อุตสาหกรรม คอนเทนต์ : ยุคดิจิทัล

ผู้นำเกาหลีฉลาด เขารู้ว่าคนของเขามีพื้นฐานค่อนข้างไปทางคนดุ เพราะเป็นชนชาตินักรบ มีภาษาที่ปิดตัวเองมานาน มีวัฒนธรรมที่หวาดระแวงต่างชาติ และแม้ปัจจุบันก็ยังหวาดระแวงภัยจากสงครามอยู่เสมอ

เข้าใจได้ครับว่า เกาหลีอยู่ติดรัสเซียกับจีน ซึ่งเป็นมหาอำนาจทางการเมือง การทหาร มีการเปลี่ยนแปลงที่ส่งผลต่อความมั่นคงของชาติข้างเคียง ส่วนญี่ปุ่นกับมหาอำนาจ และเป็นผู้นำสงครามรุกรานไปสู่ดินแดนต่างๆ รวมทั้งเกาหลีมาแล้ว คนของเขา วัฒนธรรมของเขา ทั้งเก่าและใหม่จึงยังอยู่ในความระแวงระวังตลอดมา

หนังเกาหลีจึงออกมาในรูปหนังรักโรแมนติก สุภาพบุรุษเต็มเมือง สาวสวยแก่นเซี้ยวเต็มเรื่อง วิวสงบ อากาศสบาย แต่งกายสวยงามกันแทบทุกเรื่อง เพลงที่ออกมาแม้เป็นเนื้อร้องเกาหลี แต่ทำนองเป็นสากล

และแทนที่จะทำหนังมาสะท้อนดูกันเอง ซึ่งก็เป็นสิ่งที่ดีอยู่แล้ว แต่ยังสามารถออกไปประกาศความเป็นเกาหลีในต่างแดนแทนชาวเกาหลีและวัฒนธรรมเกาหลีเสียอีก ช่วยทำให้เกาหลีเป็นที่รู้จัก

เขาทำนโยบายเอาวัฒนธรรมภาพลักษณ์มานำเศรษฐกิจ นำความสร้างสรรค์ และนำแบรนด์ประเทศออกสู่สากลมาต่อเนื่อง ลงแรง ลงความคิด ลงมือทำ ลงขัน อย่างลงตัวในที่สุด ทำมา 17 ปี จึงมีวันนี้ วันที่เมืองไทยอยากได้อยากมีอย่างเกาหลีบ้าง

ถามว่าแล้วไทยจะมีได้ไหม มีได้แน่ครับ แต่ให้กลับไปอ่านจากข้างบนลงมาใหม่

แต่นั่นคือ เริ่มตั้งแต่วันที่โลกมนุษย์ยังไม่มีทีวีดิจิทัล ยังไม่มีโซเชียลมีเดีย และอินเทอร์เน็ตก็ยังไม่ค่อยมีใครเข้าถึง

มาถึงวันนี้ กรรมการ กสทช.คงเห็นแล้ว ว่าการจัดสรรใบอนุญาต ทีวี ดิจิทัลนั้น ถ้าย้อนเทปกลับไปได้ ควรทำอะไรยังไงให้ต่างไปบ้าง เพื่อจะได้มีระบบของธุรกิจคอนเทนต์ที่มั่นคง ยั่งยืน และพุ่งทะยานก้าวหน้า ไม่มีอะไรจะตำหนิติชมนะครับ เพราะในชีวิตของเราทุกคน เมื่อวันเวลาล่วงไป ถ้าเราหันมานึกทบทวนดูจะรู้ว่าชีวิตคือบทเรียนเสมอ

เอาแค่เรื่องแจกกล่องแปลงสัญญาณ หรือกล่องรับสัญญาณดิจิทัลอย่างเดียวก็โกลาหลอยู่ ฐานข้อมูลทะเบียนราษฎรที่ใช้แจกกันยังมีความไม่ลงตัว และคงต้องรอให้ตกตะกอนนอนก้น ลดความหงุดหงิดของอารมณ์ไปสักนิด เมื่อแจกจนครบแล้ว เราก็จะได้เห็นว่าผลที่เกิดกับคนดูจริงๆ จากเนื้อหาของสถานีทีวีดิจิทัลรุ่นใหม่ 24 ช่องนั้น ให้ผลเป็นอย่างไร

ออกจะเห็นใจเพื่อนๆ ในสื่อทีวีหลายๆ คน ที่ต้องอพยพไปหางานด้านสื่อที่ใหม่ บ้างยังรอดและบ้างก็ร่วงไป เจ้าของบางรายหมดทุนไปกับค่าใบอนุญาต จนไม่เหลือแรงมากพอจะทำการลงทุนด้านเนื้อหา เมื่อเนื้อหาไม่น่าสนใจ เพราะเหลือทุนน้อยในการผลิต คนดูก็ไม่ประทับใจ กระจายไปเสพข้อมูลสาระและบันเทิงช่องทางอื่นๆ ที่ไม่ใช่ทีวีดิจิทัล รายได้ที่หวังจะมีจากโฆษณาก็หายเรียบ ฟรีทีวีเองแม้ถูกแย่งคนดูไปบ้าง ก็เป็นการแย่งออกไปอยู่กับจอเกม จอแชต จอดาวเทียมมากกว่า

