ยุบรร.ขนาดเล็ก ขย้ำหัวใจชุมชน

โดย...ธเนศน์ นุ่นมัน

ภายหลังจากกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) มีแนวคิดยุบโรงเรียนขนาดเล็กที่มีนักเรียนต่ำกว่า 60 คน ทำให้มีแรงต้านมาจากทุกสารทิศ

เหตุผลที่ ศธ.ผลักดันนโยบายดังกล่าว เพราะมองว่าบางโรงเรียนมีจำนวนครูน้อยจนไม่สามารถสอนให้ครบทุกชั้นปีได้ อีกทั้งงบประมาณที่รัฐบาลจัดสรรให้เป็นงบรายหัว ดังนั้น เมื่อมีนักเรียนน้อยก็ไม่สามารถนำเงินไปพัฒนาการศึกษาได้

อย่างไรก็ตาม ในมุมมองของ ชัชวาลย์ ทองดีเลิศ เลขาธิการสภาการศึกษาทางเลือกไทย เห็นว่าที่ผ่านมาโรงเรียนขนาดเล็กหลายแห่งไม่ได้อยู่ได้ด้วยเงินงบประมาณที่ ศธ.จัดสรรให้ แต่อยู่ได้จากความร่วมมือของชุมชน

“หากชุมชนไม่เข้าไปช่วยดูแล โรงเรียนซึ่งขาดแคลนทรัพยากรและจำนวนนักเรียนที่มาจากสมาชิกของชุมชนก็จำเป็นต้องปิดไป” ชัชวาลย์ กล่าว

สภาพการณ์ที่ผ่านมาจึงมีทั้งปิดไปและความพยายามที่จะฟื้นโรงเรียนที่ถูกยุบขึ้นมาใหม่ เพราะชุมชนเริ่มเติบโตหรือขยายขึ้นในเวลาต่อมา

ด้วยเหตุนี้ การจัดการศึกษาจึงไม่ได้เป็นบทบาทของ ศธ.ฝ่ายเดียว แต่ต้องให้ทุกฝ่าย ทั้งองค์กรส่วนท้องถิ่นหรือชุมชนเข้ามามีส่วนร่วม ไม่ใช่เดินหน้านโยบายแข็งๆ โดยไม่ฟังเสียงใคร

“ก่อนที่จะยุบโรงเรียนไหนจำเป็นต้องรู้ว่าโรงเรียนกลุ่มนี้เป็นที่พึ่งหลักของคนยากจนในแต่ละท้องถิ่น ซึ่งไม่สามารถแบกรับภาระส่งลูกหลานไปเรียนไกลบ้านได้ อีกทั้งการให้ลูกเรียนใกล้บ้านก็เพื่อเป็นแรงงานสำคัญในช่วงที่ไม่ได้เรียน ตัวเลขโรงเรียนกลุ่มนี้อาจจะมีนักเรียนน้อยมาก แต่หากยุบจะกระทบกระเทือนต่อวิถีชีวิตอย่างแน่นอน” ชัชวาลย์ กล่าว

สอาด โตนวุธ ตัวแทนผู้ปกครองจากโรงเรียนฮ่องแฮพยอมหนองม่วง จ.ร้อยเอ็ด ให้ความเห็นว่า ไม่อยากให้ ศธ.ยุบโรงเรียน แต่อยากให้ช่วยเหลือพัฒนาคุณภาพเด็ก ปัจจุบันโรงเรียนฮ่องแฮฯ มีนักเรียนเพียง 39 คน ครูเพียง 3 คน ขณะที่ผู้บริหารโรงเรียนก็เพิ่งจะได้รับบรรจุมาไม่นาน แต่กระนั้นชุมชนก็ไม่ได้นิ่งเฉยพยายามที่จะช่วยเหลือทุกด้านให้ลูกหลานได้เรียน พยายามหาทุนการศึกษาด้วยวิธีการจัดผ้าป่าการศึกษา เป็นต้น

สมบูรณ์ รินท้าว ประธานเครือข่ายโรงเรียนขนาดเล็ก กล่าวว่า เคยขอให้ออกกฎหมายเพื่อให้ท้องถิ่นได้เข้ามาร่วมสนับสนุนการศึกษามากขึ้น เพราะที่ผ่านมาไม่มีกฎหมายบังคับ รวมทั้งประสานสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล เพื่อออกสลากนำรายได้มาพัฒนาโรงเรียนชุมชนและให้มีการตั้งคณะกรรมการเข้ามาดูแลด้วย แต่เรื่องก็เงียบไป