พลิกปูม "บิ๊กซัน" บนเส้นทางชีวิตที่พลิกผัน

โดย...ธนพล บางยี่ขัน 

นับเป็นความสูญเสียครั้งสำคัญจากการจากไปอย่างสงบของ "บิ๊กซัน" พล.อ.อาทิตย์​ กำลังเอก อดีตผู้บัญชาการทหารบก ผู้บัญชาการทหารสูงสุด และอดีตสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดเลย  ในวัย 89 ปี หลังล้มป่วยด้วยโรคประจำตัวและเข้ารับการรักษาตัวที่ โรงพยาบาลพระมงกุฎฯ ตั้งแต่วันที่ 10 ก.ย. 57 ที่ผ่านมา

บิ๊กซัน ถือเป็นบุคคลากรที่มีบทบาทสำคัญต่อทางการเมือง​และ ด้านความมั่นคง มาอย่างต่อเนื่อง ​โดยเฉพาะเรื่องหนึ่งที่เป็นที่พูดถึงกันมากคือ การออกมาทักท้วงเรื่องการลดค่าเงินบาท ของ พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ โดยสมหมาย ฮุนตระกูล รมว.คลัง ประกาศลดค่าเงินบาท จาก 23 บาท เป็น 27 บาท ต่อหนึ่งเหรียญสหรัฐซึ่ง ในวันที่ 5 พ.ย. 2527 

ครั้งนั้น  พล.อ.อาทิตย์ ​ในตำแหน่ง ผบ.ทบ. ควบ ผบ.สส.​ได้ทำหนังสือขอให้รัฐบาลทบทวนนโยบายดังกล่าว และเรียกร้องให้ให้ปรับคณะรัฐมนตรี  และออกอากาศทางสถานโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5 และสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7  กดดันในประเด็นดังกล่าวจน ​จนกระทั่ง ในวันที่ 9 พ.ย. 2527 นายไพจิตร เอื้อทวีกุล  รมว.การคลัง ได้ขอลาออกจากตำแหน่ง เพื่อยืนยันความถูกต้องในการตัดสินใจลดค่าเงินบาท

เหตุการณ์ครั้งนั้น ได้ทำลายสายสัมพันธ์ ระหว่าง  พล.อ.อาทิตย์ และ ​พล.อ.เปรม ขาดสะบั้นลง  ทั้งที่ก่อนหน้านั้น  พล.ต.อาทิตย์ (ยศในขณะนั้น) ได้รับความไว้วางใจอย่างมากเมื่อครั้ง เคยดำรงตำแหน่งเป็นรองแม่ทัพภาคที่ 2 และเป็นกำลังสนับสนุนให้พล.อ.เปรม หลังหลบหนีไปตั้งกองบัญชาการตอบโต้ฝ่าย “ยังเติร์ก” อยู่ที่กองทัพภาคที่ 2 ค่ายสุรนารี จ.นครราชสีมา 

หลังฝ่ายกบฎเข้ามอบตัว  พล.ต.อาทิตย์  ได้ขยับเลื่อนยศเป็น พล.ท. ตำแหน่ง แม่ทัพภาคที่ 1 คุมกองกำลังรักษาพระนคร และไต่เต้ามาเป็นผู้ช่วย ผบ.ทบ.  และ ผบ.ทบ.​สืบต่อจาก พล.อ.ประยุทธ จารุมณี ที่เกษียณอายุราชการ จากนั้นดำรงตำแหน่ง ผบ.สส. ควบอีกตำแหน่ง ต่อจาก พล.อ.สายหยุด เกิดผล

ความขัดแย้งระหว่าง พล.อ.เปรม และ พล.อ.อาทิตย์  ปะทุหนักขึ้นอีกหลัง นายทหารที่รับราชการและที่เกษียณอายุราชการ ฝ่ายที่สนับสนุน พล.อ.อาทิตย์ กดดันให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อเพิ่มอิทธิพลทางการเมืองของฝ่ายกองทัพ  จน พล.อ.อาทิตย์ ต้องเสนอให้เลิกเคลื่อนไหวเพื่อแก้รัฐธรรมนูญ แต่พยายามล็อบบี้ให้มีการต่ออายุราชการของเขาในฐานะผบ.ทบ. ​จนถึง​ก.ย.​ 2530

ทว่า ในวันที่ 27 พ.ค. 2529 พล.อ.เปรม ได้ประกาศปลด พล.อ.อาทิตย์ จากการเป็น ผบ.ทบ. ​เหลือเพียงแค่ตำแหน่ง  ผบ.สส. เพียงตำแหน่งเดียว กลายเป็นข่าวใหญ่ในเวลานั้น และให้ พล.อ.ชวลิต ยงใจยุทธ ขึ้นมาเป็น ผบ.ทบ. แทน ​

หลังเกษียณอายุในเดือน ก.ย. 2529   พล.อ.อาทิตย์  เริ่มเบนเขมเข้าสู่ถนนการเมือง โดยเป็นผู้ก่อตั้งพรรคปวงชนชาวไทย สมัครเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และได้รับการแต่งตั้งเป็น รมช. กลาโหมในรัฐบาล พล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ แต่ยังไม่ทันได้ปฏิบัติหน้าที่ ก็ถูกจี้จับตัวโดยคณะ รักษาความสงบแห่งชาติ (รสช.)  นำโดยพลเอกสุจินดา คราประยูร เมื่อวันที่ 23 ก.พ. 2534 ขณะกำลังเดินทางไปเข้าเฝ้าถวายสัตย์ปฏิญาณตนที่จังหวัดเชียงใหม่ 

