หมู่เกาะสแปรตลีย์-พาราเซล

ย้อนไปในปี 1982 (พ.ศ. 2525) อนุสัญญากฎหมายทะเลของสหประชาชาติ หรือ UNCLOSย่อมาจาก United Nation Convention on the Law of the Sea วางแนวทางการกำหนดเขตประเทศต่างๆ ที่มีพรมแดนทางทะเล โดยดูจากเกาะแก่ง ดูจากไหล่ทวีป

มาตรา 3 ของอนุสัญญากฎหมายทะเลของสหประชาชาตินี้ บอกว่าทุกประเทศมีสิทธิเด็ดขาดเหนือดินแดนที่ยื่นไปในน้ำไม่เกิน 12 ไมล์ทะเล แปลว่ามีสิทธิห้ามใครๆ เข้าไปก็ได้ แต่อาจยื่นได้ถึง 200 ไมล์ทะเล ถ้าประกาศเป็นเขตเศรษฐกิจจำเพาะ (Exclusive Economic Zone) หรือ EEZ แปลว่า ให้สิทธิสงวน แสวง และสำรวจ ตลอดจนดำเนินการกับทรัพยากรต่างๆ ในน่านน้ำนั้นได้ ซึ่งเท่ากับว่าใครก็ผ่านได้ แต่มาเที่ยวขุดเที่ยวค้นไม่ได้

มาตรา 121 บอกว่า เกาะแก่ง ก้อนหินในทะเลที่ไม่สามารถใช้เป็นที่อยู่อาศัย หรือประกอบอาชีพของมนุษย์ได้ ไม่ถือเป็นจุดนับระยะเขต EEZ

หมู่เกาะสแปรตลีย์ ประกอบไปด้วยเกาะเล็กเกาะน้อย ประมาณ 750 เกาะ กระจายบนพื้นที่ 4 แสนตารางกิโลเมตร ไม่มีชาวบ้านอยู่อาศัยถาวรบนเกาะ แต่ทั้งจีน มาเลเซีย ไต้หวัน และฟิลิปปินส์ ก็ส่งทหารขึ้นไปตั้งฐานประจำการ ส่วนที่อาจให้ทหารถอดเครื่องแบบแล้วลงมือทำการประมง ทอดแห ตกปลานั้น ก็เพื่อจะได้บอกว่า ตัวได้ใช้เกาะเล็กๆ เหล่านี้ อาศัยและทำอาชีพตาม มาตรา 121 นั่นเอง

บรูไนไม่ได้ส่งทหารขึ้นเกาะ แต่ก็อ้างความเป็นเจ้าของหมู่เกาะสแปรตลีย์บางส่วน

ส่วนพาราเซลนั้น ประกอบด้วยเกาะเล็กเกาะน้อยอีก 30 เกาะ กระจายกว้าง 1.5 หมื่นตารางกิโลเมตร อยู่เหนือพื้นที่หมู่เกาะสแปรตลีย์ขึ้นไปอีกหน่อย

จีน เวียดนาม และไต้หวัน ต่างอ้างตัวเป็นเจ้าของหมู่เกาะพาราเซล เป็นอันว่าทั้งสองหมู่เกาะนี้ กินพื้นที่เกือบครึ่งล้านตารางกิโลเมตร คงไม่มีใครยอมใครง่ายๆ

ไม่น้อยหน้า พื้นที่ถกเถียง 45 ตารางกิโลเมตร ระหว่างไทยกับกัมพูชาแน่ เผอิญว่าในพื้นที่เกือบครึ่งล้านตารางกิโลเมตรนี้ มีน้ำมันสำรองประมาณ 7,000 ล้านบาร์เรล โดยยังไม่นับก๊าซธรรมชาติ

จีนประกาศให้น่านน้ำทะเลจีนใต้ทั้งหมดเป็น“ผลประโยชน์หลักแห่งชาติ” เทียบความสำคัญเท่ากรณีทิเบตและไต้หวัน!

