หมอประเวศแนะสร้างภาคประชาสังคมเข้มแข็ง

หมอประเวศ ชี้ ภาคประชาสังคมคือหัวใจของระบอบประชาธิปไตยแนะต้องสร้างให้เข้มแข็งเพราะมีส่วนสำคัญในการปฏิรูป 

เมื่อวันที่ 17 มิ.ย. นพ.ประเวศ วะสี ประธานคณะกรรมการสมัชชาปฏิรูปประเทศไทยให้สัมภาษณ์ว่า การปฏิรูปประเทศไทยจะต้องไม่ละเลยบริบทของสังคมไทยในภาพรวม ประเด็นแรก พิจารณาจากวิกฤตทางการเมืองที่ผ่านมา ประชาชนเรียนรู้และตระหนักถึงความสำคัญของการเมืองมากขึ้น จากเดิมที่มีเพียงคนส่วนน้อยให้ความสนใจและเป็นผู้บริหารจัดการระบบการเมือง ความผิดพลาดจากการตัดสินใจจึงเกิดขึ้นง่าย แต่เมื่อประชาชนให้ความสนใจ จะส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงจากระบบเดิมที่เป็นอยู่

ประเด็นที่สอง ทุกฝ่ายเห็นพ้องกันว่า ประเทศควรมีการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่หรือปฏิรูปประเทศ เพราะที่ผ่านมา การเปลี่ยนแปลงนโยบายระดับชาติ เป็นไปเพื่อประโยชน์ของแต่ละกลุ่ม ซึ่งอาศัยอำนาจที่มีอยู่ต่อรองซึ่งกันและกัน  สถานการณ์ขณะนี้จึงถือเป็นโอกาสดี ที่ทุกฝ่ายจะร่วมกันเปลี่ยนแปลงประเทศ ซึ่งต้องเปิดกว้างรับฟังความคิดเห็นของทุกฝ่าย ประเทศไทยมีความพร้อมในด้านทรัพยากรเป็นทุนเดิม จึงมีความเป็นไปได้ที่จะเป็นผู้นำในการพัฒนา หากสามารถสร้างความสามัคคีและความร่วมมือจากทุกฝ่าย

"ตอนนี้ทุกฝ่ายเห็นพ้องกันว่าควรเปลี่ยนแปลง ถือเป็นสิ่งที่ได้มาจากวิกฤตการเมือง ซึ่งหายากมากที่จะให้เห็นตรงกัน เห็นประเทศเป็นจุดสำคัญ ที่จะปฏิรูปกันต่อไปต้องใจกว้าง ทุกภาคส่วนร่วมกัน พยายามทำให้ดี ถ้าคนไทยร่วมกันเมื่อไหร่ สามารถสร้างประเทศไทยยุคใหม่ ที่ไปได้ไกล เพราะประเทศไทยมีทรัพยากรต่างๆ พร้อมอยู่แล้ว  เราสามารถสร้างประเทศไทยที่หน้าอยู่ที่สุด ความสมบูรณ์ของพื้นที่ชายฝั่งทะเล วัฒนธรรมที่หลากหลาย ศาสนธรรมฯลฯ เหล่านี้ล้วนเป็นต้นทุน"

ต่อการปฏิรูประบบการเมือง นพ.ประเวศ กล่าวว่า ไม่ควรมองปัญหาทางการเมืองเป็นตัวตั้ง เพราะหาใช่ปัญหาเป็นโจทย์ในการปฏิรูป ย่อมศึกษาปัญหาไม่มีสิ้นสุด จะพบปัญหาใหม่เรื่อย กลายเป็นการจมปลักอยู่กับปัญหา ไม่สามารถขับเคลื่อนการพัฒนาในอนาคตได้ การพัฒนาไม่ใช่เพียงการแก้ปัญหา แต่คือการร่วมกันทำสิ่งใหม่ที่ดีกว่าเพื่อสังคม

"คนส่วนใหญ่จะไม่รู้ คิดว่าการพัฒนาคือการแก้ปัญหา แต่ผู้รู้บางคนบอกว่า การพัฒนาไม่ใช่การแก้ปัญหา แต่การพัฒนาคือการรวมตัวทำสิ่งใหม่ที่ดี เพราะการทำสิ่งใหม่ไม่มีจำเลย จึงรวมตัวกันได้ ถ้ามัวแก้ปัญหา มีแต่โทษกัน คุณไม่ดี เป็นตัวสร้างปัญหา ในที่สุดก็ทะเลาะกัน ถ้ามองเชิงปักธงไปในอนาคต ว่าเราจะร่วมสร้างประเทศไทยที่ดี จะสร้างประเทศไทยที่น่าอยู่ที่สุดอย่างไร จะมีการตั้งคำถาม ฝันร่วมกัน จินตนาการร่วมกัน ทำวิสัยทัศน์ เป้าหมาย และออกแบบประเทศไทย"

นอกจากนั้น นพ.ประเวศ กล่าวเสริมว่า ภาคประชาชนเป็นส่วนสำคัญที่สุดในการปฏิรูปประเทศ เนื่องจากเป็นรากฐานที่จะขับเคลื่อนการพัฒนาสังคมในมิติต่างๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ควรมีการสร้างผู้นำในระดับต่างๆ เชื่อมโยงตั้งแต่ระดับหมู่บ้านจนถึงระดับประเทศ ที่ผ่านมาการปฏิรูปมุ่งแต่ปรับกลไกของระบบการเมืองและตัวนักการเมือง แต่ละเลยมิติของภาคประชาสังคม ซึ่งหากประชาชนมีอำนาจจะสามารถควบคุมระบบการเมืองที่บกพร่องได้เอง  การสร้างภาคประชาสังคมให้เป็นประชาธิปไตย จึงเป็นเรื่องสำคัญยิ่งกว่าการสร้างระบบการเมืองที่เป็นประชาธิปไตย การพัฒนาในด้านเศรษฐกิจ การเมือง และสังคม จึงจะเกิดประสิทธิภาพตามมา

"สังคมประชาธิปไตยใหญ่กว่าการเมืองประชาธิปไตย  ยกตัวอย่างผู้นำในต่างประเทศ เมื่อประพฤติมิชอบ ประชาชนจะเป็นผู้ปฏิเสธ ไม่ต้องอาศัยกลไก ไม่ต้องรอศาลรัฐธรรมนูญหรือองค์กรอิสระ ของเราไม่สนใจตรงนี้ ต้องสร้างสังคมประชาธิปไตยก่อน อย่าสนใจแต่กลไกของระบบการเมืองหรือนักการเมือง เราก็จะพลาดอีก เหมือนกับที่พลาดมาตลอด 80 ปี ภาคประชาชน คือตัวชี้ขาดอนาคตประเทศไทย"นพ.ประเวศ กล่าว