๑๕ปุจฉาวิสัชนาที่ควรศึกษา (๑๒)

....พระอาจารย์อารยะวังโส

ปุจฉาที่ ๑๑ : อย่างที่มีคำกล่าวว่า ผู้แทนมาอย่างไร ก็หมายความว่าประชาชนก็เป็นอย่างนั้น

วิสัชนา : เพื่อให้ทำดี พูดดี เรียนรู้เพื่อให้เกิดการทำดีพูดดี วินาโยจะ วินัยอันศึกษามาดีแล้ว ก็ตั้งอยู่ในวินัย ที่ศึกษามาดีแล้ว คืออยู่ในกรอบกฎเกณฑ์หลักการหลักปฏิบัติ และ สุภาษิตา คือพูดจาในสิ่งที่เป็นประโยชน์โดยธรรม วาจา วจีกรรมนี่รุนแรงที่สุดของสังคมในยุคปัจจุบัน เป็นเครื่องหมายความเสื่อม ของศีลธรรมก็คือ วจีกรรมที่ทุจริต พูดเท็จ พูดโกหก เมื่อไหร่ ศาลก็จับไม่ติด สามารถพลิกแพลงใช้วิธีการทางโลกพลิกแพลง เพื่อประโยชน์แห่งตน

ต้องมาดูความหมาย สัตบุรุษ คือ ผู้มีศีลธรรม ผู้ดำรงอยู่ในการละราคะ โทสะ โมหะ ก็คือเป็นผู้ประพฤติธรรม โดยความหมายรวมสัตบุรุษ คือ ผู้ประพฤติธรรม ที่กระทำการประพฤติโดยธรรม สมควรแก่ธรรมนั้นอยู่ ละซึ่งราคะ โทสะ โมหะ ให้เบาบางสืบเนื่องไปจนกว่าจะถึงที่สุดของความสิ้นอาสวะกิเลสนั้น ฉะนั้นสัตบุรุษ คือ ผู้ที่ดำรงอยู่ในเส้นทางของการประพฤติธรรม บัณฑิตทั้งหลายก็คือผู้บวชเรียนแล้วในสมัยก่อน ตามหมู่บ้าน เรียกทิด หรือหนาน หมายถึงเป็นคนสุกแล้ว เป็นผู้มีศีลมีธรรมแล้ว รู้จักบาปบุญแล้ว จึงเป็นผู้นำครอบครัวได้ เป็นผู้นำสังคมได้มาเป็นผู้นำประเทศชาติได้ ต้องมีศีลธรรม

ผู้ดำรงซึ่งศีลธรรม แสดงถึงการดำรงตนอยู่โดยธรรม ประพฤติสมควรแก่ศีลแก่ธรรมนั้นอยู่ ความหมายมันอยู่ตรงนี้ ความหมายไม่ใช่อยู่ตรงผู้มีความรู้ เราประกาศว่าบุคคลนี้จบนั้นจบนี้มา ประกาศเกียรติคุณ นั่นเป็นการแสดงอาการอย่างหนึ่งของคนมีความรู้ทางโลก ที่สามารถใช้ความรู้นั้นมาเพื่อพัฒนาการในเชิงของทางโลก โลกมันเสื่อมเพราะขาดศีลธรรม โลกจะตั้งมั่นอยู่ได้ เสื่อมช้าหน่อย วิบัติน้อยหน่อย เพราะศีลธรรมยังคงอยู่ แต่ไม่เสื่อมได้ไหม ไม่ใช่ฐานะของโลก ดังนั้น เราเลือกคนดีมาเท่าไหร่ อย่างน้อยๆ เรามีการบรรเทาทุกข์ได้มาก แต่ถ้าเราเลือกคนไม่ดีเข้ามา เราทุกข์ ทับถมทุกข์เลย

อ่านต่อฉบับพรุ่งนี้