15 วาระการปฏิรูปต้องผนึกกำลัง

โดย...พลเดช ปิ่นประทีป

วันเวลาตามโรดแมปการทำงานของสภาปฏิรูปเคลื่อนไปไม่มีหยุด สมาชิก 250 คนต่างเร่งทำงาน โดยเฉพาะกลุ่ม 20 คนที่ขันอาสาเข้าไปทำงานในคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ ซึ่งดูเหมือนว่าจะหนักกว่าเพื่อน แต่งานก็มีความก้าวหน้าไปมาก จึงเป็นที่มั่นใจได้ในระดับที่แน่นอนว่ารัฐธรรมนูญใหม่ที่ประชาชนรอคอยจะเสร็จทันตามกำหนดเวลา

สำหรับการปฏิรูปประเทศในด้านอื่นๆ ที่มีคณะกรรมาธิการวิสามัญประจำสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) อีก 18 คณะได้สรุปภาพรวมภารกิจการปฏิรูปว่าประกอบด้วยสิ่งที่เรียกว่า “วาระการปฏิรูป” จำนวน 34 วาระ มี 79 ประเด็นย่อย และ “วาระการพัฒนาสำคัญ” อีก 7 วาระ มี 20 ประเด็นย่อย

สปช.ได้จัดให้อภิปรายและลงมติรับรองเรียบร้อยแล้ว ส่วนรายละเอียดว่าจะบริหารจัดการกระบวนการทำงานอย่างไร สปช.จะได้ตกลงวิธีการขั้นตอนต่อไป

ในโอกาสนี้ ผมในฐานะสมาชิก สปช.คนหนึ่ง ขอทดลองเลือกหยิบเอาวาระการปฏิรูปและวาระการพัฒนาที่สำคัญออกมาจากตะกร้าของ สปช.เพียงจำนวน 15 เรื่อง เท่าที่คิดว่า สปช.ควรจะต้องรวมพลังกันทำงานให้สำเร็จ โดยอาจจัดรูปแบบการทำงานทางวิชาการเชิงลึกเป็นคณะกรรมการพิเศษเฉพาะเรื่อง เพื่อทำการออกแบบการปฏิรูปให้เสร็จภายใน 1 เดือน จากนั้นออกแบบเชิงกระบวนการและองค์กรภายในเดือนที่ 3 และออกแบบการปฏิรูปในเชิงกฎหมาย รวมทั้งทำแผนดำเนินการเปลี่ยนผ่านให้เสร็จภายในเดือนที่ 6 ดังนี้

1.วาระปฏิรูปการป้องกันทุจริต : ออกแบบให้ครอบคลุมประเด็นการเอาผิดกับผู้ทุจริตอย่างเฉียบขาดจริงจัง ลดกฎระเบียบของราชการที่หยุมหยิมแต่ไร้น้ำยา ลดการใช้ดุลยพินิจส่วนตัวของเจ้าหน้าที่ กระบวนการจัดซื้อจัดจ้างที่โปร่งใส การเข้าถึงข้อมูลของประชาชน สร้างระบบบริหารราชการที่เปิดเผย (Open Government)

2.วาระปฏิรูประบบงบประมาณ : ครอบคลุมในประเด็นการจัดงบประมาณแบบฐานพื้นที่ (Area Based) ระบบตรวจสอบและประเมินผลความคุ้มค่า (Result Based) รวมทั้งการกำหนดขอบเขตอำนาจและความสัมพันธ์ที่ชัดเจนและเหมาะสมระหว่างส่วนกลาง ภูมิภาค ท้องถิ่นและประชาชน

3.ปฏิรูปกิจการตำรวจ : ครอบคลุมประเด็นโครงสร้างกิจการตำรวจ และการ
กระจายอำนาจการบริหารจัดการกิจการตำรวจ

4.ปฏิรูปโครงสร้างภาษี : ครอบคลุมประเด็นระบบภาษีที่เป็นธรรม ภาษีระดับชาติ ภาษีระดับท้องถิ่น ความซ้ำซ้อนและช่องโหว่ของระบบภาษี

