จะปรองดองทำไมไม่นริโทษ

มีคนถามคำถามง่ายๆ คือ หากเราคิดจะปรองดองกันแล้ว ทำไมไม่นิรโทษกันไปให้หมดๆ ซึ่งก็คงจะเป็นความหมายว่าเพราะเหตุใดเราจึงไม่ออก พ.ร.บ.นิรโทษกรรมแก่บรรดาบุคคลทั้งหลายทั้งปวง เกี่ยวข้องในการชุมนุมใดๆ ก็แล้วแต่ นับตั้งแต่สมัย พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ยังเป็นนายกรัฐมนตรีอยู่ จนถึงกระทั่งที่เพิ่งมีการชุมนุมกันไปล่าสุด

ความจริงการทำเช่นนั้น สังคมไทยจะไม่ได้เรียนรู้อะไรเลย โดยเฉพาะเราจะไม่สามารถตอบต่อการชุมนุมคราวต่อๆ ไปได้ ทั้งหากว่าเรานิรโทษกรรมให้และไม่นิรโทษกรรมให้ และการชุมนุมอันใด การสั่งการของใคร การรัฐประหาร การทุจริต การขี้ฉ้อ การตอแหล และอะไรอีกต่อมิอะไร ทั้งต่อประชาชนในลักษณะของการสมัครรับเลือกตั้ง และในลักษณะของการอ้างว่าทำหน้าที่ในภาคประชาชน ก็จะเป็นสิ่งที่ทำกันอย่างเอิกเกริก เพราะถ้ามีคาถา “นิรโทษกรรม” เสีย ทุกอย่างก็ถูกปัดเป่าไปได้

หากจะให้สังคมต้องเรียนรู้และประเทศไทยเรามีระบบที่อ้างได้ทั้งทางทฤษฎีและทางปฏิบัติ และสามารถใช้ก่อให้เกิดความสงบเรียบร้อยในสังคมได้ในระดับที่พึงปรารถนา การที่เรามีการชุมนุมโดยเฉพาะที่ก่อให้เกิดปัญหาในบ้านในเมือง ก่อให้เกิดความเสียหาย ไม่ว่าจะต่อสถานที่ราชการ หรือทรัพย์สินอื่นใด เราก็จะนิรโทษกรรมกันนั้นย่อมทำไม่ได้

ถ้าการชุมนุมเป็นไปในสถานที่อันควร เช่น สวนสาธารณะที่มีพื้นที่กว้างขวาง หรือเป็นการชุมนุมในสถานที่สาธารณะ อาจจะเป็นถนนหนทาง แต่มีการแจ้งเตือนและมีทางเลือกให้กับผู้คนที่สัญจรไปมาและมีการอำนวยความสะดวกในระดับที่พึงมีให้แก่ผู้ที่จะเข้าร่วม และไม่ทำกันอย่างยืดเยื้อ ไม่ทำลายอารยธรรมอันดี เช่น ไม่พูดจาหยาบคาย ไม่ปลุกปั่น ยุยง ไม่ทำลายข้าวของ เช่นนี้ปัญหาที่จะขัดต่อกฎหมายก็คงจะไม่มี

แต่หากว่ามีเรื่องของการกระทำอันไม่เป็นอารยชน เช่น กล่าวจาบจ้วงล่วงเกินกัน ใช้ผรุสวาจาอันหยาบโลน ละเมิดเบื้องสูง เหยียดหยามผู้คน เข้าปิดล้อมสถานที่ราชการด้วยความรุนแรง ปิดสถานที่ประชาชนใช้สัญจรไปมาร่วมกัน จนก่อให้เกิดความลำบาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากเป็นสถานที่อันเป็นที่สัญจรไปมาระดับนานาชาติ หรือการเผาทำลายข้าวของ หรือตึกรามบ้านช่อง ไม่ว่าจะในเมืองหลวง หรือในต่างจังหวัด สิ่งเหล่านี้แน่นอนจะปล่อยไปง่ายๆ โดยอ้างเพียงให้เกิดความปรองดองไม่ได้

การจะมีความปรองดองในบ้านในเมือง ไม่ได้อยู่ที่หากมีอะไรก็อภัยโทษกันไปตามกฎหมาย นิรโทษกันไปตามกฎหมายตะพึดตะพือ และขอย้ำว่า “ตามกฎหมาย” การให้อภัยกันแน่นอนเป็นสิ่งที่ดี แต่การนำเอากฎหมายมาให้อภัยกันง่ายๆ นั้น จะทำให้บ้านเมืองยิ่งมีปัญหา

ว่ากันไปตามผิดในสิ่งที่เป็นผิด ว่ากันไปตามถูกในสิ่งที่เป็นถูก เช่นนี้กฎหมายจะมีความศักดิ์สิทธิ์ เกิดปทัสฐาน หรือบรรทัดฐาน (Norm) ที่จะสามารถทำให้สังคมไม่แตกแยกและความปรองดองก็จะพอมีมาได้จริง