ชักเย่อยื้อแก้ม.291 เกมชิงไหวพริบ 'พท.-ปชป.'

โดย...ไพบูลย์ กระจ่างวุฒิชัยไม่ได้ดั่งใจเท่าไหร่กับการเดินหน้าแก้ไขรัฐธรรมนูญของรัฐบาลพรรคเพื่อไทย (พท.) เมื่อต้องเจอเกมยื้อจากพรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.)

เกมชักเย่อเริ่มมีให้เห็นตั้งแต่การประชุมกรรมาธิการ (กมธ.) พิจารณาแก้ไขรัฐธรรมนูญนัดแรก เมื่อวันที่ 29 ก.พ. หลังจากได้ตัวประธาน กมธ.และตำแหน่งอื่นๆ เรียบร้อยแล้ว จึงเข้าสู่การขอความเห็นจากที่ประชุมเกี่ยวกับการกำหนดวันและเวลาประชุม

กมธ.ในซีกของ พท. ได้เสนอผ่ากลางลำมาเลยว่า ขอเวลาประชุมอย่างน้อย 3-4 วัน ในหลายรูปแบบ อาทิ รูปแบบที่ 1 วันจันทร์ ช่วงบ่าย วันอังคาร ช่วงเช้า วันพุธ ช่วงเช้า วันพฤหัสบดี เต็มวัน หรือรูปแบบที่ 2 วันจันทร์ ช่วงบ่าย วันอังคาร ช่วงเช้า วันพุธ ช่วงเช้า วันศุกร์ เต็มวัน เป็นต้น

ข้ออ้างหลักของ พท.ในการเสนอวันประชุมลักษณะดังกล่าว คือ “เรื่องนี้เป็นประเด็นที่อยู่ในความสนใจของประชาชนและในร่างแก้ไขมีหลายประเด็นต้องพิจารณาเป็นจำนวนมาก” เมื่อ กมธ.พท. เปิดไพ่ออกมาอย่างนี้มีหรือที่ ปชป.จะรู้ไม่ทัน จึงแย้งกลับไปด้วยการอ้างถึงหลักการสมัย ปชป.เป็นรัฐบาลและได้แก้รัฐธรรมนูญเช่นกัน

“ถ้าไปกำหนดวันจันทร์จะมีผลต่อ กมธ.ซีก สว.เพราะต้องประชุมวุฒิสภา หรือวันอังคาร สส.ต้องติดประชุมพรรคการเมือง ดังนั้นการประชุมเฉพาะวันพุธและวันพฤหัสบดีเหมาะสมที่สุด และถ้าในอนาคตหากมีเรื่องด่วนที่ต้องพิจารณาเพิ่มเติม ประธาน กมธ.ก็สามารถเรียกประชุม กมธ.เป็นกรณีพิเศษได้” เทพไท เสนพงศ์ สส.นครศรีธรรมราช กมธ.ปชป. กล่าว

กมธ.พท. พยายามหลายครั้งจะใช้มติเสียงข้างมากเพื่อตัดสินในเรื่องดังกล่าว แต่ต้องเจอ “สามารถ” ติดเบรกเอาไว้ตลอด เนื่องจากไม่ต้องการให้ภาพของ กมธ.แก้ไขรัฐธรรมนูญออกไปสู่สายตาสาธารณชนว่าเป็น กมธ.เสียงข้างมากลากไป

ประกอบกับการประชุม กมธ.จะมีสื่อมวลชนเข้าไปร่วมฟังและสังเกตการณ์ประชุมด้วยทุกครั้ง หากพลาดท่าใช้อำนาจนิยมขึ้นมา ความเสียหายจะกระทบไปถึงรัฐบาลด้วย ในฐานะหนึ่งผู้เสนอแก้ไขรัฐธรรมนูญ

สุดท้ายต้องยอมรับข้อเสนอ ปชป.ให้ประชุมเพียงสัปดาห์ละ 2 วันแทน คือ วันพุธและวันพฤหัสบดี ระหว่างเวลา 09.00-12.00 น. เพื่อความประนีประนอม

แม้จะตกลงกันในเรื่องกำหนดการของการประชุม กมธ. แต่ใช่ว่า พท.จะเข้าสู่ขั้นตอนของการแก้ไขรัฐธรรมนูญได้ทันที เพราะติดล็อกกับท่าทีของ ปชป.อีกตามเคย

กล่าวคือ 1 มี.ค.ที่ผ่านมา กมธ.ซีก พท.หลายคนได้เสนอให้ที่ประชุมเข้าสู่ระเบียบวาระแก้ไขถ้อยคำเป็นรายมาตรา เริ่มตั้งแต่หลักการและเหตุผล แต่ กมธ.ปชป. นำโดย วิรัตน์ กัลยาศิริ สส.สงขลา และอลงกรณ์ พลบุตร สส.บัญชีรายชื่อ ท้วงติงขึ้นมาทันทีว่า การแก้ไขมาตรา 291 ขัดรัฐธรรมนูญหรือไม่

