วอนช่วยเด็กพม่าไม่มีสิทธิไปสอบสัมภาษณ์เข้ามหาวิทยาลัย

นักกฎหมายวอนช่วยเด็กชาวพม่า สอบติดม.สงขลานครินทร์ แต่ไม่มีสิทธิเดินทางไปสอบสัมภาษณ์ ขณะที่ทางจังหวัดเร่งออกใบอนุญาตชั่วคราวแล้ว

เมื่อวันที่ 1 ต.ค. น.ส.พวงรัตน์ ปฐมสิริรักษ์ ผู้จัดการรายงานบูรณการองค์ความรู้สู่การให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายเกี่ยวกับสิทธิเด็กและผู้ด้อยโอกาสในชุมชนจังหวัดตากและชุมชนกลุ่มจังหวัดชายแดนในประเทศไทย พ.ศ.2555-2559 คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และนักกฎหมายโครงการบางกอกคลินิกฯ เปิดเผยว่า ได้ทำหนังสือถึงผวจ.เชียงราย เพื่อขออนุญาตให้นายนิวัฒน์ จันทร์คำ หรือ AIK NIT  นักเรียนโรงเรียนแม่สายประสิทธิศาสตร์ อ.แม่สาย จ.เชียงราย เดินทางออกนอกพื้นที่ไปยังจ.สงขลาและจ.ตรังเพื่อสอบสัมภาษณ์เข้าศึกษาต่อในมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

น.ส.พวงรัตน์กล่าวว่า นายนิวัฒน์หรือ “นิค” เกิดในประเทศพม่า มีมารดาเป็นคนสัญชาติพม่า แต่เข้ามาอาศัยอยู่ในประเทศไทยมานานกว่า 15 ปี ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมานิคเป็นคนไร้รัฐ  เพราะตกหล่นไม่เคยได้รับการบันทึกในทะเบียนราษฎรของประเทศไทยและประเทศพม่า  ได้แนะนำให้นิคกลับไปเพิ่มชื่อในทะเบียนราษฎรพม่า เนื่องจากมีจุดเกาะเกี่ยวที่ชัดเจนกับประเทศพม่าและมีสิทธิในสัญชาติพม่าตามมารดา หลังจากได้รับการบันทึกชื่อในทะเบียนราษฎร์พม่าแล้ว ก็ได้แนะนำให้ทำหนังสือเดินทางกับกระทรวงการต่างประเทศพม่าและร้องขอสิทธิเข้าประเทศไทยและอาศัยอยู่ในสถานะคนต่างด้าวที่ชอบด้วยกฎหมายไทยในฐานะนักเรียน  ซึ่งนิคได้ดำเนินการตามคำแนะนำจนได้รับการรับรองสถานะคนสัญชาติพม่าตามบัตรประชาชนและหนังสือเดินทางที่ออกโดยทางการพม่า

“ระหว่างการดำเนินเรื่องเพื่อร้องขอสถานะคนเข้าเมืองเพื่อการศึกษาตามพ.ร.บ.คนเข้าเมือง (วีซ่าประเภทนักเรียน) เราได้ทราบข่าวว่าน้องนิคสอบติดข้อเขียนคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และจำต้องเดินทางเพื่อไปสอบสัมภาษณ์ในวันที่ 4 ต.ค. นี้แล้ว จึงได้หารือกับกระทรวงการต่างประเทศของไทยตลอดจนสถานกงสุลไทยในพม่า เพื่อขอทราบความเป็นไปได้ในการร้องขอสถานะคนเข้าเมืองเพื่อการศึกษา ซึ่งจะทำให้นิค มีสถานะบุคคลที่ชอบด้วยกฎหมายไทย และเป็นเยาวชนอาเซียนที่สามารถใช้สิทธิมนุษยชนขึ้นพื้นฐานได้อย่างสมบูรณ์ตามความสามารถ”น.ส.พวงรัตน์กล่าว

