลกกว่านั้นคือ ชาวบ้าน-นักวิชาการ-อดีต สว. รวมไปถึง สปช.ด้านสิ่งแวดล้อม ที่มาร่วมงานพูดตรงกันอีกว่า ปัญหาคือไม่เคยมีหน่วยงานใดในประเทศไทยทำหน้าที่ประสานกับทางการ “จีน” เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลการบริหารจัดการน้ำ ...

… ประเทศจีนมีเขื่อน 6 แห่ง ตั้งอยู่ต้นน้ำ ทุกครั้งที่ เปิด-ปิด ย่อมกระทบคนปลายน้ำ หากประสานข้อมูลกันจะง่ายต่อการปรับตัว-ตั้งรับ ของชาวบ้านริมโขง ...

…สมเกียรติ เขื่อนเชียงสา เครือข่ายอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรมลุ่มน้ำโขง-ล้านนา บอกว่า สิ่งที่อยากให้เกิดขึ้นหลังจากผ่านพ้น 2 ทศวรรษ คือ “ความเข้าใจ” ของรัฐบาลไทยต่อข้อเรียกร้องของคนลุ่มน้ำโขง