เวลาที่จีนประกาศเรื่องไหนเป็นผลประโยชน์หลักแห่งชาติ แปลว่า ถึงไหนถึงกัน...เท่าไหร่ก็เท่ากัน

โดย ฮิลลารี คลินตัน กล่าวในการประชุมร่วมกับรัฐมนตรีต่างประเทศ ASEAN ว่า “การเดินเรือโดยอิสระในทะเลจีนใต้ ควรเป็นประโยชน์ ไม่เฉพาะกับภูมิภาคอาเซียน แต่กับทุกประเทศทั่วโลก รวมถึงสหรัฐด้วย...” !

แล้วสหรัฐก็เคลื่อนย้ายเรือรบของตัวจากน่านน้ำอื่น อย่างแอตแลนติก เมดิเตอร์เรเนียน ให้เข้ามาในน่านน้ำแปซิฟิก โดยบอกว่าเป็นการปรับยุทธศาสตร์ความมั่นคงระหว่างประเทศ ให้ภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกมีกองเรือรบสหรัฐเพิ่มเป็น 60% ทันปี 2020

เพนตากอน เพิ่มแผนการฝึกซ้อมทางยุทธวิธีร่วมกับชาติในเอเชียแปซิฟิกที่มีความตกลงทางทหารกับสหรัฐ จากที่มีอยู่แล้ว “ร้อยกว่า” รายการต่อปีให้เพิ่มขึ้นอีก

รัฐมนตรีกลาโหมจีน จึงประกาศนโยบาย “3 ไม่” ให้โลกและสหรัฐได้ขบคิด คือ

1.จีนจะไม่ยอมให้ความขัดแย้งนี้ เป็นเรื่องของนานาชาติ (แปลว่า ใครไม่เกี่ยวโดยตรง อย่ายุ่ง)

2.จีนจะไม่เจรจาทีเดียวหลายฝ่าย (จะคุยเป็นคู่ๆ เท่านั้น พวกที่เกี่ยวก็ไม่ให้รวมหัวกันมา)

3.จีนจะไม่ให้มีการกำหนดกฎหมายทะเลใหม่(แปลว่า พวกแกอย่าเปลี่ยนกติกา!)

เป็นอันว่า นับแต่สงครามในอินโดจีนสงบลง ความขัดแย้งรอบใหม่ที่มีเดิมพันเป็นแหล่งพลังงานและศักดิ์ศรีของชาติ ได้กลายเป็นจุดอ่อนไหวของภูมิภาค ที่กลไกการทูตปกติอาจต้องมีเครื่องมือเสริม ถ้าช้างใหญ่ทางทหารและเศรษฐกิจเกิดขบขัดกันระหว่างจีนและสหรัฐ แม้ไม่เกิดสงครามเต็มรูปแบบ ก็คงทำให้เอเชียแถบนี้เละเป็นโจ๊กแน่

นี่เป็นเหตุที่ความเคลื่อนไหวภาคพลเมืองสากลอย่าง APRC หรือ ASIAN PEACE & RECONCILIATION COUNNCIL คณะมนตรีเพื่อสันติภาพและความปรองดองแห่งทวีปเอเชีย ที่มี สุรเกียรติ์ เสถียรไทย เป็นประธาน มีอดีตประธานาธิบดี 3 ชาติ(ชิลี โปแลนด์ ติมอร์) อดีตนายกรัฐมนตรี 4 ชาติ (ปากีสถาน ออสเตรีย มาเลเซีย อิตาลี) อดีตประธานสภา อดีตรองนายกรัฐมนตรี และอดีตรองประธานาธิบดีอีก 3 ประเทศ (อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์) อดีตรัฐมนตรี 8 คน จาก 6 ประเทศ(ไทย จีน อินเดีย มาเลเซีย อินโดนีเซีย ญี่ปุ่น) เป็นองค์ประกอบ

จึงได้รับการจัดให้เข้าพบหารือกับประธานาธิบดีอินโดนีเซีย (มหาอำนาจของอาเซียน) ประธานาธิบดีพม่า (ว่าที่ประธานอาเซียนใน 2 ปีข้างหน้า) เมื่อเดือนที่ผ่านมา และมีแผนจะเข้าพบกับผู้นำจีนต่อไป