ศรัทธาขัดแย้ง...มัสยิดเวียงป่าเป้าบานปลายหนัก

โดย...ชินภัทร์ ไชยมล

กลุ่มเครือข่าย 4 จังหวัดภาคเหนือ คือ จ.เชียงราย เชียงใหม่ ลำพูน และลำปาง ออกมาเคลื่อนไหวคัดค้านการสร้างมัสยิดของชาวไทยมุสลิม ที่บ้านโป่งน้ำร้อน หมู่ 6 ต.แม่เจดีย์ใหม่ อ.เวียงป่าเป้า จ.เชียงราย ปมขัดแย้งทางศาสนาส่อบานปลายมากยิ่งขึ้นเมื่อมีการปลุกระดม “แผนยึดครองประเทศไทย ใน 10 ปี” ของชนชาติมุสลิมกำลังสร้างรอยร้าวชาวชุมชนไทยพุทธและมุสลิมในพื้นที่

คำสั่งล่าสุดของ ธานินทร์ สุภาแสน ผวจ.เชียงราย มอบหมายให้เจ้าหน้าที่สำนักงานโยธาธิการและผังเมืองจังหวัดตรวจสอบการก่อสร้างของอาคารมัสยิดบ้านโป่งน้ำร้อน น่าจะเป็นคำตอบสุดท้ายที่จะนำมาวิเคราะห์ได้ว่า จังหวัดเองกำลังใช้ความพยายามอย่างเต็มที่เพื่อหาช่องว่าง เพื่อสั่งระงับการก่อสร้างมัสยิดแห่งนี้ให้จงได้

ก่อนหน้านี้นายอำเภอเวียงป่าเป้าก็พยายามใช้วิธีการเดียวกันนี้มาก่อนแล้ว เพราะนั่นอาจจะเป็นทางออกของข้าราชการฝ่ายปกครอง ลดกระแสกลุ่มคัดค้านในนามชมรมน้อยหนานเวียงป่าเป้า และชมรมอาจารย์วัดเวียงป่าเป้า รวมถึงองค์กรทางด้านพุทธศาสนาในระดับจังหวัดมาโดยตลอด โดยระดมมวลชนมาจำนวนมาก เพื่อแสดงพลังด้วยเหตุผลสั้นๆ ว่า “ชุมชนที่นี่ไม่เห็นด้วยกับการสร้างมัสยิด และไม่ต้อนรับศาสนาอื่นที่จะเข้ามา”

ขณะเดียวกันได้แจกจ่ายใบปลิวทั่วทั้ง อ.เวียงป่าเป้า เรียกร้องชาวบ้านออกมาเคลื่อนไหวต่อต้านสร้างมัสยิด ข้อความระบุว่า ชุมชนแห่งนี้ไม่ต้องการศาสนาอื่นให้เข้ามาอยู่ร่วมกันอีก เพราะอาจจะนำมาซึ่งความแตกแยกก่อเกิดเป็นปัญหาทางความมั่นคง และยังได้เรียกร้องชาวบ้านรวมพลังกันขับไล่ข้าราชการทุกส่วน ตั้งแต่ระดับองค์การบริหารส่วนตำบล อำเภอและจังหวัด ที่ให้การสนับสนุนและเห็นชอบในการสร้างมัสยิดครั้งนี้

“ตั้งแต่เริ่มต้นซื้อที่ดิน เขียนแบบ และการขออนุญาต เราได้ดำเนินการในทุกขั้นตอนอย่างถูกต้องตามกฎหมาย แต่หลังจากที่มีกลุ่มผู้คัดค้านหน่วยงานของรัฐ ต่างก็พยายามโน้มน้าวให้เราหยุดการก่อสร้าง ฝ่ายตรงข้ามพยายามตั้งข้อสังเกตว่า ทางเรามีการดำเนินการตามขั้นตอนของกฎหมายหรือไม่ การกระทำจากเจ้าหน้าที่ของรัฐในลักษณะนี้ แล้วจะให้บอกว่าความเป็นธรรมของสังคมอยู่ตรงไหน หรือเพียงเพราะพลังมวลชนอีกฟากหนึ่งที่มีจำนวนมากกว่า” กมล ถมยาวิทย์ ที่ปรึกษาอาวุโส คณะกรรมการประสานงานองค์กรเอกชน เพื่อจังหวัดชายแดนใต้ (คปชต.) ในฐานะผู้ขออนุญาต ระบุ