“เจตนารมณ์ของมาตรานี้เพื่อต้องการเปิดช่องให้เฉพาะการแก้ไขเพิ่มเติมเท่านั้น ไม่ใช่การเปิดให้มีกระบวนการยกร่างรัฐธรรมนูญใหม่ทั้งฉบับ เกรงว่าหาก กมธ.เดินหน้าไปจะมีปัญหาได้ เพราะตอนนี้ทราบมาว่ามีภาคประชาชนเตรียมยื่นศาลรัฐธรรมนูญให้พิจารณาแล้ว” วิรัตน์ ระบุ พร้อมกับเสนอให้ที่ประชุมเชิญ เดชอุดม ไกรฤทธิ์ สว.สรรหา ซึ่งเป็นผู้เปิดประเด็นก่อนหน้านี้ให้ข้อมูลแก่ กมธ.ก่อน

เจอกลยุทธ์ของฝ่ายค้านเข้าไปครั้งนี้ เล่นเอา พท.หัวเสียเช่นกัน โดยพยายามชี้แจงว่าการแก้ไขรัฐธรรมนูญ มาตรา 291 เทียบได้กับการแก้ไขมาตรา 211 เพื่อเปิดให้มีสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ (ส.ส.ร.) และนำมาสู่รัฐธรรมนูญ 2540

“แม้ในมาตรา 291 จะไม่ได้กำหนดชัด แต่คิดว่าสามารถดำเนินการได้โดยให้ยึดรัฐธรรมนูญ มาตรา 7 เป็นหลัก คือ ในเมื่อไม่มีบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญนี้บังคับแก่กรณีใด ให้วินิจฉัยกรณีนั้นไปตามประเพณีการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข” สงวน พงษ์มณี สส.ลำพูน กมธ.พท. โต้แย้ง

ถึงที่สุด การแก้ไขรัฐธรรมนูญก็ยังไม่เดินหน้าตามที่ พท.อยากให้เป็น โดยทราบดีว่า ปชป.มาเกมนี้เพื่อต้องการประวิงเวลาให้การแก้ไขรัฐธรรมนูญมีความล่าช้าให้มากที่สุด

การประวิงเวลายิ่งสามารถทำได้นานมากเท่าไหร่ ปชป.มั่นใจว่าจะยิ่งทำให้การแก้ไขรัฐธรรมนูญหมดความชอบธรรมมากขึ้น เพราะเห็นว่าบรรยากาศการเมืองนอกสภาเริ่มเกิดกระแสต่อต้านออกมาให้เห็นทีละเล็กทีละน้อยแล้ว ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มสยามสามัคคี กลุ่มคนเสื้อหลากสี กลุ่มสยามประชาภิวัฒน์ หรือแม้กระทั่งกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย

ผนวกกับสถานการณ์ทางเศรษฐกิจของประเทศไทยตอนนี้เริ่มมีภาวะง่อนแง่นอย่างเห็นได้ชัดทั้งในส่วนมหภาคและจุลภาค นำมาสู่อัตราค่าครองชีพของประชาชนที่สูงขึ้นราวกับปรอทแตกในเวลานี้

ปัจจัยแวดล้อมเหล่านี้จะเป็นตัวบั่นทอนความชอบธรรมของรัฐบาลแบบกัดเซาะให้รัฐบาลปราสาททรายทรุดตัวลงได้ทุกเวลา

อย่างไรก็ตาม หมากเกมนี้ของ ปชป.ใช่ว่าจะช่วยรั้งเอาไว้ได้นานเท่าไหร่ เพราะอย่าลืมว่า พท.เองยังคงกุมเสียงข้างมากใน กมธ.อยู่ ทั้งในส่วนของ สว.สายเลือกตั้ง พรรคร่วมรัฐบาล รวมไปถึงพรรคฝ่ายค้านอย่างพรรคภูมิใจไทย

เชื่อได้เลยว่า ถ้าเจอฝ่ายค้านตั้งแง่มากๆ พท.เองก็พร้อมจะใช้เสียงข้างมากเพื่อเดินหน้าตามกระบวนการแน่นอน แม้จะต้องแลกกับการสูญเสียภาพลักษณ์ในทางการเมืองไปพอสมควรก็ตาม

ดีกว่าปล่อยให้การแก้ไขมาตรา 291 ล่าช้าออกไป โดยถ้าทำได้เร็วและมี ส.ส.ร.ได้เร็วเท่าไหร่ เมื่อนั้น พท.เชื่อว่าตัวเองจะหมดข้อครหาว่าเข้าไปแทรกแซงการแก้ไขรัฐธรรมนูญ

เพราะฉะนั้น การประชุม กมธ.ในสัปดาห์นี้ กลายเป็นที่น่าจับตามองอย่างยิ่งถึงการชิงไหวพริบของทั้งสองพรรคว่าอีกฝ่ายที่ต้องการเดินหน้าแก้ไขกับอีกฝ่ายที่ต้องการทอดเวลาออกไปจะมีบทสรุปอย่างไร