เปิดร่าง MOUไทยประเคนจีนบริหารระบบน้ำ

โดย...ธรรมสถิตย์ ผลแก้ว

บันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือระหว่างรัฐบาลไทยกับจีน (เอ็มโอยู) เกี่ยวกับการบริหารจัดการน้ำ 3 ฉบับ ที่ไทยไปลงนามกับรัฐบาลจีน อาจจะนำไปสู่การ “ล็อกสเปก” ให้กับบริษัทจากจีนเข้าร่วมประมูลโครงการ บริหารจัดการน้ำมูลค่า 3 แสนล้านบาท

เมื่อเปิดเอ็มโอยูของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ว่าด้วยความร่วมมือทางวิชาการด้านทรัพยากรน้ำและการชลประทานไทยและจีน ที่เสนอเข้าสู่ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) วาระพิจารณาเรื่องที่ 1 เมื่อวันที่ 14 ส.ค.ที่ผ่านมา ก็พบข้อสงสัยบางประการ แม้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีจะยืนยันว่าไม่เกี่ยวกับโครงการน้ำ 3 แสนล้านบาทก็ตาม

สาระสำคัญของร่างเอ็มโอยูดังกล่าวมีทั้งหมด 12 ข้อ อาทิ ข้อที่ 2 ขอบเขตของความร่วมมือ กำหนดให้คู่ภาคีจะร่วมมือกันในด้านต่างๆ ดังนี้ 1.การป้องกันและบริหารจัดการทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืน 2.การบริหารจัดการและการก่อสร้างเขื่อน

3.ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต่อทรัพยากรน้ำและมาตรการรับมือ 4.การควบคุมภาวะอุทกภัยและการบรรเทาภัยพิบัติ 5.การอนุรักษ์ดินและน้ำ 6.การชลประทานและการระบายน้ำ 7.การประสานงานและความร่วมมือในกิจกรรมที่เกี่ยวกับน้ำในระดับนานาชาติ 8.ความร่วมมือในด้านอื่นๆ ที่มีความสนใจร่วมกัน

ข้อ 3 รูปแบบความร่วมมือ เช่น การขยายการแลกเปลี่ยนการศึกษาดูงานของผู้บริหารระดับสูง การประชุม การสัมมนา และทัศนศึกษาร่วมกัน การแลกเปลี่ยน ข้อสนเทศ และเอกสารที่เกี่ยวข้อง

ข้อ 5 ข้อตกลงด้านการเงิน ระบุว่า ภาคีแต่ละฝ่ายจะเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการเดินทางระหว่างประเทศ ค่าที่พัก ค่าอาหาร และเบี้ยเลี้ยงของฝ่ายตน หากมีการร้องขอความช่วยเหลือด้านวิชาการ

ร่างเอ็มโอยูกล่าวถึงการรักษาความลับในข้อ 6 ดังนี้ 1.ภาคีแต่ละฝ่ายตกลงที่จะรักษาความลับของเอกสาร ข้อสนเทศ และข้อมูลอื่นๆ ที่ได้รับหรือจัดหาแก่ภาคีอีกฝ่ายหนึ่งในช่วงระยะเวลาที่ดำเนินการตามบันทึกความเข้าใจนี้หรือความตกลงอื่นๆ ที่ทำขึ้น 2.คู่ภาคีตกลงว่า บทบัญญัติของข้อนี้จะยังคงมีผลระหว่างคู่ภาคี แม้ว่าบันทึกความเข้าใจนี้จะสิ้นสุดลงแล้ว

ข้อ 11 การระงับข้อพิพาท ระบุว่า ข้อขัดแย้งหรือข้อพิพาทใดๆ ระหว่างคู่ภาคีที่เกี่ยวข้องกับการตีความและ/หรือการปฏิบัติตาม และ/หรือการใช้บทบัญญัติของบันทึกความเข้าใจนี้ จะได้รับการแก้ไขโดยการหารือและเจรจาร่วมกันฉันมิตรระหว่างคู่ภาคี โดยผ่านช่องทางการทูต โดยไม่เสนอเรื่องดังกล่าวต่อฝ่ายที่สาม หรือศาลระหว่างประเทศ

ข้อ 12 การมีผลใช้บังคับ ระยะเวลา การสิ้นสุด และการขยายเวลา ดังนี้ 1.บันทึกความเข้าใจนี้ จะมีผลใช้บังคับจากวันที่ได้มีการลงนามในบันทึกความเข้าใจ และยังคงมีผลใช้บังคับเป็นระยะเวลา 5 ปี

ทั้งหมดนี้ทำให้เข้าใจได้ว่า จีนและไทยสามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างกันได้ตลอด เป็นเหตุให้สภาวิศวกรรมแห่งประเทศไทยสงสัยว่าอาจจะทำให้บริษัทของจีนได้ข้อมูลวงในเพื่อประกอบการตัดสินใจเข้าร่วมประมูลโครงการน้ำ 3 แสนล้านบาท ได้หรือไม่