ตรวจ DNA สตว์ป่า ช่องทางล่าแก็งค้าสัตว์

ตำรวจสากลเลือกไทยเป็นฐานในการประชุม เพื่อไล่ล่าแก๊งค้าสัตว์ป่าข้ามชาติ

ในฐานะที่ไทยเป็นทางผ่านหลักของขบวนการค้าสัตว์ป่า เนื่องจากรายรอบบ้านเราเป็นแหล่งต้นตอของการส่งสัตว์ไปนอกประเทศ จนกลายเป็นเมนูเด็ดที่จีนและเกาหลีใต้

เวทีโลกเสนอใช้การตรวจ DNA ของสัตว์แต่ละชนิด เพื่อสืบหาแหล่งต้นตอ โดยเฉพาะ “ช้าง” และ “เสือโคร่ง” ก่อนประสานงานกันแก้ปัญหาทั้งภูมิภาค ทั้งนี้ตำรวจเชื่อว่าปัญหาสำคัญที่ขบวนการนี้กล้าดีหลั่งไหลเข้าสู่ไทยจำนวนมาก เนื่องมาจากกฎหมายไทยที่อ่อนยวบ หากจะแก้ให้ได้ต้องเพิ่มโทษให้สาหัสมากขึ้น

การจัดการประชุม The 23rd Meeting of the INTERPOL Wildlife Crime Working ในไทยเมื่อวันที่ 13-15 ก.พ.ที่ผ่านมา ถือเป็นการประชุมครั้งแรกในบ้านเรา หลังจากมีการประชุมมาแล้วหลายครั้งในต่างประเทศ โดยมีฝรั่งเศสและอังกฤษเป็นหัวหอก

ทั้งนี้ ก็เพื่อถกกันในเรื่องของปัญหาอาชญากรรมเกี่ยวกับสัตว์ป่าและสิ่งแวดล้อม ที่เป็นปัญหาอาชญากรรมระหว่างประเทศที่นับวันจะมีความสำคัญและมีความรุนแรงยิ่งขึ้น และถือเป็นปัญหาระหว่างประเทศที่ต้องรับผิดชอบร่วมกัน สำคัญที่สุดเมืองไทยกำลังอื้อฉาว หลังจากที่ตำรวจนครบาลและตำรวจป่าไม้ ได้บุกเข้าจับกุมผู้ต้องหาพร้อมด้วยซากเสือของกลางที่ถูกชำแหละอย่างอนาถได้เมื่อวันที่ 4 ก.พ. ในท้องที่ สน.บางชัน

ส่วนหนึ่งของการที่ใช้ไทยเป็นฐานการประชุมครั้งนี้ว่ากันว่าไทยกำลังถูกจับตามองว่าเป็นต้นทางของการค้าสัตว์ป่าไปสู่ดินเนอร์หรูอันโอชะในกลุ่มประเทศตะวันออก ซึ่งแน่นอนว่าดูไม่ดีมากนัก แต่ในความคิดเห็นของ พล.ต.ท.เฉลิมเกียรติ ศรีวรขาน ผู้ช่วย ผบ.ตร. ที่รับหน้าเสื่อรับผิดชอบงานนี้ในฐานะเจ้าภาพ มองว่าเป็นโอกาสที่ดีที่สามารถดึงตำรวจ อัยการ ศุลกากร รวมแล้ว 230 คน จาก 66 ประเทศทั่วโลก มารับรู้ถึงความจริงที่ไทยเองอยากบอกว่า “เมืองไทยเป็นแค่ทางผ่าน” ของขบวนการนอกกฎหมายเท่านั้น

พล.ต.ท.เฉลิมเกียรติ เท้าความให้ฟังว่า ข้อมูลขององค์การตำรวจสากลรู้กันดีว่าอาชญากรรมเกี่ยวกับสัตว์ป่าและพืชป่า สามารถสร้างกำไรอย่างมหาศาลแก่ผู้กระทำผิดโดยสามารถทำเงินได้นับล้านเหรียญสหรัฐบนความเสี่ยงเพียงเล็กน้อย

นอกจากนี้ ยังมีความเกี่ยวข้องกับการกระทำผิดอื่นๆ เช่น การค้ายาเสพติด การฉ้อโกง การคอร์รัปชัน การฟอกเงิน และฆาตกรรม จึงเห็นความสำคัญของปัญหาดังกล่าว จนก่อให้เกิดแรงบันดาลใจที่จะก่อตั้ง คณะกรรมการอาชญากรรมเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมภายใต้องค์การตำรวจสากล หรือ Interpol Emvironmental Crime Committee ที่เริ่มขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2535

