สธ.ยันยังไม่เกิดโรคระบาด

โดย...ธนวัฒน์ เพ็ชรล่อเหลียน

ยุทธศาสตร์และแผนปฏิบัติการควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ระยะหลังน้ำท่วมขัง มุ่งเน้นไปที่การฟื้นฟูระบบเฝ้าระวังโรคระบาดในทุกพื้นที่ เนื่องจากถูกทำลายนานร่วมเดือน จนถึงขณะนี้ แม้สัญญาณการระบาดของโรคต่างๆ ยังไม่ชัดแจ้ง แต่ สธ.ยังคงต้องเฝ้าระวัง 7 โรคสำคัญ ได้แก่ โรคฉี่หนู โรคไข้หวัด โรคทางเดินอาหาร โรคตาแดง โรคปอดบวม โรคไข้เลือดออก และโรคมือปากเท้าเปื่อย ต่อไป

นพ.พรเทพ ศิริวนารังสรรค์ อธิบดีกรมควบคุมโรค แบ่งการเฝ้าระวังออกเป็น 3 ขั้นตอน ได้แก่ 1.ให้ทุกตำบลฟื้นระบบการเฝ้าระวังให้เร็วที่สุด 2.จัดหน่วยสอบสวนโรคเคลื่อนที่เร็ว 58 หน่วย ตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อเฝ้าระวังสัญญาณอันตรายและหาสาเหตุของโรค 3.เมื่อพบสถานการณ์ที่ไม่น่าไว้วางใจ จะส่งหน่วยควบคุมโรคซึ่งมีประจำอยู่ทุกอำเภอเข้าควบคุมโรคทันที

“สัญญาณการเกิดโรคระบาดพิจารณาจากจำนวนผู้ป่วย หากมีมากเกินกว่าระดับปกติในแต่ละโรค จะต้องดำเนินขั้นตอนการควบคุมโรคทันที โดยที่ต้องเฝ้าระวังมากที่สุดคือ โรคฉี่หนู โรคไข้หวัด และโรคทางเดินอาหาร” นพ.พรเทพ ระบุ

นพ.สุวรรณชัย วัฒนายิ่งเจริญชัย รองอธิบดีกรมควบคุมโรค ยอมรับว่า ภาพรวมยังพบการเกิดโรคจากสถานการณ์อุทกภัยมากขึ้น แต่ยังไม่เรียกว่าเป็นการระบาด เนื่องจากการระบาดจะต้องพบการป่วยเป็นกลุ่มก้อน และต้องเพิ่มสูงผิดปกติเมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ยเมื่อปีที่ผ่านมาหรือ 5 ปีย้อนหลัง

อย่างไรก็ตาม สธ.ยังต้องเฝ้าระวังไปจนสภาพกลับสู่ปกติ คือประชาชนมีวิถีชีวิตตามเดิม ระบบเฝ้าระวังต่างๆ ถูกฟื้นฟูจนครบและใช้การได้ ทั้งนี้สถานการณ์อาจเปลี่ยนแปลงไปมาได้ตลอดเวลาตามพฤติกรรมและสิ่งแวดล้อมที่ประชาชนเจอ เช่น ผู้ประสบภัยที่เลือกจะกลับเข้าบ้าน มีโอกาสเกิดโรคฉี่หนู หรือสัมผัสเชื้อราจนเป็นโรคระบบทางเดินหายใจ

ขณะที่ นพ.ภาสกร อัครเสวี ผู้อำนวยการสำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค ยอมรับว่า มีสัญญาณการระบาดของโรคแล้ว แต่เป็นเพียงโรคไข้หวัดธรรมดาเท่านั้น โดยพบสถิติการป่วยเพิ่มขึ้นจาก 3-4% เป็น 5-8% แนวโน้มการเฝ้าระวังจึงต้องสูงขึ้นตาม ส่วนโรคทางเดินอาหารขณะนี้มีแนวโน้มการป่วยลดลง ตัวแปรสำคัญคือ น้ำสะอาด

“ในพื้นที่น้ำท่วมขัง และศูนย์อพยพจะเสี่ยงต่อการระบาดมากที่สุด ส่วนที่แห้งแล้วไม่ต้องกังวลเท่าใดนัก เรียกได้ว่ากลับสู่สภาพปกติแล้ว” นพ.ภาสกร อธิบาย

ผู้อำนวยการสำนักระบาด บอกอีกว่า ปัญหาการจัดการขยะเกี่ยวข้องกับการระบาดของโรคโดยตรง โดยต้องสังเกตว่าขยะในแต่ละครัวเรือนมีสภาพเป็นอย่างไร เช่น เป็นเศษอาหารที่จะทำให้หนูขึ้นมากินและขยายพันธุ์ เป็นขยะเปียกที่มีแมลงวันตอม ซึ่งหากพบควรคัดแยกและนำไปกองรวมกันไว้ในพื้นที่แห้งสนิทเท่านั้น

“ขยะพวกนี้กองทิ้งไว้เฉยๆ ไม่เป็นไร แต่อย่าให้ถูกน้ำเด็ดขาด” ผู้อำนวยการรายนี้ ระบุ

นพ.ภาสกร ให้ความมั่นใจกับผู้ประสบภัยที่เตรียมจะกลับเข้าบ้านอีกว่า ไม่ต้องกังวลกับการลุยน้ำเน่าน้ำดำ ขอเพียงให้ใส่รองเท้าบู๊ตป้องกัน และระวังอย่าให้เข้าตาหรือเข้าปาก เพราะเชื้อโรคที่มากับน้ำเน่าจะเข้าสู่ร่างกายทางการดื่มกิน หากไม่บริโภคปัจจัยเสี่ยงก็น้อยลง สำหรับการเฝ้าระวังโรคอื่นๆ ยังเป็นไปอย่างปกติ ไม่มีสัญญาณระบาดใดๆ

ด้าน กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) รายงานว่า ปัจจุบันยังคงมีพื้นที่ประสบอุทกภัยรวม 17 จังหวัด พื้นที่ประสบอุทกภัย ได้แก่ จ.นครสวรรค์ ชัยนาท อ่างทอง พระนครศรี อยุธยา ลพบุรี สระบุรี สุพรรณบุรี นครปฐม ปทุมธานี นนทบุรี สมุทรสาคร สมุทรปราการ กรุงเทพมหานคร อุบลราชธานี ร้อยเอ็ด ฉะเชิงเทรา และนครนายก ครอบ คลุมพื้นที่ 118 อำเภอ 855 ตำบล 5,693 หมู่บ้าน ประชาชนเดือดร้อน 1,863,310 ครัวเรือน 4,982,583 คน มีผู้เสียชีวิต 602 ราย และสูญหายอีก 2 คน (จ.แม่ฮ่องสอน 1 ราย และอุตรดิตถ์ 1 ราย)