น.ส.พวงรัตน์กล่าวอีกว่า แม้จะสอบข้อเขียนคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ได้  แต่การเดินทางไปสอบสัมภาษณ์มีปัญหา เพราะต้องขอวีซ่านักเรียนซึ่งต้องเดินทางไปย่างกุ้ง แต่สภาพความเป็นจริงนิคมีฐานะทางบ้านยากจน และอาศัยอยู่ชายแดนแม่สาย ไม่เคยใช้ชีวิตหรือเดินทางไปเมืองต่างๆในประเทศพม่าเลยซักครั้ง พูดภาษาพม่าไม่ได้  ความเป็นไปได้ที่จะเดินทางไปเพื่อขอวีซ่าลำพังคนเดียวจึงไม่ง่าย  จึงอยากวอนให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องช่วยเหลือด้วย

น.ส.พวงรัตน์กล่าวว่า ขณะนี้มีเด็กจำนวนไม่น้อยที่อาศัยอยู่แนวชายแดนและมีปัญหาเช่นเดียวกับนิค บางส่วนหนีภัยการสู้รบตามครอบครัวเข้ามาพร้อมบิดามารดาเมื่อหลายสิบปีก่อน บางส่วนเป็นบุตรของแรงงานต่างด้าวที่เข้ามาทำงานในประเทศไทยยาวนานเป็น 10 ปี และยังมีปัญหาไร้รัฐไร้สัญชาติและการเป็นคนถูกกฎหมายในประเทศไทย ส่วนใหญ่พวกเขาศึกษาในโรงเรียนในประเทศไทยเป็นสิบปี แต่ทางโรงเรียนไม่สามารถจัดการความไร้รัฐให้กับเด็กเหล่านี้ได้ ดังนั้นกรณีของนิคจะเป็นตัวอย่างการแก้ไขปัญหาที่ใช้ช่องทางตามกฎหมาย แม้ว่าพวกเขาเป็นเด็กที่เกิดในพม่า แต่การได้มีชีวิตอยู่ในประเทศไทยจนพูด เขียนและมีสำนึกความเป็นไทย โดยในวันหนึ่งเมื่อเรียนจบออกมา เขาก็ต้องทำงานอยู่ในประเทศไทย ซึ่งก็ถือว่าเป็นการใช้ทุนให้กับสังคมไทย ที่สำคัญคือเขาเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพของอาเซียน

“ดิฉันคิดว่าในอนาคต เราน่าจะมีกลไกที่เอื้อประโยชน์ให้กับเด็กเหล่านี้ เพราะการที่เขาจะเดินทางไปขอวีซ่าเพื่อเข้ามาศึกษาต่อ (student visa) ที่ถึงย่างกุ้งคงเป็นเรื่องยาก เพราะส่วนใหญ่พวกเขาอยู่ตามแนวชาวแดนไทยและมีฐานะยากจน ดังนั้นจึงควรมีระบบช่วยเหลือคนเหล่านี้ และไม่คิดว่าการทำเช่นนี้จะทำให้เด็กจากฝั่งพม่าทะลักเข้ามาประเทศไทย เพราะต้องมีการตีกรอบเอาไว้สำหรับเด็กที่เข้ามาอยู่นานแล้ว”น.ส.พวงรัตน์ กล่าว

ด้านนางเตือนใจ ดีเทศน์ อดีตสมาชิกวุฒิสภาจังหวัดเชียงรายกล่าวว่า ได้รับการร้องขอให้ช่วยประสานกับทางจังหวัดเพื่อให้นิคได้เดินทางไปสอบสัมภาษณ์ ล่าสุดได้ประสานไปยังปลัดจังหวัดเชียงราย และได้รับแจ้งว่าปลัดจังหวัดได้สั่งการไปยังนายอำเภอแม่สายเพื่อให้ออกออกหนังสืออนุญาตชั่วคราวให้นิคได้เดินทางไปสอบสัมภาษณ์ระหว่างวันที่ 4-14 ต.ค.นี้ อย่างไรก็ตามเห็นว่าควรมีการสร้างกลไกหรือระบบเพื่อให้เด็กๆเหล่านี้ได้มีโอกาสเข้าถึงการศึกษาเช่นเดียวกัน