การดำเนินการก่อสร้างมัสยิดเป็นแรงศรัทธาของชาวไทยมุสลิม ที่ร่วมกันลงเงินเพื่อจัดซื้อที่ดินและทำการก่อสร้าง สำหรับใช้เป็นสถานที่ทำพิธีกรรมทางศาสนาของชาวไทยมุสลิม ที่อาศัยอยู่ใน อ.เวียงป่าเป้า ตลอดทั้งผู้ที่เดินทางผ่านไปมาระหว่าง จ.เชียงใหม่ กับเชียงราย ซึ่งจะต้องใช้เส้นทางนี้เป็นหลัก ส่วนกลุ่มชาวไทยพุทธออกมาคัดค้านก็รับฟังเหตุผลมาโดยตลอด แต่จากที่สรุปได้ คือ การคัดค้านที่ไม่มีเหตุผลเพียงพอ อีกทั้งพยายามชี้นำเพียงแค่ประเด็นการแตกแยกของชุมชน และตามกดดันกับเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานราชการที่ผ่านความเห็นชอบมาตามลำดับตั้งแต่ต้น

ด้าน บุญนาค จอมธรรม ประธานชมรมน้อยหนานเวียงป่าเป้า ในฐานะแกนนำชุมนุมคัดค้าน บอกว่า ชาวบ้านไม่อยากให้มีการก่อสร้างสถานที่ทางศาสนาอื่นในพื้นที่ เพราะการก่อสร้างมัสยิดตามหลักศาสนาอิสลามนั้น ยอมรับว่าตามกฎหมายระบุไม่ต้องมีการทำประชาคม แต่จากการสอบถามความเห็นของชาวบ้านในภาพรวมพวกเขาก็ไม่ต้องการจริงๆ เพราะเกรงจะเกิดปัญหาต่างๆ ตามมา

อย่างไรก็ตาม ก่อนหน้านี้เคยประชุมหารือกับฝ่ายผู้จัดตั้งมาแล้วครั้งหนึ่ง ซึ่งก็ไม่ได้ข้อยุติเพราะทางฝ่ายมัสยิดยืนยันจะก่อสร้าง เพราะไม่ได้ผิดกฎหมาย แต่ชาวบ้านก็เกรงจะมีผลกระทบ เช่น ความมั่นคง เพราะเห็นจากเหตุการณ์ที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ วิถีชีวิตจะเปลี่ยนไป วัฒนธรรมที่จะถูกกระทบ จึงขอให้มีการชะลอการก่อสร้างไปก่อน

ขณะที่ เขมภัทร แสงมณี ตัวแทนชาวบ้าน บอกว่า ชาวบ้านที่นี่ไม่ได้ต่อต้านศาสนาอื่นรวมทั้งศาสนาอิสลาม แต่อยากให้ย้ายสถานที่ไปก่อสร้างที่อื่นแทน เนื่องจากบริเวณดังกล่าวตั้งอยู่ติดกับวัด ซึ่งชาวบ้านอาศัยอยู่กันตามวิถีชาวพุทธและเรียบง่าย จึงกลัวว่าจะได้รับผลกระทบและทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในที่สุด

ราชัน รุจิพันธ์ ประธานกรรมการอิสลามประจำจังหวัดเชียงราย บอกว่า ปมความขัดแย้งนี้ยังเชื่อว่าสามารถแก้ปัญหาได้ด้วยการทำความเข้าใจในเหตุและผลที่แท้จริง เพราะชาวไทยพุทธและชาวไทยมุสลิมในพื้นที่ภาคเหนือ เป็นศาสนาที่อยู่ร่วมกันมาและกระจัดกระจายอยู่ในทุกพื้นที่ ไม่เคยมีแนวความคิดหรือปรากฏการณ์ที่จะสร้างความแตกต่างระหว่างศาสนาแต่อย่างใด ส่วนกรณีปัญหาที่เกิดขึ้นนี้ฝ่ายปกครองคงต้องลงลึกในรายละเอียดว่า มีเหตุผลหรือเบื้องหน้าเบื้องหลังอะไรที่มากกว่านี้หรือไม่ อันเป็นเหตุสู่การคัดค้านครั้งนี้

จากจุดเล็กๆ ที่เป็นความขัดแย้งทางความคิด ของชุมชนทั้งสองฝ่าย แต่วันนี้ดูเหมือนว่าสถานการณ์จะเลวร้ายยิ่งขึ้นไปอีก เมื่อระเบียบกฎหมายที่มีอยู่กลับไม่ได้รับการยอมรับจากเจ้าหน้าที่หรือคนของรัฐ หากแต่การแก้ปัญหาเป็นเพียงการแก้ผ้าเอาหน้ารอดไปวันๆ เท่านั้น