"ประชานิยม"ศัตรูข้าวพันธุ์ใหม่กัดกินชาวนา

หลายสัปดาห์ที่ผ่านมา ประเด็นข่าวที่ร้อนแรงที่สุด ซึ่งเป็นที่จับตาของทั้งสื่อไทยและเทศคงหนีไม่พ้นเรื่องจำนำข้าวและการรวมตัวประท้วงของชาวนาไทย เพื่อทวงเงินค่าข้าวที่ยังไม่ได้รับ หลังถือใบประทวนมาหลายเดือน

สำนักข่าวเอเอฟพีรายงานสถานการณ์ปัญหาข้าวในเมืองไทยว่า นโยบายเรื่องการจำนำข้าวที่เคยหนุนให้พรรคเพื่อไทยขึ้นมาเป็นรัฐบาลในปี 2011 กำลังกลายเป็นบูเมอแรงที่ย้อนกลับมาทำลายตนเอง หลังจากชาวนาหลายร้อยคนเดินทางเข้ามาประท้วงในกรุงเทพฯ เนื่องจากไม่พอใจที่ยังไม่ได้รับเงินค่าข้าวที่จำนำไว้ตามนโยบายรัฐบาลเป็นเวลาหลายเดือน

ซึ่งรัฐบาลออกมาชี้แจงปัญหาดังกล่าวว่า สถานะทางการเงิน การคลังของรัฐบาลยังอยู่ในระดับที่ดี ปัญหาที่เกิดขึ้นน่าจะมาจากการเข้าใจผิด และรัฐบาลกำลังหาทางแก้ไขปัญหาดังกล่าวอย่างดีที่สุด เพียงแต่ติดขัดจากการไม่ได้รับการสนับสนุนเรื่องการปล่อยกู้จากธนาคาร และการชุมนุมประท้วงของฝ่ายที่คัดค้าน

จากข้อมูลของสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทยประเมินว่า จำนวนชาวนาที่ยังไม่ได้รับเงินค่าข้าวน่าจะมีมากกว่า 1 ล้านคนทั่วประเทศ ซึ่งรัฐบาลจำเป็นต้องหาเม็ดเงินกว่า 3,600 ล้านเหรียญสหรัฐ เพื่อชำระหนี้ที่เกิดขึ้นแก่ชาวนา

อย่างไรก็ตาม ทางออกของปัญหาเรื่องการจำนำข้าวนี้ยังไม่อาจคลี่คลายได้ในเวลาอันโดยเร็ว เนื่องจากรัฐบาลยังไม่สามารถระบายข้าวในโกดังที่ไม่ทราบจำนวนที่แน่ชัดออกไปได้ เพราะผู้ซื้อหันไปค้าข้าวกับประเทศคู่แข่งอย่างอินเดียและเวียดนามแทนไทย

นอกจากนี้ สำนักงานคณะกรรมการการป้องกันและปราบปรามทุจริตแห่งชาติ ก็กำลังดำเนินการตรวจสอบเรื่องดังกล่าว ว่าเกิดจากการดำเนินนโยบายที่ผิดพลาดของรัฐบาลหรือไม่ ในขณะที่ วรงค์ เดชกิจวิกรม นักการเมืองฝ่ายค้านกล่าวออกมากล่าวหาว่า เกิดการคอร์รัปชั่นในทุกขั้นตอนของโครงการนี้ ทำให้ชาวนายังยากจนเช่นเดิม การส่งออกข้าวพังทลายและยังส่งผลให้คุณภาพข้าวไทยลดต่ำลงด้วย

ด้านสำนักข่าววอลสตรีท เจอร์นัล วิเคราะห์ว่า นโยบายประชานิยมเรื่องจำนำข้าวนี้ ทำให้รัฐบาลมีปริมาณข้าวในคลังสินค้ากว่า 18 ล้านตัน ซึ่งมากกว่า 2 เท่าของปริมาณข้าวที่ไทยส่งออกในแต่ละปี ในขณะที่ราคาข้าวในตลาดโลกมีแนวโน้มจะลดลง จึงเป็นเรื่องยากที่รัฐบาลจะขายข้าวที่ซื้อมาสูงกว่าราคาตลาดถึง 50% โดยไม่ขาดทุน

ทั้งนี้ วอลสตรีท เจอร์นัล ยังรายงานเพิ่มเติมว่า นิวัฒน์ธำรง บุญทรงไพศาล รองนายกฯ และ รมว.พาณิชย์ ชี้แจงว่า ทางรัฐบาลไม่ได้นิ่งดูดาย เพียงแต่กำลังพิจารณาทางเลือกต่างๆ อาทิ การพักชำระหนี้และการให้กู้ยืมเพิ่มเติม เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของชาวนา

กระนั้น สำนักข่าวต่างประเทศทั้งสองแห่งได้แสดงความเห็นตรงกันว่า แม้ปัญหาเรื่องข้าวนี้จะทำให้จำนวนผู้สนับสนุนรัฐบาลลดลง แต่ก็ไม่อาจฟันธงได้ว่าผลกระทบที่เกิดขึ้นจะส่งผลต่อความนิยมของพรรครัฐบาลว่าจะลดต่ำหรือไม่