“ไทยถูกมองว่าเป็นแหล่งค้าสัตว์ป่าจากต่างประเทศ และส่งต่อไปยังประเทศอื่น ทั้งที่จริงเป็นเพียงทางผ่านที่สำคัญของการค้าสัตว์ป่าจากประเทศต้นทางไปยังประเทศผู้บริโภค เช่น จีน เกาหลี ญี่ปุ่น” พล.ต.ท.เฉลิมเกียรติ กล่าว

สำหรับวิธีการที่จะกำจัดขบวนการนี้ได้นั่นคือการสืบสวนให้ถึงต้นตอถึงที่มาของสัตว์แต่ละประเภท ด้วยวิธีการตรวจดีเอ็นเอที่นับเป็นปรากฏใหม่ที่ที่ประชุมแห่งนี้ก็เห็นด้วย ได้ข้อสรุปส่วนหนึ่งว่า มีความจำเป็นจะต้องใช้หลักนิติวิทยาศาสตร์มาสืบสวนในคดีอาชญากรรมที่เกี่ยวกับสัตว์ป่าและพันธุ์พืช

การใช้วิธีการพิสูจน์ดีเอ็นเออาจจะดูซับซ้อน แต่ในความเป็นจริงแล้วสามารถกำจัดเส้นทางผิดกฎหมายนี้ได้อย่างเด็ดขาด เนื่องจากสามารถพิสูจน์ได้ว่า สัตว์แต่ละชนิดนั้นมีต้นกำเนิดมาจากประเทศใด โดยเฉพาะช้างและเสือ

การตรวจดีเอ็นเอจะสามารถสืบหาต้นทางที่แท้จริงได้ เมื่อสืบหาต้นทางของสัตว์ได้แล้ว ก็สามารถประสานงานกันในภูมิภาคเพื่อสกัดกั้นเส้นทางการขนส่งซากสัตว์เหล่านี้ได้

อย่างไรก็ตาม ไทยเองก็ประสบปัญหา จากการข่าวก็มีการพูดกันว่า สวนสัตว์เอกชนบางแห่งมีการส่งเสือหรือช้างออกไปขายยังต่างประเทศ ก็เป็นความร่วมมือที่กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติฯ จะต้องร่วมเข้าตรวจสอบ เพราะเป็นหน้าที่หลักของเขา ในส่วนตำรวจแล้วพร้อมที่จะรับแจ้งความและดำเนินคดี การตรวจดีเอ็นเอไว้ล่วงหน้า เพื่อเป็นหลักฐานคล้ายสูติบัตร และจะตรวจสอบได้ในกรณีที่มีการจับกุมและขยายผล

เขามองว่า ปัจจุบันมีการสวมประวัติทั้งช้างและเสือจำนวนมาก ถ้าตรวจดีเอ็นเอไว้ก่อนจะได้ดูพ่อแม่ของสัตว์เหล่านี้ไว้ได้ ทำให้ง่ายต่อการจับกุมหากมีการเคลื่อนย้ายสัตว์ หรือส่งสัตว์ไปขายยังต่างประเทศ และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติฯ ก็ควรสนับสนุนงบประมาณในการตรวจดีเอ็นเอของสัตว์ป่าสำคัญในเมืองไทย รวมทั้งต่างประเทศก็ควรทำเช่นนี้ด้วย เพราะเชื่อว่าเป็นทางหนึ่งที่จะช่วยในการหยุดขบวนการเหล่านี้ได้

ทั้งนี้ ยังมีคดีสำคัญ คือ การลักลอบค้างาช้างจากประเทศในกลุ่มแอฟริกามายังประเทศไทย และส่งต่อไปยังประเทศอื่น เพื่อเป็นการแก้ไขภาพลักษณ์ดังกล่าวจึงต้องมีการเอาจริงเอาจังกับการแก้ไขปัญหา โดยการส่งผู้แทนเข้าร่วมประชุมกับประเทศสมาชิกองค์การตำรวจสากลตลอดเรื่อยมา และได้เสนอตัวเป็นเจ้าภาพการจัดประชุมในครั้งนี้