"คิดเก่า"ไม่ตอบโจทย์"ปฏิรูป"

ไทยกำลังก้าวเข้าสู่การปฏิรูปประเทศ ทั้งด้านการเมือง เศรษฐกิจและสังคม ซึ่งถือได้ว่าเป็นจังหวะและช่วงเวลาที่เหมาะสม

การปฏิรูปประเทศกำลังเป็นเรื่องใหญ่เพราะไม่ใช่จู่ๆ ใครนึกจะลุกขึ้นมาทำกันได้ง่ายๆ การที่สังคมตอบรับการปฏิรูปครั้งนี้ ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องก็ต้องใช้โอกาสนี้ทำให้เกิดผลดีต่อประเทศมากที่สุด เพราะทั้งหมดนี้หมายถึงการวางรากฐานและทิศทางของประเทศจากปัจจุบันไปสู่อนาคต ที่ไม่ใช่เพียงการแก้ปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองอย่างเดียว

ขณะนี้กระบวนการนำไปสู่การปฏิรูปประเทศได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว โดยการสรรหาบุคคลที่มีความรู้ความสามารถในด้านต่างๆ 250 คน ประกอบกันเป็นสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) เพื่อทำหน้าที่ศึกษาและเสนอแนะการปฏิรูป และทำหน้าที่เสนอรายชื่อกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ 20 คน จากทั้งหมด 36 คน

ที่สำคัญ สปช.ยังมีอำนาจลงมติในการพิจารณารัฐธรรมนูญทั้งฉบับ แม้จะไม่ใช่เป็นผู้ยกร่างรัฐธรรมนูญก็ตาม จึงถือว่า สปช.มีบทบาทและความรับผิดชอบต่อประเทศสูงมาก

ทั้งนี้ ความสำเร็จของ สปช.จะเกิดขึ้นได้ น่าจะมีองค์ประกอบสำคัญอยู่หลายเรื่อง คือ

1.สปช.ควรมีความหลากหลายในสาขาอาชีพ มีความเข้าใจพื้นฐาน ปัญหาของบ้านเมืองและประชาชนอย่างดี ที่สำคัญต้องมีวิสัยทัศน์และเข้าใจสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของโลกและภูมิภาค

2.สามารถกำหนดเนื้อหาสาระการปฏิรูปประเทศ ที่จะปลดล็อกปัญหาของประชาชนที่ค้างคามาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน โดยเฉพาะเรื่องสำคัญ อย่างเช่น ประชาธิปไตยที่อ่อนแอ ขาดความต่อเนื่อง ภาคการเกษตรที่รอการปฏิรูปยกระดับขึ้น การปฏิรูประบบราชการ การกระจายรายได้ของคนไทยในชาติที่ยังกระจุกตัวติดอันดับโลก การบริหารการเงิน การคลังและระบบภาษีที่มีประสิทธิภาพน้อย บริการสาธารณะที่ไม่เพียงพอ ระบบการศึกษาที่รอการปฏิรูปจริงจัง ศีลธรรมและจริยธรรมของสังคมที่เสื่อมลง หรือรอจัดการกับคอร์รัปชั่นที่อยู่ในขั้นโคม่าแล้ว

3.ประชาชนทุกภาคส่วนยอมรับ ตั้งแต่เริ่มกระบวนการสรรหา สปช. กระทั่งถึงวันลงมติรับร่างรัฐธรรมนูญฉบับถาวร มีผลบังคับใช้ และสุดท้าย คือ สาระของการปฏิรูปที่ทุกภาคส่วนนำไปสู่การปฏิบัติ

4.เมื่อมีรัฐบาลจากการเลือกตั้งแล้ว มีหลักประกันเพียงพอที่รัฐบาลใหม่และรัฐบาลต่อๆ ไป จะนำแนวทางการปฏิรูปประเทศครั้งนี้ไปสู่การปฏิบัติอย่างจริงจังต่อเนื่อง