ในขณะที่คอนเทนต์ของเกาหลีเคลื่อนตัวเป็นคลื่น เข้าโจมตีโรงฉายในประเทศ ในต่างประเทศด้วยคอนเทนต์หนังใหญ่ร่วมทุนต่างชาติบ้าง หนังสัญชาติเกาหลีเองบ้าง เข้ารุกพื้นที่เคเบิลทีวีต่างแดนด้วยคอนเทนต์ละคร และรายการโชว์ที่น่าสนใจ ยึดพื้นที่ออนไลน์คอนเทนต์ของเกม และแชตไลน์ชนิดต่างๆ อย่างดุเดือด

เกาหลีสร้างคอนเทนต์เพลงและมิวสิควิดีโอเป็นระลอกๆ ทั้งศิลปินเดี่ยวและกลุ่ม แม้แต่ช่องข่าวของเกาหลี ก็กระจายรายงานข่าวสากลตามเคเบิลและดาวเทียมดวงต่างๆ ทั่วโลกทั้งหมดนี้ทำได้ด้วยระบบทุนที่เอื้อและรัฐเข้าใจ อัดไปเสริมนโยบายให้วงการคอนเทนต์เกาหลี

ถ้าเรามองคอนเทนต์เหมือนขวดน้ำหวานสารพัดสี ตู้แช่และรถขนน้ำหวาน ก็เหมือนช่องทางเผยแพร่จัดจำหน่ายที่รัฐให้ความชัดเจนแก่ผู้ลงทุนมายาวนาน ส่วนตัวน้ำหวานสารพัดกลิ่น สารพัดรส ก็คือสาระบันเทิงต่างๆ ที่ให้รสชาติซาบซ่า แปลกลิ้น

วันนี้ตู้น้ำหวานของเขาจึงน่าดูน่าดื่มไปหมด ช่องทางจำหน่ายชัด ทุนและลูกค้าจึงเพิ่มขึ้นรวดเร็ว ไม่นับวิธีทำตลาดที่พุ่งทะยานไปหาโลกสากล ยิ่งทำให้ตลาดของเขาก้าวกระโดดอย่างน่าประทับใจ

ปัญหาที่เหมือนหญ้าปากคอกในไทยอีกอย่าง คือ แต่ละสถานีไม่มีที่อยู่ประจำบนรีโมทคอนโทรลของโทรทัศน์ เพราะขึ้นอยู่กับเสา กล่อง จาน ระบบบอกรับสมาชิกของผู้รับชมดังนั้นต่อให้เป็นช่องหรือรายการที่มีเนื้อหาดีมีคุณภาพถึง แต่คนดูไม่รู้จะหาช่องหรือรายการที่ว่าเจอได้แน่นอนที่เบอร์ไหน จากเสา จากจานอะไร

คนดูน้อยคนที่จะมีความภักดีพอที่จะศึกษาหาจนได้ความรู้ หรือทนกดไล่ช่องไปเรื่อยๆ จนกว่าจะเจอสถานีประจำตัว รายการประจำใจแล้วล็อกการตั้งค่าจนครบ ได้ยินว่า กสทช. จะแก้ไขจัดระบบเรื่องนี้ให้ จึงหวังว่าคงเกิดขึ้นได้โดยเร็ว เพราะช่องหมายเลขกดง่ายๆ จำง่าย สถานีย่อมแย่งกันเป็นธรรมชาติ

อีกปัญหาที่มีให้เห็นคือ คนเจเนอเรชั่นหลังๆ คือ หนุ่มสาวและวัยรุ่นใช้เวลากับจอทีวีลดลง เพราะไปสนใจโซเชียลเน็ตเวิร์ก บนแท็บเล็ตและมือถือ แม้จอจะเล็กกว่า แต่ไม่ต้องง้อเวลาออกอากาศของสถานี เพราะดูย้อนหลังก็ได้

ผู้ชมบนจอเล็กๆ เหล่านี้ สนใจเนื้อหาหรือคอนเทนต์ที่เขาสนใจเป็นเรื่องๆ ไปมากกว่า แถมมีทางเลือกมาก มิหนำซ้ำยังคุยสื่อสารกันสองทาง สามทาง แชร์ส่งต่อให้เพื่อนๆ ดูได้อีก ต่างจากเดิมได้แต่จ้องทีวีเป็นผู้ชมอย่างเดียว

ตลาดและโอกาสของคอนเทนต์เปลี่ยนเยอะแล้ว แต่การบริหารนโยบายช่องทางเผยแพร่ของไทยยังล้าสมัยเหลือเกิน