อนาคตประเทศกับเงินกู้ 2 ล้านล้านบาท

การกู้เงินเพื่อลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานดังกล่าววงเงินกว่า 2 ล้านล้านบาท ในวันนี้นโยบายนี้อยู่ระหว่างการพิจารณาของรัฐสภา ซึ่งแนวโน้มประเมินกันว่าน่าจะผ่านเป็นกฎหมายกู้เงิน 2 ล้านล้านบาทได้ในช่วงเดือน ส.ค. 2556 ผมคิดว่าทุกฝ่ายรวมทั้งฝ่ายค้านเองต่างก็เห็นด้วยว่าประเทศไทยต้องการการลงทุนพัฒนาประเทศ

ผมว่าทุกคนน่าจะเห็นตรงกันว่า การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมขนส่งของประเทศถือว่าเป็นปัจจัยที่สำคัญต่อการสร้างความสามารถในการแข่งขันของประเทศ การเพิ่มศักยภาพการขยายตัวทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ

อย่างไรก็ตาม ผลการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในช่วงที่ผ่านมาเราจะเน้นการเดินทางและขนส่งสินค้าของประเทศต้องพึ่งพิงทางถนนเป็นหลักในสัดส่วนที่สูงถึง 85% ซึ่งอาจจะเป็นเพราะมีรูปแบบการขนส่งที่มีลักษณะประตูถึงประตู (Door to Door) และมีความคล่องตัวในการเดินทางสูง อีกทั้งโครงข่ายระบบถนนมีความครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศ และยังสามารถเชื่อมต่อประเทศเพื่อนบ้านได้

ในขณะที่การพัฒนารูปแบบการขนส่งทางเลือกอื่นๆ อาทิ การขนส่งทางรางและขนส่งทางน้ำยังมีข้อจำกัดอยู่มาก ซึ่งจากข้อมูลของ IMD World Competitiveness Year Book ในปี 2553 พบว่าประเทศไทยมีคุณภาพและความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐานของถนนที่มีระดับการบำรุงรักษาอยู่ในเกณฑ์ดี โดยมีความหนาแน่นของถนนประมาณ 0.13 กิโลเมตรต่อตารางกิโลเมตร (อันดับที่ 43) เพิ่มขึ้นจากปี 2552 ที่มีความหนาแน่นของถนนประมาณ 0.12 กิโลเมตรต่อตารางกิโลเมตร (อันดับที่ 48)

แต่ประเด็นที่ถกเถียงกันในสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาในวันนี้คือยุทธศาสตร์การลงทุนและวิธีการกู้เงิน ซึ่งผมจะขอมาเล่ารายละเอียดเรื่องที่เกี่ยวข้องกับยุทธศาสตร์การลงทุน ซึ่งผมว่าหลายๆ คนในวันนี้ก็อาจจะยังไม่รู้ว่ารัฐบาลจะเอาเงิน 2 ล้านล้านบาทที่เราและลูกหลานจะต้องจ่ายภาษีในอนาคตไปทำอะไรบ้างครับ

โครงการลงทุนมี 3 ยุทธศาสตร์

(1) ยุทธศาสตร์ที่ 1 การปรับเปลี่ยนรูปแบบการขนส่งสินค้าทางถนนมาสู่การขนส่งที่มีต้นทุนต่ำกว่า (Modal Shift & Multimodal) วงเงินรวมจำนวน 309,564 ล้านบาท

(2) ยุทธศาสตร์ที่ 2 การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวกในการเดินทางและขนส่งไปสู่ศูนย์กลางของภูมิภาคทั่วประเทศ และเชื่อมโยงกับประเทศเพื่อนบ้าน (Connectivity) วงเงินรวมจำนวน 954,757 ล้านบาท

(3) ยุทธศาสตร์ที่ 3 การพัฒนาและปรับปรุงระบบขนส่งเพื่อยกระดับความคล่องตัว (Mobility) วงเงินรวมจำนวน 672,503 ล้านบาท

รัฐบาลคาดว่าการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานด้านการขนส่งของประเทศจะส่งผลให้ระดับผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศที่แท้จริง (Real GDP) จะขยายตัวเพิ่มขึ้นจากกรณีที่ไม่มีการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานดังกล่าว เฉลี่ยในช่วงปี 25562563 ได้ 1% ต่อปี

การจ้างงานรวมของประเทศจะเพิ่มขึ้นจากการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานดังกล่าวประมาณ 5 แสนตำแหน่ง ดุลบัญชีเดินสะพัดขาดดุลจากการนำเข้าสินค้าทุน ซึ่งถือว่าเป็นการขาดดุลที่เป็นประโยชน์ต่อเศรษฐกิจ โดยดุลบัญชีเดินสะพัดจะขาดดุลเฉลี่ยประมาณ 1% ต่อจีดีพีในช่วงที่มีการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน

อย่างไรก็ดี การลงทุนดังกล่าวจะช่วยลดต้นทุนการผลิตและลดการนำเข้าพลังงาน อันเป็นผลบวกต่อการส่งออกและดุลบัญชีเดินสะพัดในระยะยาว และการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานจะส่งผลให้อัตราเงินเฟ้อเพิ่มขึ้นจากกรณีฐานเฉลี่ยเพียง 0.16% ในช่วงที่มีการลงทุน

การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานดังกล่าว จะช่วยลดต้นทุนการผลิตอันลดแรงกดดันด้านเงินเฟ้อในระยะยาว สำหรับผลกระทบต่อระดับหนี้สาธารณะคาดว่าจะส่งผลให้ระดับหนี้สาธารณะต่อจีดีพีเพิ่มสูงขึ้น โดยระดับหนี้สาธารณะต่อจีดีพีในระหว่างปี 25562563 จะเพิ่มสูงขึ้นสูงสุดไม่เกิน 50% ต่อจีดีพี ซึ่งทำให้ระดับหนี้สาธารณะต่อจีดีพียังคงอยู่ภายใต้กรอบความยั่งยืนทางการคลัง

ผมคิดว่าถ้าเป็นไปตามที่รัฐบาลคาดการณ์ไว้น่าจะช่วยเปลี่ยนแปลงประเทศไทยได้ในระดับหนึ่งทีเดียว ในฐานะคนไทยคนหนึ่ง ผมคงบอกว่าเอาใจช่วยให้สำเร็จครับ ซึ่งจะเป็นผลงานชิ้นโบแดงของรัฐบาลเลยทีเดียว

แต่ข้อกังวลเรื่องความโปร่งใสของการดำเนินการก็เป็นเรื่องที่รัฐบาลต้องให้ความสำคัญนะครับ ซึ่งเราคงจะต้องรอดูกันต่อไปว่า รัฐบาลจะสามารถจัดการกับปัญหาทุจริตคอร์รัปชั่นที่บั่นทอนความน่าเชื่อถือของประเทศไทยได้มากแค่ไหนครับ

เอาไว้ในตอนหน้าผมจะมาเล่ารายละเอียดของแผนการกู้เงิน 2 ล้านล้านบาทของรัฐบาลครับ