อนาคตหยวน

โดย...ธนพล   ไชยภาษี

ในช่วงนี้ ประเทศจีนกำลังโปรโมตการใช้เงินหยวนกันอย่างหนัก  เมื่อวันที่ 30 ม.ค.ที่ผ่านมา ก็มีข่าวคราวว่าจะดันมหานครเซี่ยงไฮ้ให้เป็นศูนย์กลางการค้าหยวนของโลกครับ

ก่อนหน้านี้ก็มีข่าวเป็นระยะๆ ว่าจีนได้ทำข้อตกลงสวอปค่าเงินหยวนกับหลายประเทศในภูมิภาคเอเชียรวมทั้งไทยและญี่ปุ่น เพื่ออำนวยความสะดวกให้กับการค้าระหว่างกัน โดยที่ไม่ต้องไปผ่านเงินเหรียญสหรัฐ ค้าขายกันแบบเงินหยวนกับเงินบาทได้โดยตรง ไม่ต้องไปแลกเปลี่ยนเป็นเงินเหรียญสหรัฐก่อน ถือว่าเป็นการลดอิทธิพลของสหรัฐครั้งใหญ่ทีเดียวครับ

แต่นักวิเคราะห์ก็มองว่า แม้จีนจะโปรโมตหยวนขนาดไหน แต่ในที่สุดการเติบโตของเงินหยวนก็จะต้องเจอกับข้อจำกัดในตัวของมันเอง เพราะอะไร เพราะค่าเงินหยวนยังถูกคุมเข้มอยู่โดยรัฐบาลจีนนั่นแหละครับ

เรียกได้ว่า ในขณะนี้อัตราการแลกเปลี่ยนเงินหยวนยังถูกควบคุมไว้โดยรัฐบาลจีนอย่างเต็มที่ แม้ว่าจีนจะปรับให้หยวนแข็งค่าขึ้นมาบ้าง ตั้งแต่เมื่อ 2 ปีก่อน แต่ก็ปรับขึ้นมาเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ในขณะที่ความเป็นจริง ค่าเงินหยวนอ่อนค่ากว่าความเป็นจริงอยู่ราว 20% เห็นจะได้

ต่างจากค่าเงินอื่นๆ ทั่วโลก ที่อัตราแลกเปลี่ยนค่าเงินจะถูกควบคุมโดยกลไกตลาด จึงเกิดการซื้อขายเงินทำกำไรกันได้ ขณะนี้หลายประเทศยอมโอเคกับหยวนก็เพราะว่ามีแรงดึงดูดจากการค้าขายกับจีนที่ค่อนข้างคึกคัก ลองเป็นประเทศอื่นที่เศรษฐกิจไม่โตแบบจีนและใช้นโยบายแทรกแซงค่าเงินแบบจีน ก็คงไม่มีใครหน้าไหนอยากจะสวอปค่าเงินด้วย

แต่หากมองในมุมมองแบบจีน ถ้าจีนปล่อยให้ค่าเงินแข็งค่าขึ้นตามกลไกตลาด นั่นอาจจะนำมาซึ่งความหายนะของเศรษฐกิจจีนทีเดียว

ต้องอย่าลืมว่า การส่งออกของจีนที่ตีตลาดได้ทั่วโลก ค่าจ้างของจีนที่ถูกกว่าชาวบ้านจนทำให้จีนกลายเป็นโรงงานผลิตหลักของโลกนั้น ก็เป็นเพราะว่าค่าเงินหยวนที่ถูกกว่าความเป็นจริงนี่เอง

หากถามว่าเมื่อไหร่จีนจะปล่อยให้ค่าเงินหยวนเป็นไปตามธรรมชาติ

ก็ต้องตอบว่า ขึ้นอยู่กับสภาพเศรษฐกิจจีนเองครับ ว่าเมื่อไหร่ที่เศรษฐกิจจีนหยุดพึ่งการส่งออกเป็นหลัก โดยที่การใช้จ่ายของผู้บริโภคภายในประเทศกลายมาเป็นแรงขับเคลื่อนหลักของจีน เมื่อนั้นก็มีโอกาสที่จีนจะปล่อยให้กลไกตลาดทำหน้าที่ควบคุมอัตราแลกเปลี่ยนเงินหยวนเอง

แต่คิดว่าไม่ใช่ตอนนี้อย่างแน่นอนครับ จีนยังต้องพึ่งความเป็นฐานการผลิตของสินค้าโลก และต้องพึ่งการส่งออกและแรงงานราคาถูกต่อไป

การชูให้มหานครเซี่ยงไฮ้เป็นศูนย์กลางของเงินหยวนนั้น เป็นเพียงความเคลื่อนไหวในเชิงสัญลักษณ์ ที่จีนกำลังผลักดันให้หลายประเทศหันมาค้าขายกันเองโดยไม่ต้องผ่านค่าเงินเหรียญสหรัฐเท่านั้น

แต่หากจะให้เงินหยวนผงาดขึ้นมาเป็นสกุลเงินหลักของโลกจริง จีนยังต้องปฏิรูประบบการเงินอีกมากมายทีเดียวครับ