5.ปฏิรูปที่ดินและการจัดการที่ดิน : ครอบคลุมประเด็นสิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากร ระบบกรรมสิทธิ์และการถือครองที่ดิน ส.ป.ก. และธนาคารที่ดิน

6.ปฏิรูประบบการเรียนรู้ : ครอบคลุมประเด็นการปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมและหลักศาสนา การเตรียมพร้อมด้านสุขภาพและสมรรถนะทางร่างกาย การคิดวิเคราะห์ การศึกษาเพื่อความเป็นพลเมือง

7.ปฏิรูประบบวิจัยเพื่อเป็นโครงสร้างพื้นฐานทางปัญญาของประเทศ : ครอบคลุมประเด็นส่งเสริมการวิจัยวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและนวัตกรรม
การพัฒนาระบบข้อมูลประเทศ (Big Data) และการต่อยอดการวิจัยสู่เชิงพาณิชย์

8.ปฏิรูประบบการเงินการคลังด้านสุขภาพ : ครอบคลุมประเด็นการบริหารจัดการ 3 กองทุนสุขภาพ การร่วมจ่ายบริการสุขภาพระหว่างรัฐกับผู้ใช้บริการตามเศรษฐฐานะ

9.ปฏิรูประบบการเตรียมรับมือวิกฤติการณ์ “กรุงเทพฯ จม” : ครอบคลุมประเด็นระบบการป้องกันและระบบการปรับตัว

10.ปฏิรูปศิลปวัฒนธรรมเพื่อเป็นทุนทางสังคมของประเทศ : ครอบคลุมประเด็นการธำรงรักษา สร้างแรงบันดาลใจและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม เปิดพื้นที่สำหรับศิลปวัฒนธรรม การใช้หลักศาสนาเป็นหลักในการดำรงชีวิต การมีส่วนร่วมของภาคประชาชน และสร้างค่านิยมที่พึงประสงค์

11.พัฒนาระบบแรงงานข้ามชาติ : ครอบคลุมประเด็นการจัดระบบว่าด้วยเรื่องแรงงานข้ามชาติ การดูแล การจัดสวัสดิการ และการเสียภาษี

12.พัฒนาระบบศูนย์รวมแห่งความเป็นเลิศ : ครอบคลุมประเด็น Center of Excellence ในด้านเกษตรและอาหาร ด้านท่องเที่ยว ด้านสุขภาพ ด้านยานยนต์ และด้านชาติการค้า

13.พัฒนาหัวรถจักรขับเคลื่อนเศรษฐกิจใหม่ๆ : ครอบคลุมประเด็นการวิจัยและนวัตกรรม การบ่มเพาะผู้ประกอบการ และการริเริ่มลงทุนใหม่ๆ

14.พัฒนาระบบโลจิสติกส์ : ครอบคลุมประเด็นการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานสำหรับยุคใหม่ พัฒนาไทยเป็น Logistic Hub การพัฒนาเป็นประตูการค้าสู่อาเซียนและจีนภาคตะวันตก

15.พัฒนาเศรษฐกิจเชิงพื้นที่ : ครอบคลุมประเด็นเขตเศรษฐกิจพิเศษใหม่และเมืองราชการ

15 วาระสำคัญนี้มิใช่ทั้งหมดของการทำงานในช่วงที่เหลืออยู่ของ สปช. เพราะยังมีประเด็นการปฏิรูปเรื่องอื่นๆ อีกเป็นจำนวนมาก ที่ไม่ได้มีความซับซ้อนหรือเกี่ยวพันข้าม กมธ.แบบที่หยิบยกมา ซึ่งกรรมาธิการแต่ละชุดกำลังออกแบบวางแผนในรายละเอียดกันอยู่

อย่างไรก็ตาม เมื่อล่วงไปถึงเดือน เม.ย. ประเด็นร่างรัฐธรรมนูญคงจะกลายเป็นจุดสนใจที่สุดของสังคม และสมาชิก สปช.ทุกคนก็ต้องมีภารกิจในการร่วมกันพิจารณาให้ความเห็นต่อร่างรัฐธรรมนูญดังกล่าวเช่นกัน จึงนับเป็นเรื่องที่ท้าทายการทำงานของ สปช.ทั้งสภาเป็นอย่างยิ่งครับ