พ่อค้าต่อรองการันตีคุณภาพข้าวขอซื้อตันละไม่เกิน 500 เหรียญฯ

แหล่งข่าวจากสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย เปิดเผยว่า การเปิดให้เอกชนยื่นซองเสนอซื้อข้าวสต๊อกรัฐบาล นอกจากเงื่อนไขประมูลต้องไม่ประกาศล่วงหน้าแค่ 4 วัน จนทำให้เอกชนไม่สามารถเข้าไปตรวจสอบข้าวสารแต่ละโกดังได้ทันก่อนวันยื่นซอง เหมือนการเปิดประมูลข้าวขาวกับข้าวหอมมะลิ และข้าวหอมจังหวัด เมื่อวันที่ 15 มิ.ย. 2555 แล้ว เงื่อนไขของทีโออาร์ประมูลซื้อข้าว โดยเฉพาะข้อ 6.6 ที่ระบุว่า ผู้เสนอราคาซื้อสามารถขอใช้สิทธิดูสภาพข้าวที่เก็บรักษาไว้ได้ หากไม่ขอใช้สิทธิถือว่าผู้เสนอราคาซื้อยอมรับสภาพข้าวสารโดยไม่มีข้อโต้แย้งใด ซึ่งแทนที่รัฐบาลจะรับรองคุณภาพข้าวในโกดังของรัฐบาล แต่กลายเป็นว่าเอกชนต้องยอมรับความเสี่ยงเอง หากข้าวไม่ได้คุณภาพที่กำหนดไว้

“การประมูลข้าวที่ผ่านมาไม่มีเอกชนรายไหนสนใจร่วมประมูลมากนัก เพราะไม่แน่ใจว่าคุณภาพข้าวในโกดังเป็นอย่างไร มีข้าวเสีย ข้าวเน่า หรือข้าวที่ปลอมปนบ้างหรือไม่ และหากเสนอราคาซื้อก็จะเสนอราคาที่ต่ำมาก ก็ไม่มีการอนุมัติขายข้าวให้ เพราะกรมการค้าภายในบอกว่าราคาข้าวที่เสนอซื้อมาต่ำเกินไป” แหล่งข่าวเปิดเผย

นอกจากนี้ ข้อ 7.1-7.2 กำหนดให้คณะทำงานดำเนินการระบายข้าวจะเจรจาต่อรองกับผู้เสนอซื้อที่เป็นประโยชน์ต่อทางราชการมากที่สุด และยังให้คณะทำงานสามารถสงวนสิทธิที่จะไม่รับราคาเสนอซื้อข้าวราคาหนึ่งราคาใด หรือราคาเสนอซื้อทั้งหมด หรือพิจารณายกเลิกการขายทั้งหมดหรือบางส่วน เพื่อประโยชน์ในทางราชการ

แหล่งข่าวเปิดเผยว่า เอกชนที่ยื่นซองเสนอซื้อข้าวจากสต๊อกรัฐบาลต้องวางหนังสือสัญญาค้ำประกัน 2% ของมูลค่าข้าวที่ซื้อ และวางหลักประกันเป็นเงินสด หรือหนังสือสัญญาค้ำประกัน 5% ของมูลค่าข้าวที่ตกลงซื้อขายกัน ในขณะที่การเจรจาซื้อขายข้าวลับของรัฐบาลและเอกชนบางรายไม่ต้องวางเงินค้ำประกันแม้แต่บาทเดียว

ชูเกียรติ โอภาสวงศ์ นายกกิตติมศักดิ์สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยและกรรมการผู้จัดการ บริษัท ฮ่วยชวนค้าข้าว กล่าวว่า การเปิดประมูลข้าวรอบใหม่ของรัฐบาลคิดว่าเอกชนที่สนใจร่วมประมูลจะไม่มาก และเสนอราคาไม่เกิน 450500 เหรียญสหรัฐต่อตัน เพราะขณะนี้ตลาดโลกไม่มีดีมานด์ ส่วนภัยแล้งที่เกิดทั่วโลกก็ยังไม่ชัดเจนขนาดนั้น

“เอกชนที่เข้าประมูลซื้อข้าวคงมีไม่กี่ราย และถ้าเสนอราคาต่ำไปเดี๋ยวรัฐบาลก็ว่าอีก เช่น ถ้ารัฐบาลอยากขายข้าวขาว 5% ได้ 550 เหรียญสหรัฐต่อตัน ก็เป็นไปได้ยาก เพราะวันนี้ข้าวเวียดนาม 410 เหรียญสหรัฐต่อตัน ข้าวอินเดีย 420 เหรียญสหรัฐต่อตัน ยกเว้นคนที่มีออร์เดอร์จริงๆ แต่ราคาไม่น่าเกิน 500 เหรียญสหรัฐต่อตัน” ชูเกียรติ กล่าว

ชูเกียรติ ระบุว่า การที่รัฐบาลไม่การันตีคุณภาพข้าวในโกดัง แต่กำหนดให้ขายตามคุณภาพข้าวที่แท้จริงนั้น ตนมองว่าเป็นการฉ้อฉล เพราะตอนที่รัฐบาลรับข้าวสารเข้ามาในโกดังก็มีเซอร์เวเยอร์มาตรวจคุณภาพข้าวว่าเป็นอย่างไร แต่เวลาขายออกกลับไม่ยืนยันคุณภาพ เช่น หากไปดูข้าวที่โกดังพบว่ามีแต่กองสวยๆ แต่ถ้าไปตรวจในกองคุณภาพแย่มาก