5.ตัวชี้วัดความสำเร็จในระยะสั้นและระยะยาวควรมีระบบที่เหมาะสม แต่คงไม่มีอะไรดีไปกว่าการประเมินที่เกิดขึ้นจากการยอมรับและความรู้สึกของประชาชน จากความเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้น

ผมมองว่าการปฏิรูป คือ การเปลี่ยนแปลง ปรับปรุง เพื่อนำไปสู่สิ่งที่ดีขึ้น ไม่หวนกลับไปย่ำอยู่ที่เดิม

การปฏิรูปประเทศไม่ใช่เพื่อสนองความต้องการของกลุ่มบุคคลใดบุคคลหนึ่ง แต่เพื่อชาวไทยทุกเพศทุกวัย ดังนั้นประเด็นหลักที่เป็นสาระสำคัญของการปฏิรูป จึงต้องเริ่มต้นจากกรอบใหญ่ของความคิดที่ถูกต้อง

ผมเสนอว่า น่าจะเป็นเรื่องความเสมอภาคและความเท่าเทียมกันของสังคม (Equality) ซึ่งจะครอบคลุมด้านการเมือง เศรษฐกิจและสังคม ก่อนเรื่องอื่นๆ

ต่อจากนั้น การให้ความสำคัญกับประเด็นในเรื่องยุคสมัยของคน (Generation) จะมีส่วนร่วมในการปฏิรูปครั้งนี้ โดยเฉพาะกับรอยต่อระหว่างแนวความคิดของคนรุ่นเก่าและคนรุ่นใหม่ที่มีความแตกต่างกัน

คนรุ่นใหม่เติบโตมาคู่กับเทคโนโลยีและระบบสื่อสารที่ทันสมัยกว่า อย่าง Internet Facebook twitter หรือ line ที่ทำให้เกิดการรับรู้ข้อมูลต่างๆ อย่างกว้างขวาง เกี่ยวกับประเทศและโลกอย่างรวดเร็วกว่าในอดีตมาก จึงทำให้คนรุ่นใหม่พร้อมมีส่วนร่วมในความเป็นไปของบ้านเมือง รวมทั้งแสดงความคิดเห็น การเรียกร้องสิทธิและความเป็นธรรมต่างๆ มากขึ้น

ต้องยอมรับว่า สังคมไทยและโลกในปัจจุบันมีความสลับซับซ้อนมากยิ่งขึ้น ฐานความคิดแบบเก่าในด้านต่างๆ สำหรับการปฏิรูปประเทศในยุคนี้จึงไม่ใช่คำตอบ (Solution) ทั้งหมดของประเทศอย่างแน่นอน แต่ควรเป็นฐานความคิดที่เกิดจากองค์รวม (Holistic approach) ที่ทันสมัย ทันกับการเปลี่ยนแปลงของโลก แต่สำหรับ Equality ยังคงเป็นประเด็นที่ทั้งคนรุ่นเก่าและคนรุ่นใหม่ส่วนใหญ่ยังคงแสวงหา และยังเป็นแนวโน้มของหลายประเทศทั่วโลกที่ใช้เป็นเป้าหมายหลักในการปฏิรูปประเทศ

การปฏิรูปประเทศไทยครั้งนี้มีความสำคัญมาก เพราะหากทำสำเร็จก็จะนำพาประเทศเดินต่อไปข้างหน้าได้อย่างยั่งยืน พร้อมกับโอกาสของไทยในการกลับมาเป็นผู้นำของภูมิภาคอีกครั้ง

แต่หากทำไม่สำเร็จ นอกจากจะเป็นการสูญเสียเวลาของคนไทยทุกคนที่รอคอยการเปลี่ยนแปลงแล้ว อาจทำให้ประเทศมีความเสี่ยงต่อปัญหาที่จะตามมามากขึ้นไปอีก ซึ่งจะยากต่อการแก้ไขในอนาคตได้

จึงขอให้กำลังใจ สปช.ในการทำภารกิจครั้งนี้ ให้สำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดี เพราะเป้าหมายสำคัญของการปฏิรูปประเทศไทย เราทำวันนี้เพื่ออนาคตของคนรุ่นต่อๆ ไปด้วยครับ