ลดหย่อนและยกเว้นภาษีเงินได้ (ตอน 1)

การคำนวณหาจำนวนเงินได้สุทธิเพื่อเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา นอกจากค่าใช้จ่ายที่นำมาหักออกจากเงินได้พึงประเมินแล้ว ยังมีค่าลดหย่อนที่นำมาหักได้อีก ค่าลดหย่อนจะหักได้มากน้อยเท่าใด ขึ้นอยู่กับสิทธิของผู้มีเงินได้พึงประเมิน

หากศึกษากฎหมายตามมาตรา 47 แห่งประมวลรัษฎากรจะมีรายการลดหย่อนหลายรายการ แต่มีบางรายการที่กฎหมายได้ยกเว้นภาษีนอกเหนือจากค่าลดหย่อน การใช้สิทธิอาจจะกรอกรวมในช่องเดียวกับรายการลดหย่อนหรือแยกต่างหากก็มี นอกจากนั้น ยังมีรายการยกเว้นภาษีบางรายการที่ต้องนำมากรอกในแบบแสดงรายการภาษีหรือใบแนบแบบแสดงรายการภาษีอีกต่างหาก อาจทำให้บางท่านสับสนได้ หากท่านได้ศึกษาจากแบบแสดงรายการภาษีก็จะทำให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น

รายการลดหย่อนและยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสรุปได้ ดังนี้

l ลดหย่อนส่วนบุคคล มีหลากหลายรายการ ได้แก่

ผู้มีเงินได้พึงประเมิน หักได้ 30,000 บาท

คู่สมรส (จดทะเบียนสมรส) ที่ไม่มีเงินได้พึงประเมินหักได้ 30,000 บาท

บุตรโดยชอบด้วยกฎหมายหักได้คนละ 15,000 บาท ใช้สิทธิได้ไม่เกิน 3 คน สามีภรรยาที่มีเงินได้พึงประเมินทั้งสองฝ่ายต่างฝ่ายต่างหักบุตรได้เต็มจำนวน

ค่าอุปการะเลี้ยงดูบิดามารดาของผู้มีเงินได้ฯ และบิดามารดาของคู่สมรสที่ไม่มีเงินได้ฯ หักได้คนละ 30,000 บาท โดยบิดามารดาต้องมีอายุ 60 ปีขึ้นไปและไม่มีเงินได้ฯ เกิน 30,000 บาทในปีนั้น ผู้มีเงินได้พึงประเมินที่ใช้สิทธินี้ ต้องมีหนังสือรับรองการหักลดหย่อนค่าอุปการะเลี้ยงดูบิดามารดา โดยบิดามารดาต้องระบุชื่อ นามสกุล เลขบัตรประชาชนและที่อยู่ของบุตร (ผู้มีเงินได้พึงประเมิน) พร้อมลงลายมือชื่อบิดามารดา กรณีสามีภรรยาที่มีเงินได้พึงประเมินทั้งสองฝ่ายให้แต่ละฝ่ายหักลดหย่อนบิดามารดาของตนเอง

ค่าอุปการะเลี้ยงดูผู้พิการหรือผู้ทุพพลภาพที่เป็นบิดามารดา คู่สมรส บุตรของผู้มีเงินได้ฯ หรือบุคคลอื่นที่ผู้มีเงินได้ฯ อุปการะเลี้ยงดู หักได้คนละ 60,000 บาท ผู้พิการต้องมีบัตรประจำตัวผู้พิการ ผู้ทุพพลภาพต้องมีใบรับรองจากแพทย์

สำหรับการหักลดหย่อนของผู้ที่ถึงแก่ความตายระหว่างปีภาษี กฎหมายให้ถือเสมือนผู้ตายมีชีวิตอยู่หักได้ 30,000 บาท กองมรดกหักได้ 30,000 บาท คณะบุคคลหรือห้างหุ้นส่วนสามัญที่มิใช่นิติบุคคลหักได้ 60,000 บาท

l ลดหย่อนค่าการศึกษาของบุตร หักได้คนละ 2,000 บาท รวมแล้วไม่เกิน 3 คน ทั้งนี้ บุตรต้องศึกษาอยู่ในสถานศึกษาของทางราชการ สถานศึกษาตามกฎหมายว่าด้วยสถาบันศึกษาเอกชนหรือโรงเรียนราษฎร์ตามกฎหมายว่าด้วยโรงเรียนราษฎร์ โดยศึกษาอยู่ในไทย

l ลดหย่อนเงินสมทบเข้ากองทุนประกันสังคม นายจ้างหักและนำส่งเงินสมทบเข้ากองทุนประกันสังคม หักได้เท่าที่จ่ายจริง รวมแล้วไม่เกิน 7,200 บาท สำหรับเงินสมทบกองทุนประกันสังคมของคู่สมรสที่ไม่มีเงินได้ฯ หักได้เช่นเดียวกัน

ท่านใดที่จะใช้สิทธิขอให้ศึกษาหลักเกณฑ์และเงื่อนไขตามที่กฎหมายกำหนดด้วย โดยเฉพาะสามีและภรรยาที่มีเงินได้พึงประเมินทั้งสองฝ่าย

วิธีที่จะทำความเข้าใจได้ง่ายขึ้น ท่านสามารถศึกษาในแบบแสดงรายการภาษีนั่นแหละ ไม่ว่าจะศึกษาในแบบแสดงรายการภาษีที่เป็นกระดาษหรือเป็นแบบฟอร์มที่ยื่นผ่าน www.rd.go.th ของกรมสรรพากรก็ตาม

รายการค่าลดหย่อนและยกเว้นภาษียังมีอีกหลายรายการ ติดตามได้ในสัปดาห์หน้า สวัสดีครับ