หลักเศรษฐศาสตร์แนวพุทธ

....ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล

วันที่ 9 มี.ค. เป็นวันงานแจกรางวัลธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) ดีเด่นของสถาบันป๋วย อึ๊งภากรณ์ ซึ่งจัดเป็นประจำทุกปีมาตั้งแต่ปี 2543 การแจกรางวัลครั้งนี้เป็นครั้งที่ 8 โดยสถาบันป๋วยฯ ร่วมมือกับสมาคมธนาคารไทยและสำนักงานพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม จัดให้มีการประกวด SME ดีเด่นในด้านต่างๆ 3 ด้านคือ ด้านปฏิบัติต่อลูกค้า ด้านการปฏิบัติต่อพนักงาน และด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม กับรางวัลดีเด่นครบทั้ง 3 ด้านอีก 1 รางวัล

การประกวดนี้ได้รับความร่วมมือจากธนาคารพาณิชย์ต่างๆ ช่วยคัดเลือกธุรกิจ SME รายที่เห็นว่าปฏิบัติตัวในด้านต่างๆ อย่างน่าชื่นชมเข้าประกวด มีคณะกรรมการที่เป็นตัวแทนของ 3 สถาบันเป็นผู้จัดทำการตรวจสอบคุณภาพในการดำเนินงานด้านต่างๆ ของผู้เข้าประกวดแต่ละราย เริ่มตั้งแต่การตรวจสอบความครบถ้วนในด้านการเสียภาษี และการปฏิบัติตามกฎหมายต่างๆ รวมถึงกฎหมายแรงงาน เพื่อให้แน่ใจว่าธุรกิจนั้นปฏิบัติตามกฎระเบียบข้อบังคับของบ้านเมืองอย่างครบถ้วนอย่างพลเมืองดี ตลอดจนไม่เป็นลูกหนี้ที่มีปัญหาของสถาบันการเงินอีกด้วย

หลังจากนั้นคณะกรรมการก็ออกไปตรวจการปฏิบัติงานด้านต่างๆ ถึงสถานที่ทำงานของบริษัทหรือที่โรงงาน เพื่อเก็บข้อมูลและตรวจสอบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการปฏิบัติต่อพนักงาน การปฏิบัติต่อลูกค้าและการปฏิบัติต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมเพื่อนำข้อมูลและข้อเท็จจริงมาใช้ประกอบในการคัดเลือกผู้สมควรได้รับรางวัลดีเด่นในด้านต่างๆ ที่กล่าวถึง

เป็นการให้รางวัลตามแนวคิดของโลกตะวันออกตามหลักเศรษฐศาสตร์แนวพุทธของเจ้าประคุณ พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) กิจการธุรกิจที่ดีคือกิจการที่ไม่เอาเปรียบบุคคลที่เกี่ยวข้องในทุกๆ ด้าน กล่าวคือในด้านพนักงานกิจการพึงให้ผลตอบแทนคุ้มค่ากับสิ่งที่พนักงานนั้นทำให้แก่กิจการ มีสภาพแวดล้อมในการทำงานที่ถูกสุขอนามัย มีสวัสดิการที่ทำให้เกิดความมั่นคงในชีวิตและมีระบบการให้รางวัลจูงใจที่ยุติธรรม สิ่งที่ให้ตอบแทนแก่พนักงานนั้นต้องเป็นในขนาดที่รู้สึกได้ว่าไม่เอาเปรียบพนักงาน ในด้านลูกค้านั้นควรหวังผลที่จะให้ลูกค้าเป็นลูกค้าต่อไปเป็นระยะเวลายาวด้วยการเสนอสินค้าและบริการที่มีปริมาณและคุณภาพคุ้มค่ากับราคาที่ลูกค้าจ่าย จนทำให้ลูกค้ารู้สึกว่ากิจการมิได้เอาเปรียบลูกค้าแต่อย่างใดเลย

ส่วนในด้านสังคมและสิ่งแวดล้อมนั้น กิจการทุกกิจการย่อมมีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมของสังคมรอบด้านไม่มากก็น้อย บางรายกระทบในด้านน้ำเสียที่ปล่อยออกไป บางรายเป็นเรื่องควันพิษและบางรายเป็นเรื่องกลิ่น หลายรายกระทบในด้านที่เป็นสิ่งปลูกสร้างที่รกหูรกตา ทำให้บ้านเมืองไม่สวยงาม กิจการที่ดีจะต้องดูแลไม่ให้มีสิ่งที่ไม่ดีเหล่านี้ออกไปกระทบผู้คนในสังคมรอบด้าน

ตลอดจนดูแลให้สิ่งปลูกสร้างของกิจการไม่รกสายตา นอกจากจะไม่เอาเปรียบสังคมและสิ่งแวดล้อมแล้ว การจัดโครงการเสริมเพื่อช่วยเหลือประชาคมรอบด้านและช่วยเหลือสังคมในด้านต่างๆ ก็เป็นสิ่งที่แสดงให้เห็นว่ากิจการของเราไม่เห็นแก่ตัวและไม่ต้องการที่จะเอาเปรียบผู้ใดพร้อมจะอยู่กับสังคมในลักษณะที่ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน

กิจการใดที่ดำเนินกิจการในลักษณะที่ไม่เอาเปรียบพนักงาน ไม่เอาเปรียบลูกค้า และไม่เอาเปรียบสังคมและสิ่งแวดล้อม ย่อมจะเป็นกิจการที่อยู่ได้ยืนยาว เป็นที่ยอมรับของประชาคมและเป็นที่พอใจของลูกค้าผู้ใช้บริการ ในขณะเดียวกันหลักเศรษฐศาสตร์แนวพุทธยังสอนว่านอกจากจะไม่เอาเปรียบผู้ที่เกี่ยวข้องในด้านต่างๆ แล้ว กิจการที่ดีและเจริญรุ่งเรืองจะต้องไม่เอาเปรียบตนเองอีกด้วย กล่าวคือจะต้องดูแลให้ตนเองทำกำไรได้ ขายได้เพิ่มขึ้นพร้อมกับการดูแลพนักงาน ลูกค้า สังคมและสิ่งแวดล้อมอย่างไม่เอาเปรียบ กิจการที่ดูแลพนักงาน ลูกค้า และสังคมจนเลิศลอยแต่ต้องขาดทุนอย่างมาก ในที่สุดก็ไปไม่รอด ผู้บริหารกิจการจึงต้องดูแลเรื่องต่างๆ อย่างมีดุลยภาพให้ครบทุกด้าน

การคัดเลือก SME ดีเด่นตามหลักเศรษฐศาสตร์แนวพุทธ ทำให้ได้ SME ที่ปฏิบัติตนดีจนเป็นตัวอย่างที่น่าทำตามเป็นอย่างยิ่ง สำนักงานพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมกำลังหาวิธีที่จะนำตัวอย่างเหล่านี้ไปเผยแพร่ให้ SME ทั่วประเทศปฏิบัติตามต่อไป

พบกันใหม่สัปดาห์หน้า