พลิกโฉมพลังงานโลก

บทบรรณาธิการหนังสือพิมพ์เจแปนไทมส์จากญี่ปุ่นแสดงความเห็นต่อรายงานขององค์การพลังงานระหว่างประเทศ (ไออีเอ) ที่ระบุว่า สหรัฐมีแนวโน้มเป็นผู้ผลิตน้ำมันดิบรายใหญ่ที่สุดของโลกแทนซาอุดีอาระเบียในปี 2563 โดยชี้ว่าจะเป็นหนทางนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่ไม่ใช่เฉพาะแค่โฉมหน้าและภาพรวมในวงการพลังงานโลกเท่านั้น แต่ยังหมายถึงการเปลี่ยนแปลงด้านภูมิศาสตร์การเมืองในระดับโลกอีกด้วย

เพราะการที่สหรัฐกลายเป็นผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่ โดยอาศัยเทคโนโลยีใหม่ที่สามารถขุดเจาะน้ำมันและก๊าซจากหินน้ำมัน ทำให้สหรัฐไม่ต้องพึ่งการนำเข้าน้ำมันจากตะวันออกกลางอีกต่อไป ส่งผลให้เกิดความเสี่ยงขึ้นมาทันทีว่าสหรัฐจะยังคงทุ่มเททรัพยากรในการรักษาความมั่นคงและเสถียรภาพในภูมิภาคไว้ต่อไปหรือไม่ในอนาคต

ขณะเดียวกันการที่สหรัฐสามารถหันไปพึ่งพาพลังงานจากแหล่งในประเทศ และลดความสนใจในกิจการตะวันออกกลางก็จะทำให้เอเชียและยุโรปต้องมีภาระต้นทุนในด้านความปลอดภัยด้านการขนส่งสินค้าและน้ำมันทางเรือผ่านภูมิภาคตะวันออกกลางมากขึ้น เพราะปัจจุบันหลายประเทศต่างพึ่งพาสหรัฐในการดูแลความมั่นคงในเส้นทางเดินทางในตะวันออกกลาง

ไม่เพียงเท่านั้น สหรัฐอาจกล้าที่จะดำเนินนโยบายกดดันประเทศที่เป็นอริศัตรูกับสหรัฐในตะวันออกกลางมากขึ้น อาทิ อิหร่าน เนื่องจากสหรัฐไม่ต้องกังวลว่าการดำเนินนโยบายที่แข็งกร้าวจะทำให้ราคาน้ำมันเพิ่มขึ้นอีกแล้ว ในเมื่อสามารถพึ่งพาแหล่งผลิตในประเทศได้

อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่เพียงสหรัฐเท่านั้นที่ไออีเอระบุว่าจะก้าวขึ้นมามีบทบาทในวงการพลังงานโลก แต่ยังรวมถึงประเทศอื่นๆ ด้วย อาทิ อิรัก ที่จะกลายเป็นผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่อันดับ 2 ของโลกในปี 2563 ที่อัตราการผลิต 6 ล้านบาร์เรลต่อวัน ขณะที่ปี 2578 จะขึ้นไปอยู่ที่ 8 ล้านบาร์เรลต่อวัน

แต่โอกาสที่จะเป็นไปตามเป้าหมายนั้นอาจไม่แน่นอน เพราะอิรักยังมีความเสี่ยงจากสถานการณ์การเมืองภายใน ฉะนั้นทุกๆ ประเทศต้องเตรียมรับมือกับภาวะความไม่แน่นอนดังกล่าวให้ดีกว่านี้ มิใช่หวังจะใช้ยุทธศาสตร์ในการสำรองน้ำมันที่มีอยู่เพียงอย่างเดียว