สมาชิกใหม่ใกล้เป็น...

ของอาเซียนถ้าไม่มีอะไรเกินคาดหมาย อาเซียนที่เคยมีสมาชิก 10 ชาติ น่าจะมีสมาชิกใหม่ ชื่อ ติมอร์ ในอีกไม่นานนี้ หลังจากที่ติมอร์ได้ยื่นเข้าเป็นสมาชิก และได้เข้าร่วมสังเกตการณ์การประชุมอาเซียนตามเงื่อนไข ครบ 5 ปีในปีนี้

สมาชิกรายถัดจากติมอร์น่าจะเป็นปาปัวนิวกินี ซึ่งเป็นประเทศบนหมู่เกาะในแปซิฟิกใต้

เมื่อวันนั้นมาถึงซึ่งก็คงไม่นานเกินรอ เราจะต้องเปลี่ยนสำนึกใหม่ เมื่อหลับตาจินตภาพประชากรอาเซียน จากใบหน้าคนท้องถิ่นแห่งสุวรรณภูมิ ผิวสองสี รูปร่างสันทัด ผมตรงสีดำ เผ่าพันธุ์มองโกลอยด์ ที่ถ้าให้นุ่งผ้าขาวม้ายืนรวมกลุ่มกัน อย่าว่าแต่ฝรั่งเลย ขนาดพวกเดียวกันยังเดาไม่ค่อยถูกเลยว่า อาเซียนคนไหนมาจากไหน จนกว่าจะส่งภาษาหรือแสดงท่าทีบอกวัฒนธรรมบางอย่างอันเป็นเอกลักษณ์ออกมา

แต่เมื่อปาปัวนิวกินีเข้ามาเป็นสมาชิกอาเซียนในอนาคต ตานี้แหละที่ใครๆ ก็จะรู้ได้ง่ายดายว่า อาเซียนผิวเข้ม ผมหยิกคนนี้มาจากประเทศไหน

ผมดรามาฉากนี้ให้อ่าน ก็เพราะอยากจะบอกว่า อาเซียนโตขึ้นเรื่อยๆ และกำลังขยายไปในบริบทที่เราไม่เคยเดาอีกหลายเรื่องนะครับ

จริงอยู่ที่ 45 ปีที่แล้ว อาเซียนไม่ได้เกิดมาจากความรักอยากรวมญาติกันของสมาชิกก่อตั้ง

แต่เกิดจากความกลัว ที่ต่างคนต่างก็กลัว...กลัวคอมมิวนิสต์ยึดครับ !

หลังโซเวียตล่มสลาย จีนเองก็ผ่อนคลายนโยบายขยายอิทธิพลลง อาเซียนหันมาค้าขายกันเองบ้าง เลิกกลัวคอมมิวนิสต์ แต่หันมากลัวแพ้ภัยเศรษฐกิจแทน

เวียดนาม กัมพูชา ลาว ซึ่งเคยถูกมองเป็นร่างทรงอันน่าเกรงกลัวของลัทธิคอมมิวนิสต์ ก็ถูกมองใหม่ในฐานะหนุ่มสาวที่เพิ่งฟื้นไข้ น่าคบหามาเป็นตลาด ส่วนพม่านั้นอาเซียนรู้เต็มอกว่าจะปล่อยให้พม่าคบแต่จีนอย่างเดียวไม่ได้ จึงชวนเชิญให้เข้าร่วมในอาเซียนและวางหลักเกณฑ์ ให้แต้มต่อแก่สมาชิกทั้งกลุ่มใหม่นี้ไประยะเวลาหนึ่ง

แต่แต้มต่อต่างๆ จะหมดลงในปี 2015 นี่เอง นั่นคือภาษีศุลกากรระหว่างกันจะเหลือ 0% หมดเท่ากันทั้ง 10 ประเทศ ชาวอาเซียนจะข้ามแดนไปตั้งธุรกิจ โดยถือหุ้นได้ถึง 70% ของทุนจดทะเบียน โดยไม่ถูกถือเป็นนิติบุคคลต่างด้าว (แต่กรรมการบริษัทจะเป็นต่างชาติได้ไม่เกินครึ่งนะครับ)

รวมทั้งจะมีบุคคลประมาณ 8 อาชีพ ที่จะเคลื่อนย้ายไปทำงานในอาเซียนได้ง่ายขึ้น (ง่ายขึ้นเฉยๆ นะครับ ไม่ใช่เปิดโล่งโปร่งใสอย่างที่เราเข้าใจว่าเป็นการเปิดเสรีหรอกครับ)

วันพฤหัสบดีที่ 9 ส.ค.นี้ มูลนิธิสถาบันการต่างประเทศสราญรมย์จัดเสวนาให้ความรู้เกร็ดลึกเรื่องอาเซียน ที่โรงแรมสยามซิตี ถนนศรีอยุธยา มีอดีตปลัดกระทรวงการต่างประเทศ 3 ท่าน ที่ล้วนเคยเป็นรัฐมนตรีต่างประเทศมาเป็นวิทยากร โดยปลัดกระทรวงการต่างประเทศท่านปัจจุบัน เป็นผู้ดำเนินรายการเอง...เข้าฟรีครับ

ทั้งนี้ มี สุรเกียรติ์ เสถียรไทย อดีตรองนายกรัฐมนตรีและ รมว.ต่างประเทศ ปาฐกถาในช่วงเช้า และมีผมกล่าวในช่วงบ่าย ปิดท้ายด้วย ลิขิต ธีรเวคิน จุลชีพ ชินวรรโณ สรจักร เกษมสุวรรณ และสุทธินันท์ พงษ์สุทธิรักษ์ ตั้งวงคุยและตอบคำถาม

วันนี้เราควรหาความรู้เกี่ยวกับญาติมิตรของเราชาวอาเซียนให้มากขึ้นได้หรือยัง เขากินอะไร คบกับใครมาก่อนบ้าง เขาเจ็บใจเรื่องอะไร ชอบเราไหม ชอบเราเรื่องอะไร

และ...เรานั้น...ชักรู้จักชอบใครขึ้นบ้างหรือยัง?