แบงก์รัฐห้ามแข่ง

ความพยายามช่วยเหลือประชาชนรายย่อยให้มีโอกาสได้เข้าถึงแหล่งเงินทุนที่ถูกต้องตามกฎหมาย เพื่อสามารถนำเงินไปใช้ลงทุนให้มีชีวิตที่ดีกว่าเป็นเรื่องที่ดำเนินการมาหลายรัฐบาล

ที่ผ่านมารายย่อยเหล่านี้ไม่สามารถขอเงินกู้จากธนาคารพาณิชย์ทั้งของเอกชนและธนาคารของรัฐได้ เนื่องจากไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน ที่พึ่งพิงก็คือแหล่งเงินกู้นอกระบบ ที่คิดดอกเบี้ยสูงลิ่วเพื่อให้คุ้มค่าความเสี่ยง ซึ่งได้สร้างปัญหาสังคมตามมาอีกมากมาย เช่น การทวงหนี้โหด การทำลายทรัพย์สินและชีวิตของลูกหนี้

แนวทางหนึ่งที่รัฐบาลเตรียมนำออกมาใช้คือ การให้เอกชนเปิดดำเนินการธุรกิจปล่อยกู้รายย่อยหรือนาโนไฟแนนซ์ ซึ่งเล็กกว่าไมโครไฟแนนซ์ โดยให้ชื่อว่าบริษัทสินเชื่อรายย่อย (บย.)

ทางการจะใช้ประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 58(ปว.58) ดูแลธุรกิจนี้ ซึ่งผู้ที่จะเข้ามาดำเนินธุรกิจนี้สามารถเก็บดอกเบี้ยได้ไม่เกิน 36% มากกว่าดอกเบี้ยที่ธนาคารทั่วไปเรียกเก็บแต่จะต้องไม่สูงเท่ากับดอกเบี้ยเงินกู้นอกระบบ

สำหรับเงื่อนไขของผู้ที่จะมากู้นั้นต้องเป็นการกู้เงินเพื่อนำไปใช้ประกอบอาชีพ ไม่ใช่มากู้เงินเพื่อไปซื้อสินค้าฟุ่มเฟือย อาทิ มือถือ พร้อมกันนี้ต้องเป็นผู้กู้ที่มีรายได้น้อย และต้องมีกระบวนการตรวจสอบว่าไม่เป็นนอมินีมากู้เงินไปใช้อย่างอื่นที่ไม่ใช่การประกอบอาชีพ โดยจะสามารถกู้รายละไม่เกิน 1 แสนบาทเท่านั้น

ทั้งเงื่อนไขและหลักการของนาโนไฟแนนซ์นั้นเป็นเงื่อนไขที่ดีสำหรับลูกหนี้รายย่อย หากลูกหนี้ที่มีความตั้งใจจะกู้เงินเพื่อไปประกอบอาชีพ และมีวินัยในการชำระหนี้ ก็สามารถที่จะใช้โอกาสนี้ก่อร่างสร้างตัวขึ้นมาได้

อย่างไรก็ดี ด้วยเงื่อนไขดังกล่าว ก็ไม่แน่ว่าจะทำให้มีเอกชนสนใจเข้ามาเป็นเจ้าหนี้ในระบบ เพราะมีความเสี่ยงสูงในการทำธุรกิจ หากลูกหนี้กลายเป็นหนี้เสีย ก็อาจจะเจอหนี้สูญ

นอกจากนี้ หากธุรกิจมีกำไรก็จะต้องชำระภาษีเงินได้นิติบุคคล ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้ดำเนินธุรกิจนี้อาจจะไม่ยินดีก็ได้ เพราะหากปล่อยกู้นอกระบบก็ไม่ต้องจ่ายภาษี และไม่ต้องถูกตรวจสอบอีกด้วย

หากรัฐบาลจะใช้ช่องทางนี้ ส่งเสริมให้เจ้าหนี้นอกระบบมาอยู่ในระบบ ก็ไม่ควรจะให้ธนาคารของรัฐมาแข่งปล่อยกู้กับเอกชน เพราะจะเป็นการสกัดไม่ให้เอกชนมาทำธุรกิจเนื่องจากไม่คุ้มค่า และการไม่ให้ธนาคารของรัฐลงมาแข่ง ก็จะเป็นการลดภาระของรัฐบาล หากแบงก์รัฐลงมาปล่อยกู้แล้วเกิดหนี้เสีย สุดท้าย รัฐบาลก็จะต้องใช้งบประมาณมาเพิ่มทุนให้อยู่ดี