หลังเหตุการณ์พฤษภาทมิฬ พรรคปวงชนชาวไทยของ พล.อ.อาทิตย์ ได้ยุบรวมกับพรรคชาติพัฒนา โดยมี พล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ ​ ซึ่งเดินทางกลับจากกลับจากการลี้ภัยในต่างประเทศ กลับมาเป็นหัวหน้าพรรคชาติพัฒนา

ประวัติ ส่วนตัว พล.อ.อาทิตย์ กำลังเอก มีชื่อที่เรียกเล่น ๆ โดยสื่อมวลชนว่า "บิ๊กซัน" เป็นบุตรของ ร.ต.พิณ และนางสาคร กำลังเอก ชีวิตครอบครัวสมรสกับ ท่านผู้หญิงประภาศรี กำลังเอก  ​ พล.อ.อาทิตย์ สำเร็จชั้นประถมศึกษาตอนต้นจากโรงเรียนพรหมวิทยามูล เข้าศึกษาต่อที่โรงเรียนวัดเบญจมบพิตร โรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตรในปัจจุบัน สำเร็จการศึกษาระดับชั้นมัธยม 6 ในปี พ.ศ. 2484 และ โรงเรียนอำนวยศิลป์ พระนคร เข้าศึกษาโรงเรียนเตรียมทหารบก รุ่นที่ 5 ระหว่าง พ.ศ. 2487 - 2491 ​​

เข้าศึกษาต่อที่โรงเรียนเสนาธิการทหารบก วิทยาลัยกองทัพอากาศวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร ประกาศนียบัตรนักทำลายใต้น้ำจู่โจมกิตติมาศักดิ์จากกองทัพเรือ และยังได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ในสาขารัฐศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ สาขานิติศาสตร์ จากวิทยาลัยคณาสวัสดิ์สาขาเศรษฐศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยเปรพเพอร์ไดร์ และสาขาการทหารจากมหาวิทยาลัยเคนชิงตัน ประเทศสหรัฐอเมริกา

ปี พ.ศ.2491ท่านเริ่มรับราชการทหารประจำกองพันที่ 1 กรมทหารราบที่ 5 จังหวัดเพชรบุรี นายทหารประจำกรมทหารราบที่ 21 จังหวัดสระบุรี ผู้บังคับกองร้อยอาวุธหนัก กองพันทหารราบที่ 4 กรมทหารราบที่ 1มหาดเล็กรักษาพระองค์  หัวหน้าแผนกศูนย์การทหารราบ จังหวัดลพบุรีผู้บังคับกองพันบริการมณฑลทหารบกที่ 1 รองบังคับการกรมผสมที่ 23 จังหวัดนครราชสีมา ผู้บังคับกรมผสมที่ 23 จังหวัดนครราชสีมา รองผู้บังคับการกองพลที่ 3 กองทัพภาคที่ 2 ผู้บัญชาการกองพลที่ 3 กองทัพภาคที่ 2ผู้บัญชาการกองพลที่ 1 รักษาพระองค์ รองแม่ทัพภาคที่ 2แม่ทัพภาคที่ 1 ผู้ช่วยผู้บังคับบัญชาการทหารบกและรักษาราชการแม่ทัพภาคที่ 1ผู้บัญชาการทหารบกและผู้บัญชาการทหารสูงสุด

นอกจากนี้ ยังได้ทำงานในสนามและต่างประเทศ เช่น ได้รับราชการในกองกำลังทหารไทยประจำประเทศเกาหลี (ผลัดที่ 1) รับราชการตำแหน่ง ผบ.ที่พักกองพลทหารอาสาสมัครประจำประเทศเวียดนาม  ผู้บังคับชุดควบคุมยุทธวิธีที่ 23 พื้นที่จังหวัดนครพนม นาแก และจังหวัดสกลนคร จังหวัดอุดรธานี  และจังหวัดหนองคาย ผู้บัญชาการหน่วยผสมพลเรือนตำรวจทหารที่ 1718 ในเขตจังหวัดเลย จังหวัดอุดรธานีและจังหวัดหนองคาย ผู้บัญชาการกองกำลังบูรพา ดำรงตำแหน่ง ผอ.ปค.ภาคที่ 1 และแม่ทัพยุทธบริเวณตะวันออก ผู้บัญชาการกองกำลังรักษาพระนคร และเป็น ผอ.ปค.รับผิดชอบการป้องกันประเทศในยุทธบริเวณภาคพื้นดิน และการบังคับบัญชาทั้ง 3 เหล่าทัพ

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่ได้รับ ได้แก่ เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดีชั้น “อัศวิน" "โยธิน" "มหาโยธิน" เครื่องราชอิสริยาภรณ์มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.) มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก(ม.ป.ช.)ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ (ท.จ.ว.) และยังได้รับเหรียญเป็นที่ระลึก เช่น เหรียญรัตนาภรณ์ชั้นที่ 2 เหรียญชัยสมรภูมิ เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้น 1 เหรียญราชการชายแดน เหรียญปฏิบัติงานสหประชาชาติเหรียญลีเจียน ออฟ เมอริท ดีกรี ออฟ คอมแมนเดอร์ จากประเทศสหรัฐอเมริกา และเหรียญทองอิล (Tong-Il Medal) จากประเทศเกาหลี