1-0

คงไม่กล่าวถึงไม่ได้สำหรับการมาเยือนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เข้ารับตำแหน่งของประธานาธิบดีจีน สีจิ้นผิง

เพราะการเยือนครั้งนี้มีรายละเอียดบางอย่างที่สะท้อนให้เห็นสัญญาณบวกในความสัมพันธ์ระหว่างอาเซียนจีน และแต้มต่อของจีนที่นำหน้าคู่แข่งอย่างสหรัฐ

ที่มาเลเซีย ซึ่งเป็นชาติแรกในอาเซียนที่ผู้นำจีนเดินทางไปเยือนนั้น ล้วนมีแต่รายงานข่าวสัมพันธ์อันชื่นมื่นของ 2 ชาติ นำโดยบรรดาสื่อของทางการจีน เช่น ซินหัว และไชน่าเดลี ที่โหมพาดหัวความสำเร็จทั้งในด้านความร่วมมือทางเศรษฐกิจ ข้อตกลงการค้าการลงทุน และการเปิดประตูสู่ยุคความสัมพันธ์ใหม่

ผู้นำจีนยังรู้จักที่จะพูดเอาใจคนมาเลย์ด้วยการกล่าวชื่นชม ฟิช เหลียง นักร้องคนดังชาวจีนมาเลย์ พร้อมกล่าวว่า เกาะเรดังและทุเรียนมาเลย์ ยังเป็นสิ่งที่ชาวจีนรู้จักกันเป็นอย่างดี ซึ่งคำกล่าวเหล่านี้สะท้อนให้เห็นด้านที่ผ่อนคลายอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อนจากผู้นำของจีน และนับเป็นการปรับท่าทีที่ดีขึ้นจากผู้นำรุ่นที่ 5 ต่างจากรุ่นก่อนๆ ที่มักพูดแต่ประเด็นหนักๆ และเรื่องเงินทองเป็นสำคัญ

เป็นที่น่าสังเกตด้วยว่า ทั้งที่มาเลเซียเป็น 1 ใน 5 คู่กรณีกับจีนกรณีพิพาทเรื่องสิทธิในหมู่เกาะสแปรตลีย์ แต่เรื่องนี้กลับแทบไม่ได้รับการกล่าวถึงตามสื่อแต่อย่างใด ทั้งที่ก่อนหน้านี้ราว 12 เดือนที่ผ่านมา มีความพยายามกดดันจากอาเซียนให้จีนยินยอมทำกฎระเบียบปฏิบัติ (Code of Conduct) ฉบับใหม่ ทว่าเรื่องนี้ก็กลับเงียบหายลงหลังการประชุมที่จีน และงานไชน่า เอ็กซ์โป ในเดือนที่แล้ว ซึ่งยังเป็นช่วงที่อาเซียนกำลังปวดหัวกับวิกฤตทุนไหลออกด้วย

สำหรับอินโดนีเซีย ซึ่งเป็นชาติที่มีขนาดใหญ่และมีบทบาทสำคัญระดับหัวแถวในอาเซียนนั้น สีนับเป็นผู้นำต่างชาติคนแรกในประวัติศาสตร์ที่ได้กล่าวปาฐกถาในรัฐสภาแดนอิเหนา ซึ่งถือเป็นนัยสำคัญแง่บวกของการยอมรับจีน

และแน่นอนว่าเครื่องหมายการค้าของจีนยังคงเป็น “ความมั่งคั่ง” เรียกว่าการมาเยือนแต่ละทีต้องมีข้อตกลงการค้าหรือความร่วมมือในระดับพันล้านหมื่นล้านเหรียญสหรัฐตามมาทุกครั้ง ซึ่งก็เป็นสิ่งที่หลายชาติกำลังต้องการอย่างยิ่ง ในยามที่เศรษฐกิจโลกยังคงผันผวนว่าจะฟื้นจริงหรือหลอก และนักลงทุนต่างชาติก็พร้อมที่จะขนเงินออกเป็นระยะๆ

จุดนี้นับว่าต่างกันมากกับสหรัฐที่เน้นนโยบายกลับเข้ามาสู่เอเชีย การทหาร และเรื่องสิทธิมนุษยชน แต่ไม่ค่อยพูดเรื่องที่ทำให้อาเซียนชื่นใจอย่างการค้าและการลงทุนเท่าไรนัก

ยิ่งสหรัฐกำลังแย่จากศึกภายในบ้านเวลานี้ จนนำไปสู่ภาวะชัตดาวน์ด้วยแล้ว ศึกภายนอกจึงถูกแย็บนำไปก่อน อย่างไม่ต้องสงสัย