ทีดีอาร์ไอฟันธงจำนำ ทำข้าวไทยไร้อนาคต

ทีดีอาร์ไอชี้ไม่เลิกจำนำ ข้าวไทยไร้อนาคต สร้างปัญหาระบายสต๊อกคุณภาพ

นายนิพนธ์ พัวพงศกร นักวิชาการเกียรติคุณ สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) กล่าวในงานเสวนาสาธารณะหัวข้อ “คิดใหม่อนาคตข้าวไทย” ว่า หากภาครัฐไม่ยกเลิกโครงการจำนำข้าว ข้าวไทยก็คงไม่มีอนาคต เพราะโครงการดังกล่าวแทรกแซงกลไกตลาด ส่งผลต่อการระบายสต๊อกและคุณภาพข้าวไทย ตลอดจนชาวนาไม่ได้รับประโยชน์อย่างแท้จริง

สำหรับการลดราคาจำนำและจำกัดปริมาณการผลิตนั้น ก็เป็นแนวทางที่น่าเป็นห่วง เพราะจะส่งผลให้เกิด 2 ตลาด 2 ราคา 1.ราคาข้าวในโครงการจำนำข้าว และ 2.ราคาข้าวนอกโครงการจำนำข้าว ราคากลุ่มนอกโครงการจะต่ำกว่าในโครงการมาก อีกทั้งชาวนาในภาคอีสานและจังหวัดที่มีโรงสีน้อยจะถูกกดราคามากเป็นพิเศษ

อย่างไรก็ตาม ยอมรับว่าการยกเลิกโครงการไปเลยอาจทำได้ยาก แต่หากต้องการทำจริงก็มีหลายแนวทางให้ศึกษา เช่น วิธีของสหรัฐอเมริกาและเกาหลีใต้ ที่รัฐบาลจ่ายชดเชย 7085% ของส่วนต่างระหว่างราคาเป้าหมายกับราคาตลาด หรือวิธีของญี่ปุ่นที่จ่ายเงินชดเชยส่วนต่างระหว่างราคาตลาดกับต้นทุนการผลิต

ด้านนายวิโรจน์ ณ ระนอง ผู้อำนวยการวิจัยด้านเศรษฐศาสตร์สาธารณสุขและการเกษตร ทีดีอาร์ไอ กล่าวว่า โครงการจำนำข้าวจะสร้างปัญหาย้ำรอยเดิม เช่น ขณะนี้มีปัญหาสต๊อกข้าวเก่า 17 ล้านตันแล้ว ถ้าจำนำข้าวไปแบบนี้จะมีข้าวใหม่เข้ามาเพิ่มเติมเดือนละประมาณ 1 ล้านตัน หรือปีละมากกว่า 10 ล้านตัน ถึงจะระบายได้จริงเดือนละ 1 ล้านตัน สต๊อกก็ยังไม่มีแนวโน้มลดลง ที่สำคัญการยกระดับราคาข้าวไม่ได้ช่วยให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้น เพราะต้นทุนการผลิตก็สูงขึ้นเช่นกัน

“รัฐบาลควรออกแบบโครงการใหม่ โดยกำหนดราคาเป้าหมายที่สะท้อนแนวโน้มราคาตลาดในอดีต” นายวิโรจน์ กล่าว

ขณะที่ น.ส.วิบูลย์ลักษณ์ ร่วมรักษ์ อธิบดีกรมการค้าภายใน กล่าวว่า รัฐบาลจำเป็นต้องเข้าไปแทรกแซงราคาข้าวด้วยโครงการจำนำข้าว เนื่องจากราคาสินค้าเกษตรไม่มีทางเดินหน้าด้วยกลไกตลาดสมบูรณ์ ต่างประเทศเองก็มีการแทรกแซงราคาเช่นเดียวกัน

สำหรับโครงการจำนำข้าวรอบใหม่นั้น ยังไม่สามารถสรุปราคารับจำนำได้ ขณะนี้ได้ปรึกษากันในภาคราชการเรียบร้อยแล้ว อยู่ระหว่างหารือเพิ่มเติมกับภาคเกษตรกร และพิจารณาปัจจัยอื่นๆ เพิ่มเติม เช่น วินัยการคลัง ราคาตลาด และรายได้ของเกษตรกร