หลักคิดนโยบาย (1)

ทุกประเทศทั่วโลกจะมีจุดมุ่งหมายทางเศรษฐกิจที่จะให้ประเทศมีการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจในระดับที่เหมาะสม และเติบโตได้อย่างต่อเนื่อง อีกทั้งมีการกระจายรายได้ให้กับประชาชนส่วนใหญ่ของประเทศ ดังนั้นรัฐบาลที่ดีจะต้องทำให้ประเทศมีรายได้ประชาชาติเพิ่มขึ้นต่อเนื่องทุกปี อีกทั้งมีนโยบายที่จะกระจายรายได้ที่เพิ่มขึ้นนี้ไปยังประชาชนทั้งประเทศเท่าที่จะเป็นไปได้ ไม่ให้รายได้กระจุกอยู่ที่ประชาชนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งมากเกินไป ซึ่งความเหลื่อมล้ำทั้งทางรายได้และทรัพย์สินของคนไทยยังเป็นปัญหาอย่างมาก จากการสำรวจความเหลื่อมล้ำล่าสุด โดยมีคนจำนวนมากแม้กระทั่งบุคคลระดับสูงบางท่านที่ไม่เข้าใจและพูดว่าพวกเขาไม่ให้ความสำคัญของการเพิ่มขึ้นของรายได้ประชาชาติ ซึ่งไม่ได้ เพราะถ้าหากรายได้ไม่เพิ่มแล้ว จะเอาส่วนไหนมากระจายให้ประชาชนส่วนใหญ่ของประเทศ

เมื่อพูดถึงการที่จะทำให้เกิดการขยายตัวทางเศรษฐกิจในระดับที่เหมาะสมและสามารถเติบโตได้อย่างต่อเนื่องนี้ จะเห็นได้ว่าประเทศต่างๆ ทั่วโลก โดยเฉพาะประเทศในกลุ่มอาเซียนที่จะเป็นจุดการเจริญเติบโตของโลก ต่างก็แข่งขันกันปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานในทุกด้าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งโครงสร้างพื้นฐานทางคมนาคม เพราะหลักคิดที่พิสูจน์แล้วว่า ยิ่งมีการเคลื่อนที่เชื่อมต่อกันมากขึ้นเท่าไหร่ เศรษฐกิจก็จะยิ่งเจริญเติบโตเพิ่มขึ้น เช่น ประเทศมาเลเซีย หรือแม้กระทั่งประเทศอินโดนีเซียที่ยังไม่ค่อยพร้อมทางการเงิน แต่ก็ได้มีแผนการลงทุนขนาดใหญ่เพื่อจะปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานทางคมนาคมนี้ และเป็นที่น่าเสียใจอย่างมากที่ประเทศไทยเราซึ่งมีความพร้อมทางการเงินอย่างมาก กลับไม่สามารถดำเนินนโยบายปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานตาม พ.ร.บ. 2 ล้านล้านบาทได้ ซึ่งทำให้ไทยต้องเสียโอกาสสำคัญนี้

ผู้เขียนได้มีโอกาสพูดคุยกับข้าราชการระดับสูงหลายท่านที่รู้จักกันมา ตั้งแต่สมัยเรียนหนังสือ ปัจจุบันเป็นระดับมันสมองของประเทศมีหน้าที่ดูแลหน่วยงานหลักทางเศรษฐกิจ และมีศักยภาพที่จะก้าวขึ้นเป็นผู้นำของหน่วยงานนั้นๆ พวกเขาต่างก็ถอดใจกับสถานการณ์ของประเทศที่เป็นอยู่ โดยเห็นว่าปัจจุบันมีการใช้อารมณ์และการแย่งชิงอำนาจทางการเมือง มากกว่าเหตุผลทางเศรษฐกิจและความเป็นอยู่ที่ดีของประชาชน ถึงขนาดที่พวกเขาเริ่มคิดที่จะย้ายไปทำงานในองค์กรต่างประเทศกันแล้ว ซึ่งเป็นสัญญาณที่อันตรายและน่าเป็นห่วง ถ้าหากเกิดสมองไหลอย่างนี้ขึ้นจริง โดยผู้เขียนก็ได้แต่ให้กำลังใจพวกเขา และเชื่อว่าความผิดปกติทางการเมืองก็น่าจะเหมือนกับความผิดปกติในเศรษฐกิจที่ยิ่งมีการเบี่ยงเบนและมีการแทรกแซงมากเท่าไหร่ การปรับตัวเข้าสู่ดุลยภาพก็จะยิ่งรุนแรงและรวดเร็วมากขึ้นเท่านั้น ก็ได้แต่หวังว่าช่วงเวลาในการปรับตัวเข้าสู่ดุลยภาพนี้จะไม่ใช้เวลานานเกินไป จนประเทศอื่นพัฒนาล้ำหน้าประเทศไทยจนเราตามไม่ทัน ซึ่งปัญหาทางการเมืองได้ส่งผลกระทบกับไทยอย่างชัดเจนแล้ว โดยไทยกลายเป็นประเทศที่มีการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจต่ำที่สุดในอาเซียน และถ้าหากยังไม่สามารถหาข้อยุติได้ ไทยก็จะล้าหลังประเทศอื่นในที่สุด

ดังนั้น การปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานทางคมนาคมนี้ อย่างไรก็ต้องทำ แต่จะปรับวิธีอย่างไรก็คงต้องมาพิจารณากันอีกครั้ง และก็หวังว่าทุกคนในประเทศนี้ โดยเฉพาะผู้มีอำนาจในการตัดสินใจ จะเห็นความสำคัญของการพัฒนานี้ร่วมกัน

ทั้งนี้ ไม่อยากให้มีการเข้าใจผิดจากการโจมตีว่าจะเป็นการก่อหนี้มหาศาลที่เกิดขึ้นจากการลงทุนนี้ บางคนถึงกับดีใจที่โครงการนี้ไม่ผ่าน เพราะจะได้ไม่เป็นหนี้ซึ่งเป็นการเข้าใจผิดอย่างมาก เพราะไม่ได้เป็นภาระมากมายอย่างที่กล่าวหา และก็ไม่ได้คืนทุนยาวนาน 50 ปี หรือแม้กระทั่ง 600 ปี อย่างที่อดีต รมว.คลังจากรัฐบาลที่แล้วโจมตี ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความไม่เข้าใจเศรษฐกิจในภาพรวม ทั้งนี้ต้องพิจารณาผลประโยชน์ที่ได้รวมทางเศรษฐกิจและสังคมที่จะได้รับทั้งหมด ซึ่งผลตอบแทนหลังจากที่โครงการเสร็จจะมากมายมหาศาล การเพิ่มขึ้นของนักท่องเที่ยวชาวจีนที่จะมากขึ้นถึงปีละเป็นสิบล้านคน การเชื่อมต่อประเทศเพื่อนบ้าน การเชื่อมต่อระหว่างจังหวัดต่างๆ การกระจายความเจริญ การเกิดเมืองใหญ่ และเมืองเล็กๆ ขึ้นอีกมากมาย การเข้าถึงความเจริญของประชาชน การเข้าถึงการศึกษาและสาธารณสุข การขยายตัวทางการค้า ตลอดจนคุณภาพชีวิตของประชาชนที่จะดีขึ้นอย่างมาก

และเมื่อมองหลักการทางบัญชีของประเทศแล้ว หากเป็นการกู้เงินภายในประเทศมาลงทุนทั้งหมดก็แทบจะไม่มีผลกระทบอะไรเลย เพราะสินทรัพย์ที่เพิ่มขึ้นจากการลงทุนก็จะเท่ากับหนี้สินที่เกิดขึ้นจากการลงทุน และประเทศมีการพัฒนาเพิ่มขึ้น ตัวอย่างที่เห็นชัดเจนที่สุดคือ สนามบินสุวรรณภูมิ ที่สร้างในสมัยรัฐบาลไทยรักไทย ซึ่งต้องลงทุนเป็นแสนล้านบาท และก็ถูกโจมตีในลักษณะเดียวกัน แต่ต่อมากลับทำให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการบินของภูมิภาค เพิ่มนักท่องเที่ยวและส่งเสริมธุรกิจได้อย่างมหาศาล โดยรายได้จากการท่องเที่ยวมีมากกว่าปีละล้านล้านบาทแล้ว และมีการตั้งเป้ารายได้จะให้ถึงสองล้านล้านบาทในอีกไม่ช้านี้ ดังนั้นผลตอบแทนที่ได้รับมากมายเกินคุ้มแล้ว ซึ่งหากไม่มีสนามบินสุวรรณภูมิ ก็แทบจะนึกไม่ออกเลยว่าประเทศไทยจะเป็นอย่างไร

นี่เป็นหลักคิดในการทำให้เศรษฐกิจเติบโตและขยายตัวอย่างต่อเนื่อง สัปดาห์ต่อๆ ไปจะพูดถึงการกระจายรายได้ ซึ่งจะรวมถึงหลักคิดของนโยบายต่างๆ ที่ได้ดำเนินการไปแล้ว